Skip to content Skip to navigation

Afrika’da Fillerin Zarar Verdiği Ormanlardaki Ağaçlar Daha İyi Gelişiyor

Ayşenur Okatan
05/08/2019 - 17:47

Afrika yağmur ormanlarında yaşayan dev Afrika orman filleri gezindikleri yerlerdeki bitki örtüsüne zarar verir. Bir grup bilim insanı tarafından yakın zamanlarda yapılan bir araştırma, Afrika orman filleri nedeniyle zarar gören ormanlardaki ağaçların zaman içinde gövdelerinin daha çok genişlediğini ve genel olarak kök, dal, yaprak ve tohumlarının daha çok büyüdüğünü ve dolayısıyla diğer ağaçlara göre atmosferden daha fazla karbon soğurduğunu gösteriyor. Araştırmanın sonuçları Nature Geoscience dergisinde yayımlandı.

Filler ormanda gezinirken bitkilerle beslenir ve 30 cm’den küçük fidanları ezerler. Küçük ağaçlar büyümek için ihtiyaç duydukları ışık, su ve alan için diğer ağaçlarla sürekli rekabet eder. Fillerin ezdiği bu fidanların bulunduğu yerde hayatta kalmayı başaran diğer ağaçlar çevrelerinde yaşayan komşu ağaçların yok olmasıyla ışık, su ve alan için daha az rekabete girer. Dolayısıyla araştırmacılar hayatta kalan bu ağaçların daha fazla ışık, su ve alana erişebildikleri için daha iyi geliştiğini düşünüyor.

Araştırmacılar fillerin ormanlara etkisini anlamak için, bilgisayar üzerinde, Afrika yağmur ormanlarındaki gibi farklı çeşitlerde ve boyutlarda ağaçlardan oluşan bir ekosistem modeli hazırladı. Ayrıca modelin Afrika’da fillerin yaşadığı bir bölge olan Kongo Havzası ile benzer iklim koşullarına ve toprak özelliklerine sahip olması sağlandı. Modele fillerin gerçek ağaçlara verdikleri zararın etkileri dâhil edilerek küçük ağaçların yok olması sağlandı. Yapılan çalışma fillerin ormandaki bitki yoğunluğunu azalttığını ama ezilmeden kalan ağaçların gövdelerinin daha çok genişlediğini ve daha iyi geliştiğini gösterdi.

Batı Kenya’daki bir yağmur ormanı

Amazon yağmur ormanları ve Afrika yağmur ormanları benzer iklim koşullarına ve toprak özelliklerine sahiptir. Fakat orman fillerinin yaşamadığı Amazon yağmur ormanlarındaki ağaçların Afrika yağmur ormanlarındaki ağaçlara göre daha az sayıda ve daha küçük boyutta olmasında fillerin Afrika yağmur ormanlarına zarar vermesinin etkili olduğu düşünülüyor.

Her yıl Afrika orman fillerinin yarıdan fazlası dişleri için insanlar tarafından yasa dışı olarak avlanıyor. 2017 yılında dünyada genelinde fil dişi talebinin azalması sonucu %10’luk ölüm oranı %4’e gerilese de hâlen yılda 15.000 fil avlanıyor. Bu orana kuraklık, hastalık ve özellikle yavruların diğer hayvanlar tarafından avlanması gibi doğal etkenler de eklenince Afrika orman fillerinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu söylenebilir.

Yakın zamanda yapılan başka bir araştırma ise orman fillerinin sayısının azalmasının Afrika yağmur ormanlarındaki karbon emiliminin %7 oranında düşmesine neden olabileceğini gösteriyor.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde eylül ayında objektiflerinizi çevrenizdeki tarihî mekânlara odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte #TarihîMekânlar etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi. 

Ekoloji / Çevre Bilim

Bir grup araştırmacının Science’ta yayımladıkları bir makaleye göre, iklim değişikliğiyle savaşmanın en iyi yolu ağaç dikmek olabilir. Çünkü ağaçlar fotosentez sırasında atmosferdeki karbondioksiti tüketirken oksijen ve besin üretiyor. 

Ekoloji / Çevre Bilim

İspanya Castilla-La Mancha Üniversitesinden bir grup araştırmacı iklim değişikliğine bağlı olarak dünyanın ortalama sıcaklığı arttıkça İber Yarımadası’ndaki ağaç eşek arılarının vücut ve kanat büyüklüklerinin azaldığı belirlendi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Otuzun üzerinde mikrobiyolog yakın zamanlarda Nature Reviews Microbiology’de bir makale yayımladı. Bilim insanları, küresel iklim değişikliği ile ilgili çalışmalarda mikroorganizmaların dikkate alınmamasının büyük bir hata olduğunu söylüyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Denizde yüzenler için en tehlikeli doğal olgulardan biri çeken akıntı. Her yıl çok sayıda insan çeken akıntı nedeniyle hayatını kaybediyor. Ülkemizde özellikle Karadeniz kıyılarında ortaya çıkan çeken akıntı nedir, nasıl fark edilir, çeken akıntıya kapılan yüzücüler ne yapmalıdır?

Ekoloji / Çevre Bilim

Sanayi tesislerinde, taşıtlarda, ev ve iş yerlerinde enerji elde etmek için çoğunlukla kömür, doğal gaz ve petrol gibi fosil yakıtlar kullanıyoruz. Fosil yakıtların yakılması sonucu ise atmosfere sera gazları salınıyor. Atmosferdeki karbondioksit (CO2), metan (CH4), diazot monoksit (N2O) ve ozon (O3) gazları da sera etkisine önemli katkıda bulunur.

Ekoloji / Çevre Bilim

Havaların ısınmasıyla birlikte birçoğumuz tatil planları yapmaya başladık. Kimimiz tatil için deniz, kum ve güneşin bir arada olduğu sahil kesimlerine giderken kimimiz el değmemiş ağaçların ve yaban hayatın bir arada olduğu ormanlık alanları tercih ediyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde Prof. Dr. Levent Kurnaz, gezegenlerin kendi etraflarındaki dönüş hızının gezegenin iklimini dolayısıyla yaşamı nasıl etkilediğini Merkür, Dünya ve Jüpiter örnekleri üzerinden açıklıyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Doğada kamp yapmak, geceyi sessiz ve parlak yıldızlar altında doğada geçirmek yaşadığımız şehir ortamının kargaşasından bizi bir süreliğine uzaklaştırır. Peki, doğada keyifli ve güvenli bir şekilde kamp yapmak için hangi malzemelere ihtiyacımız var, nelere dikkat etmemiz gerekiyor? 

Ekoloji / Çevre Bilim

Çin Bilimler Akademisinden araştırmacılar, okyanusların en derinlerinde yaşayan kabuklu deniz canlılarının vücutlarında nükleer bomba testleri sırasında üretilmiş radyoaktif karbon bulunduğunu belirledi.