Skip to content Skip to navigation

14.400 Yıllık Ekmek Parçası

Dr. Mahir E. Ocak
03/08/2018 - 12:30

Proceedings of the National Academy of Sciences (USA)

Ürdün’ün kuzeydoğusundaki Shubayqa 1 kazı alanında yapılan çalışmalarda avcı-toplayıcılar tarafından yaklaşık 14.400 yıl önce üretilmiş bir bazlamanın (düz ekmeğin) yanmış kalıntıları bulundu. Tarım devriminden en az 4000 yıl öncesine ait ekmek parçası, yabani tahıllar kullanılarak üretilmiş. Kopenhag Üniversitesi’nde, Londra Kolej Üniversitesi’nde ve Cambridge Üniversitesi’nde çalışan bir grup arkeolog tarafından yapılan çalışmanın sonuçları Proceedings of the National Academy of Sciences (USA)’da yayımlandı.

Shubayqa 1’deki ocaklarda bulunan yüzlerce yanmış yiyecek kalıntısı 14.400 yıl önce bölgede yaşayan insanların beslenme alışkanlıkları hakkında da fikir veriyor. Elde edilen sonuçlar yabani arpa, siyez (küçük kızıl buğday) ve yulafın elekten geçirildiğini, pişirilmeden önce yoğrulduğunu gösteriyor. Ekmek parçasının daha önceleri Avrupa’daki ve Türkiye’deki çeşitli Neolitik (MÖ 10.000 – MÖ 5500) ve Roma (MÖ 625 - MS 476) dönemine ait ören yerlerinde bulunan bazlamalara çok benzediği belirtiliyor. Ancak yeni bulunan bazlama parçası daha önce ortaya çıkarılanların tamamından çok daha eski bir döneme ait.

Araştırma ekibinin üyelerinden Dr. Tobias Richter, daha önceleri Levant (Doğu Akdeniz) ülkelerindeki ören yerlerinde ortaya çıkarılan taş orakların, avcı-toplayıcıların bitkilerden farklı bir biçimde yararlanmaya başladığına işaret ettiğini söylüyor. 14.400 yıl önce üretilmiş bir ekmek parçasının bulunması, fırında pişirmenin bitkilerin ekilmesinden çok daha önceleri başladığını gösteriyor. Hatta tarım devrimine yol açan itici güç, yabani tahıllarla üretimin aşırı zaman alması nedeniyle daha kısa süre içinde üretim yapabilmek için yabani tahılların ekilmeye başlanması olabilir.

İlgili İçerikler

Yerbilimleri

Volkanik patlamalar sonucu ağaçlar, evler, tarlalar, yollar ve fabrikalar zarar görebilir. Hatta can kayıpları bile yaşanabilir. Peki tarihten bu yana birçok yeri yaşanmaz hale getiren bu doğal afet nasıl gerçekleşiyor?

Yerbilimleri

Binlerce yıl toprak altında kaldıktan sonra gün yüzüne çıkarılan arkeolojik eserlerin yüzeylerindeki doğal aşınmalar arkeologlar ve yazıt bilimciler için eserleri incelemeyi zorlaştırabiliyor. Peki, araştırmacılar bu zorluğu aşmak için neler yapıyor, hangi yöntemleri uyguluyor?

Yerbilimleri

Princeton Üniversitesi’nde çalışan bir grup araştırmacının yaptığı çalışmalar yeryüzünün 660 kilometre altındaki, yukarı manto ile aşağı mantoyu birbirinden ayıran katmanda devasa “dağlar” olduğuna işaret ediyor. Wenbo Wu, Sidao Ni ve Jessica Irving tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Science’ta yayımlandı.

Yerbilimleri

Deprem konusunda uluslararası düzeydeki üstün nitelikli çalışmalarıyla 2018 yılı TÜBİTAK Bilim Ödülü’ne layık görülen Prof. Dr. Mustafa Erdik ile deprem ve Türkiye’deki deprem çalışmalarıyla ilgili bir söyleşi gerçekleştirdik.

Yerbilimleri

Fotoğrafta gördüğünüz neredeyse dikdörtgen prizma biçimindeki beyaz yapı tamamen doğal yollarla oluşmuş bir buzdağı.

Yerbilimleri

Geçmişte  Britanya Adası’nın iki antik kıtanın çarpışması sonucunda oluştuğu düşünülürdü. Ancak Plymouth Üniversitesi’nden bir grup araştırmacının yaptığı çalışmalar Britanya Adası’nın iki değil üç antik kıtanın çarpışması sonucunda oluştuğuna işaret ediyor.

Yerbilimleri

Mavi delikler, deniz seviyesinin günümüzden daha düşük olduğu buz devirlerinde oluşmuş obruklardır. Genellikle kenarları dik, ağzı daire biçimdeki bu çukurlar deniz seviyesi yükseldikten sonra su altında kalmış.

Yerbilimleri

Colorado ve Montana üniversitelerinden bilim insanları büyük depremlerin sıklığı ile Dünya’nın dönüş hızındaki çok küçük değişimler arasında bir b

Yerbilimleri

Bilinen en eski soyut çizim Güney Afrika’daki Bolombos Mağarası’nda keşfedildi. Günümüzden 70.000 yıl öncesine tarihlendirilen aşı boyalı figür, daha önceleri bilinen en eski soyut çizimden 30.000 yıl daha eski.

Yerbilimleri

Yazar ve fotoğrafçı Anthony Murphy, İrlanda’daki Boyne Vadisi’nin yakınındaki arkeolojik bölgede binlerce yıldır gizli kalmış antik bir yapı keşfetti. Murphy, bölgeyi döner kanatlı insansız hava aracı (drone) ile görüntüledi.