Skip to content Skip to navigation

2018’in Önemli Bilimsel Gelişmeleri II

Dr. Mahir E. Ocak
31/12/2018 - 12:57

Sizler için derlediğimiz, 2018 yılında bilim ve teknoloji alanında yaşanan önemli gelişmeleri üç bölüm halinde yayınlıyoruz.

2018’in Önemli Bilimsel Gelişmeleri I

2018’in Önemli Bilimsel Gelişmeleri III

 

Adli Soy Kütüğü

Suçluları bulmak için adli soy kütüğü olarak adlandırılan yeni bir yöntem kullanılmaya başlandı. Dedektifler, olay yerinde toplanmış DNA örneklerinin kime ait olduğunu bulmak için bir DNA veri tabanında tarama yaparak suçlu ile yakın akraba olabilecek kişileri belirliyorlar.

 

Hücrelerin İçinde Ufak Damlacıklar

Araştırmacılar, hücre bileşenlerinin faz ayrışması olarak adlandırılan bir süreçle ufak damlacıkların içinde bir araya geldiğini keşfetti. Bilimsel çalışmalar, bu damlacıkların kritik işlevleri olduğuna işaret ediyor. Örneğin damlacıkların gen ifadesinde* önemli rol oynadığını gösteren bulgular var. Ayrıca araştırmacılar beyinde tıkanıklıklara sebep olabilen, katılaşarak pıhtılaşmış damlacıkları çözmek için kullanılabilecek bir yöntem de buldu.

*Genler etkilerini, taşıdıkları genetik kodla belirlenen proteinler üretildiği zaman gösterir. Buna o genin ifade edilmesi denir.

 

Genetiği Değiştirilmiş Bebekler

Çin’deki Güney Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nde çalışan He Jiankui, HIV virüsünden etkilenmemeleri için genleriyle oynanmış iki bebeğin sağlıklı bir biçimde dünyaya geldiğini açıkladı. İki bebeğin yapılan müdahaleden yarar görecekleri bile şüpheli olmasına rağmen belirsiz tehlikelere maruz bırakılmaları pek çok bilim insanı tarafından etik bulunmadı. Jinakui, bebeklerin doğumunu açıkladığı videoda “yaptığı işin tartışmalara konu olacağını bildiğini, ancak ailelerin bu teknolojiye ihtiyacı olduğunu düşündüğünü ve onlar için eleştirilmeye razı olduğunu” söylüyor.

 

Genleri Etkisizleştiren İlaç

Onpattro adlı, genleri etkisiz hale getiren ilk ilaç ABD ve Avrupa’da kullanılmaya başlandı. Araştırmacılar, kısaca RNAi olarak adlandırılan m-RNA’yı (mesajcı RNA) bloke eden süreci 20 yıl önce keşfetmişlerdi. Kalıtsal bir hastalığı hedef alan Onpattro’nun türünün ilk örneği olduğu, gelecekte genleri etkisizleştiren başka ilaçların da geliştirilebileceği düşünülüyor.

 

Organizmaların Gelişimi

Tek bir hücre nasıl zamanla karmaşık organları ve organizmaları oluşturuyor? Araştırmacılar, artık bir grup yöntemi kullanarak organların ve organizmaların hücre hücre nasıl geliştiğini takip edebiliyor. Hangi genlerin ne zaman aktifleştiği, hücrelerin ne şekilde başkalaşmasına sebep oldukları izlenebiliyor. Bu yöntemler sayesinde elde edilen bilgilerin özellikle tıpta çok faydalı olacağı düşünülüyor.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Biyoloji

Bir grup araştırmacı tarafından geliştirilen bir program sayesinde artık herhangi birisinin DNA origamiyle herhangi bir şekilde yapılar üretmesi mümkün hale geldi.

Biyoloji

Bir grup bilim insanı artan plastik kirliliğine karşı doğada çözünebilen biyolojik polimer üretmeyi başardı.

Biyoloji

Sürüngenler sınıfı içinde yer alan kertenkele grubunun üyesi olan bukalemunlar ülkemizde nadir bulunan sürüngen türlerinden biri.

Biyoloji

Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ) öğrencileri tarafından düzenlenen uygulamalı laboratuvar etkinliği OpenLAB 14-15 Aralık 2018 tarihlerinde gerçekleştirildi.

Biyoloji

Princeton Üniversitesi’nden Prof. Dr. Bonnie Bassler ve öğrencisi Justin Silpe, VP882 olarak adlandırılan, bakteriler arasındaki iletişimi dinleyen bir virüs keşfetti ve bu virüsü çeşitli bakterileri öldürmek için kullanmayı başardı. 

Biyoloji

İtalya’daki Ferrara Üniversitesi’nden Elisabetta Caselli ve çalışma arkadaşları 17.

Biyoloji

Mağaralar, ağaç kovukları, madenler, tavan araları ve çatılar... Bunlar tünedikleri yerlerden sadece birkaçı. Geceleri avlanmalarının yanı sıra dünyadaki tek uçan memeli de onlar. Evet, yarasalar! Yarasalar da tıpkı inek, fare, kedi, tavşan, yunus gibi yavrularını emzirerek büyütür.

Biyoloji

Türkiye’de Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde sınırlı bir alanda yaşayan çöl varanı (Varanus griseus griseus) dünyada Suriye, Filistin, Ürdün ve Irak gibi ülkelerde görülür. Yetişkin olanları çoğunlukla sarı-turuncu renktedir ve vücutlarında siyah geniş çizgiler bulunur.

Biyoloji

Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından 2018 yılında açıklanan Kırmızı Liste’ye göre nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan kelaynaklar artık “Tehlike Altında” kategorisinde.

Biyoloji

Avustralya’nın kuzeybatısında yer alan Christmas Adası’nda her yıl inanılmaz bir göç serüveni yaşanıyor. Bu göçün başkahramanı olan Christmas Adası kırmızı yengeci adadaki 14 yengeç türünden en ilgi çekeni.