Skip to content Skip to navigation

2018’in Önemli Bilimsel Gelişmeleri II

Dr. Mahir E. Ocak
31/12/2018 - 12:57

Sizler için derlediğimiz, 2018 yılında bilim ve teknoloji alanında yaşanan önemli gelişmeleri üç bölüm halinde yayınlıyoruz.

2018’in Önemli Bilimsel Gelişmeleri I

2018’in Önemli Bilimsel Gelişmeleri III

 

Adli Soy Kütüğü

Suçluları bulmak için adli soy kütüğü olarak adlandırılan yeni bir yöntem kullanılmaya başlandı. Dedektifler, olay yerinde toplanmış DNA örneklerinin kime ait olduğunu bulmak için bir DNA veri tabanında tarama yaparak suçlu ile yakın akraba olabilecek kişileri belirliyorlar.

 

Hücrelerin İçinde Ufak Damlacıklar

Araştırmacılar, hücre bileşenlerinin faz ayrışması olarak adlandırılan bir süreçle ufak damlacıkların içinde bir araya geldiğini keşfetti. Bilimsel çalışmalar, bu damlacıkların kritik işlevleri olduğuna işaret ediyor. Örneğin damlacıkların gen ifadesinde* önemli rol oynadığını gösteren bulgular var. Ayrıca araştırmacılar beyinde tıkanıklıklara sebep olabilen, katılaşarak pıhtılaşmış damlacıkları çözmek için kullanılabilecek bir yöntem de buldu.

*Genler etkilerini, taşıdıkları genetik kodla belirlenen proteinler üretildiği zaman gösterir. Buna o genin ifade edilmesi denir.

 

Genetiği Değiştirilmiş Bebekler

Çin’deki Güney Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nde çalışan He Jiankui, HIV virüsünden etkilenmemeleri için genleriyle oynanmış iki bebeğin sağlıklı bir biçimde dünyaya geldiğini açıkladı. İki bebeğin yapılan müdahaleden yarar görecekleri bile şüpheli olmasına rağmen belirsiz tehlikelere maruz bırakılmaları pek çok bilim insanı tarafından etik bulunmadı. Jinakui, bebeklerin doğumunu açıkladığı videoda “yaptığı işin tartışmalara konu olacağını bildiğini, ancak ailelerin bu teknolojiye ihtiyacı olduğunu düşündüğünü ve onlar için eleştirilmeye razı olduğunu” söylüyor.

 

Genleri Etkisizleştiren İlaç

Onpattro adlı, genleri etkisiz hale getiren ilk ilaç ABD ve Avrupa’da kullanılmaya başlandı. Araştırmacılar, kısaca RNAi olarak adlandırılan m-RNA’yı (mesajcı RNA) bloke eden süreci 20 yıl önce keşfetmişlerdi. Kalıtsal bir hastalığı hedef alan Onpattro’nun türünün ilk örneği olduğu, gelecekte genleri etkisizleştiren başka ilaçların da geliştirilebileceği düşünülüyor.

 

Organizmaların Gelişimi

Tek bir hücre nasıl zamanla karmaşık organları ve organizmaları oluşturuyor? Araştırmacılar, artık bir grup yöntemi kullanarak organların ve organizmaların hücre hücre nasıl geliştiğini takip edebiliyor. Hangi genlerin ne zaman aktifleştiği, hücrelerin ne şekilde başkalaşmasına sebep oldukları izlenebiliyor. Bu yöntemler sayesinde elde edilen bilgilerin özellikle tıpta çok faydalı olacağı düşünülüyor.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Biyoloji

Üç tarafı denizlerle çevrili Türkiye binlerce deniz canlısı türüne ev sahipliği yapıyor. Bu canlılardan biri de denizanası. Ülkemizdeki denizlerde sekiz denizanası türü yaşıyor. Bu türler ay denizanası, pusula denizanası, maviş denizanası, mor sokar denizanası, deniz ciğeri denizanası, ters-düz denizanası, göçmen denizanası ve beyaz noktalı denizanası.

Biyoloji

Papağanlar ve kargalar, vücutlarının büyüklüklerine nazaran görece büyük beyinlere sahiptir ve sosyal zekâya sahip olmalarıyla bilinir. Geçmişte yapılan bilimsel çalışmalar kargaların birbirleriyle yardımlaşmadığını göstermişti. Yakın zamanda yapılan araştırmada ise bu kez papağanların birbirleriyle yardımlaşıp yardımlaşmadığı incelenmiş.

Biyoloji

Göz renginiz annenizden, saç şekliniz ise babanızdan... Peki ama bu özellikler nesilden nesile nasıl aktarılıyor?

Biyoloji

Günümüzde birçok canlı şehirleşme, tarım, endüstri gibi nedenlerle yaşam alanlarını kaybediyor. Bu canlılardan biri de Toros kurbağaları (Rana holtzi).

Biyoloji

Mitokondrilerin hücrelerin enerji santralleri olduğu biliniyordu. Yakın zamanlarda yapılan araştırmalar, mitokondrilerin daha önceleri bilinmeyen yeni bir işlevini ortaya çıkardı. Dr. Zheng Wu ve arkadaşlarının Nature Metabolism’de yayımladıkları sonuçlara göre, mitokondriler DNA’ya zarar veren etkenleri algılayarak çekirdekteki DNA’nın daha iyi korunmasını sağlıyor.

Biyoloji

Uluslararası bir araştırma grubu sıradan nesnelerin içinde bilgi depolamak için bir yöntem geliştirdi. Dr. Julian Koch ve arkadaşları tarafından yapılan araştırma Nature Biotechnology’de yayımlandı.

Biyoloji

“Birincil düzenleme” adı verilen yeni yöntem DNA sarmalındaki iplikçiklerin ikisinin birden kesilmesini gerektirmiyor. Üstelik bu yöntem temel düzenleme gibi sadece belirli türdeki nokta mutasyonları değil herhangi bir türdeki nokta mutasyonu düzeltmek için kullanılabiliyor.

Biyoloji

2017’de Madagaskar’da keşfettiği yeni çekirge türleri ile tanınan, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Zooloji Anabilim Dalı’nda öğretim üyesi olan Prof. Dr. Mustafa Ünal ile araştırmaları üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Biyoloji

DNA yani deoksiribonükleik asit bütün canlı organizmaların hücrelerinde bulunan ve canlının tüm genetik özelliklerini taşıyan moleküldür. DNA ikili sarmal yapıdadır. Yani DNA’nın yapısında birbirine dolanmış şekilde iki zincir bulunur.

Biyoloji

Yıldız Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kulübü tarafından düzenlenen 7. BioForm etkinliği, 27-29 Kasım tarihleri arasında Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kampüsü Elektrik-Elektronik Fakültesi Konferans Salonu’nda gerçekleştiriliyor.