Skip to content Skip to navigation

Antarktika Günlükleri XX

Dr. Bülent Gözcelioğlu
16/06/2016 - 16:18

Antarktika’da hem kara hem de deniz buzları var. Kara kısmında ortalama buz kalınlığı 1,8 kilometredir, bu buzulların kalınlığı 4,8 kilometreye varabiliyor. Karadaki buzun hacmi ise yaklaşık 30 milyon km3. Diğer bir deyişle, Dünya’daki buzun %90’ı Antarktika’da. Bununla birlikte, Dünya’daki içilebilir tatlı suyun %70-%85’i de Antarktika’da kara buzu olarak duruyor. Küresel iklim değişikliği ise bu tatlı su rezervini tehdit ediyor.

Antarktika kıtasında buz örtüsünün altındaki kara parçası üzerinde çok sayıda buz altı gölü var. Bu göller radyo ses dalgaları ile belirlenebiliyor. Bu yöntemle belirlenen ilk göl 1970 yılında tespit edildi. Bugün, 400 civarında gölün kalın buz tabakası altında yer aldığı belirlenmiş durumda. Bilim adamları bu göllerin Antarktika’da yaşam için en uygun yerler olabileceği için çok önemli olduklarını düşünüyor. Göllerin büyük çoğunluğu kıtanın doğu kısmında yer alıyor.

Antarktika’daki buz altı göllerden en önemlisi Vostok Gölü. Bu gölün atmosferle bağlantısının milyonlarca yıl önce kesildiği tahmin ediliyor. Göl adını Rusya’nın Vostok Araştırma İstasyonu'ndan alıyor. 1960’lı yılların sonlarına doğru buzun altını gösteren radarların gelişmeye başlamasıyla göl keşfedildi. 1996 yılında hem radar hem de uydu verileriyle gölün tüm kısımları belirlendi ve Vostok dünyanın yüzey alanı bakımından 15’inci, hacim bakımından ise 7’inci büyük gölü olarak kayıtlara geçti. 2012 yılında yaklaşık 20 yıllık bir sondaj işleminden sonra göle ulaşıldı. Göle ulaşmayı çok daha uzun yıllardır bekleyen bilim insanları bu amaca ulaştıktan sonra gölde hayat olup olmadığı ile ilgili çalışmalara başladılar.

Bir başka önemli buz altı gölü ise Whillans Gölü’dür. Bu göl Ross buzulu yakınlarında ve yaklaşık 800 metrelik bir buz kütlesinin altında yer alır. Hem Vostok hem de Whillans göllerinde tarih öncesi denebilecek kadar uzun bir zamandan kalma bakteriler keşfedildi.

İlgili İçerikler

Ekoloji / Çevre Bilim

Kışın yapılacak doğa etkinliklerinde yazın kullandığımız ekipmanlara bazı ilaveler yapmamız gerekir. Bunlardan en önemlileri termos, tozluk, güneş gözlüğü, eldiven ve başımızı korumak için bere veya kar maskesidir (balaklava).

Ekoloji / Çevre Bilim

Eskiden beri insanlar tarafından değerli bir mücevher olarak kullanılan doğal incilerin çoğunun kaynağı denizde yaşayan istiridyelerdir. İstiridyeler yumuşakçalar şubesinde yer alan, denizde yaşayan kabuklu canlılardır.

Ekoloji / Çevre Bilim

Havaların soğumasıyla birlikte doğa kabuğuna çekilir ve yeryüzü -özellikle de yüksek kesimler- karla kaplanır. Bu durum kışın doğayı keşfedemeyeceğimiz anlamına gelmemeli. Kış mevsiminde de doğada yapabileceğimiz farklı etkinlikler var.

Ekoloji / Çevre Bilim

İlki 2017 yılında gerçekleştirilen Antarktika yolculuğumuzun üçüncüsü 3. Ulusal Antarktika Bilim Seferi kapsamında 17 kişilik Türk araştırma ekibi Antarktika’ya doğru yola çıktı.

Ekoloji / Çevre Bilim

Uluslararası bir araştırma grubunun Proceedings of The National Academy of Sciences (USA)’da yayımladığı sonuçlar, Antarktika’daki yıllık buz kütlesi kaybının 40 yıl öncesine göre altı kat arttığını gösteriyor.

Ekoloji / Çevre Bilim

Finlandiya’da bir şirket ahşap işlenirken ortaya çıkan talaş ve yenilenebilir doğal bir yapıştırıcının birleşiminden oluşan ve biyolojik olarak çözünebilen bir malzemeden pipet üretti.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde doğanın ve canlıların kışa hazırlandığı kasım ayında objektiflerinizi sonbaharın çevrenizdeki etkilerine odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte #MevsimSonbahar etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Dünya nasıl nefes alıyor hiç merak ettiniz mi? Bu soruya “Ormanlar sayesinde” şeklinde cevap vermek yanlış olmaz. Ormanlar dünyanın en önemli oksijen kaynaklarındandır.

Ekoloji / Çevre Bilim

Sonbaharın son ayındayız. Daha eğik açıyla gelen güneş ışınları etkisini kaybetmeye başladı, ağaçlar tüm yapraklarını neredeyse döktü, ekinlerin çoğu hasat edildi, evlerimizdeki kış hazırlıkları ise tamamlanmak üzere.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde Prof. Dr. Levent Kurnaz küresel ısınmanın iklim üzerindeki etkilerinden bahsediyor.