Skip to content Skip to navigation

Antarktika Günlükleri XX

Dr. Bülent Gözcelioğlu
16/06/2016 - 16:18

Antarktika’da hem kara hem de deniz buzları var. Kara kısmında ortalama buz kalınlığı 1,8 kilometredir, bu buzulların kalınlığı 4,8 kilometreye varabiliyor. Karadaki buzun hacmi ise yaklaşık 30 milyon km3. Diğer bir deyişle, Dünya’daki buzun %90’ı Antarktika’da. Bununla birlikte, Dünya’daki içilebilir tatlı suyun %70-%85’i de Antarktika’da kara buzu olarak duruyor. Küresel iklim değişikliği ise bu tatlı su rezervini tehdit ediyor.

Antarktika kıtasında buz örtüsünün altındaki kara parçası üzerinde çok sayıda buz altı gölü var. Bu göller radyo ses dalgaları ile belirlenebiliyor. Bu yöntemle belirlenen ilk göl 1970 yılında tespit edildi. Bugün, 400 civarında gölün kalın buz tabakası altında yer aldığı belirlenmiş durumda. Bilim adamları bu göllerin Antarktika’da yaşam için en uygun yerler olabileceği için çok önemli olduklarını düşünüyor. Göllerin büyük çoğunluğu kıtanın doğu kısmında yer alıyor.

Antarktika’daki buz altı göllerden en önemlisi Vostok Gölü. Bu gölün atmosferle bağlantısının milyonlarca yıl önce kesildiği tahmin ediliyor. Göl adını Rusya’nın Vostok Araştırma İstasyonu'ndan alıyor. 1960’lı yılların sonlarına doğru buzun altını gösteren radarların gelişmeye başlamasıyla göl keşfedildi. 1996 yılında hem radar hem de uydu verileriyle gölün tüm kısımları belirlendi ve Vostok dünyanın yüzey alanı bakımından 15’inci, hacim bakımından ise 7’inci büyük gölü olarak kayıtlara geçti. 2012 yılında yaklaşık 20 yıllık bir sondaj işleminden sonra göle ulaşıldı. Göle ulaşmayı çok daha uzun yıllardır bekleyen bilim insanları bu amaca ulaştıktan sonra gölde hayat olup olmadığı ile ilgili çalışmalara başladılar.

Bir başka önemli buz altı gölü ise Whillans Gölü’dür. Bu göl Ross buzulu yakınlarında ve yaklaşık 800 metrelik bir buz kütlesinin altında yer alır. Hem Vostok hem de Whillans göllerinde tarih öncesi denebilecek kadar uzun bir zamandan kalma bakteriler keşfedildi.

İlgili İçerikler

Ekoloji / Çevre Bilim

Yeryüzünün %29’unu karalar, %71’ini de sulak alanlar oluşturur. Sulak alanların %97’si ise okyanuslardır. Bu kadar geniş bir alanı kaplayan okyanusların kirlenmesi özellikle son otuz yılı aşkın bir süredir deniz canlıları için büyük bir tehdit oluşturuyor. 

Ekoloji / Çevre Bilim

Doğada karşılaştığımız olağanüstü güzellikteki bir manzarayı ölümsüzleştirmek için fotoğrafını çekmek isteriz. Bu nedenle doğa fotoğrafçılığı en sevilen fotoğraf konularından biridir. Biz de havaların ısınmaya başladığı ve doğa etkinliklerine daha fazla zaman ayırabileceğiniz nisan ayında objektiflerinizi çevrenizdeki etkileyici doğa manzaralarına odaklamanızı istiyoruz.

Ekoloji / Çevre Bilim

Hava kirliliğine sebep olan birçok gaz vardır. Bu gazlar çoğunlukla kömür, petrol ve doğal gaz gibi fosil yakıtların yakılması, tarım ilaçları, şehirleşme sonucu artan katı atıklar ve volkanik aktiviteler sonucu doğaya salınır.

Ekoloji / Çevre Bilim

Doğa yürüyüşüne çıkarken yanımıza alacağımız bir fotoğraf makinesi etkinliğimizin sadece o gün ile sınırlı kalmamasını, tanık olduğumuz güzel manzaraların hafızalarımızda uzun süre canlılığını korumasını sağlayabilir.

Ekoloji / Çevre Bilim

Prof. Dr. Levent Kurnaz Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde küresel ısınmanın iklim olayları üzerindeki etkisini açıklıyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Kışın yapılacak doğa etkinliklerinde yazın kullandığımız ekipmanlara bazı ilaveler yapmamız gerekir. Bunlardan en önemlileri termos, tozluk, güneş gözlüğü, eldiven ve başımızı korumak için bere veya kar maskesidir (balaklava).

Ekoloji / Çevre Bilim

Eskiden beri insanlar tarafından değerli bir mücevher olarak kullanılan doğal incilerin çoğunun kaynağı denizde yaşayan istiridyelerdir. İstiridyeler yumuşakçalar şubesinde yer alan, denizde yaşayan kabuklu canlılardır.

Ekoloji / Çevre Bilim

Havaların soğumasıyla birlikte doğa kabuğuna çekilir ve yeryüzü -özellikle de yüksek kesimler- karla kaplanır. Bu durum kışın doğayı keşfedemeyeceğimiz anlamına gelmemeli. Kış mevsiminde de doğada yapabileceğimiz farklı etkinlikler var.

Ekoloji / Çevre Bilim

İlki 2017 yılında gerçekleştirilen Antarktika yolculuğumuzun üçüncüsü 3. Ulusal Antarktika Bilim Seferi kapsamında 17 kişilik Türk araştırma ekibi Antarktika’ya doğru yola çıktı.

Ekoloji / Çevre Bilim

Uluslararası bir araştırma grubunun Proceedings of The National Academy of Sciences (USA)’da yayımladığı sonuçlar, Antarktika’daki yıllık buz kütlesi kaybının 40 yıl öncesine göre altı kat arttığını gösteriyor.