Skip to content Skip to navigation

Arılar Sembolleri Sayılarla Eşleştirebiliyor

Nurulhude Baykal
05/09/2019 - 15:52

Yayın hakkı: RMIT University

Daha önce arıların sıfırı kavrayabildiği ve bu yüzden soyut matematikle ilgili kavramları anlamlandırabildiği üzerine bir araştırma yayımlanmıştı. Araştırmayı yürüten ekip arılar üzerinde çalışmaya devam etti ve önce arıların basit aritmetik işlemleri yapabildiğini sonra da arıların sembolleri sayılarla eşleştirebildiğini keşfetti. Araştırmanın sonuçları Procedings of the Royal Society B dergisinde yayımlandı.

Bazı maymun türlerinin ve kuşların da sayılarla sembolleri ilişkilendirme becerisine sahip olduğu biliniyordu ancak bu becerinin bir böcek türünde de geliştirilebileceği ilk defa bu çalışma ile gösterildi.

Araştırmada ilk olarak arılar iki gruba ayrıldı. Bir grup sayıları sembollerle, diğer grupsa sembolleri sayılarla eşleştirmek üzere eğitildi. Her iki grubun da eğitildikleri konuda başarılı olduğu ancak durum tersine çevrilmek istendiğinde, yani sayıları sembollerle eşleştiren gruptan sembolleri sayılarla eşleştirmesi istendiğinde, başarısız oldukları görüldü. Araştırmacılara göre bu durum, arı beyninde sayıları işlemek ve sembolleri anlamlandırmak üzere iki farklı bölge bulunmasından kaynaklanıyor. İnsan beyni için de aynı durum geçerli.

Yukarıda, araştırmada kullanılan semboller görülüyor. Her bir küme farklı değişkenler üzerinden arıların gerçekten sayı-sembol eşleştirmesini yapıp yapmadığını ölçmek üzere tasarlanmış. Birinci kümedeki kutucukların içindeki siyah şekillerin kapladığı alan aynı. Ancak aynı şekildeki sembollerin büyüklükleri, konumları ve sayıları farklı. Böylece arıların sembollerin sayısına mı yoksa kapladıkları alana mı baktıkları anlaşılmaya çalışıldı. İkinci kümedeki kutucukların içindeki şekillerin büyüklüğü aynı ancak kapladıkları alan, konumları ve sayıları farklı. Üçüncü kümedeki kutucuklarda ise rastgele konumlandırılıp renklendirilmiş, farklı şekillere sahip semboller yer alıyor. Bu küme, arıların renk değişikliği ile birlikte sembollerin boyut ve konumuna göre sayılarını doğru kavrayıp kavrayamadıklarını ölçmek üzere tasarlandı.

Araştırmacılar çalışmanın özellikle beynin işleyişi ile ilgili bilgi vermesi açısından önemli olduğunu ve insan beyninin matematiği kavrama sürecinin anlaşılmasında yararlı olacağını söylüyor. Ayrıca, dilin ortak sembollerle iletişim kurmak olduğu göz önünde bulundurulursa, çalışmanın hayvanlarla iletişim kurmamızın farklı yollarının geliştirilmesinde de kullanılabileceği düşünülüyor.

İlgili İçerikler

Biyoloji

Üç tarafı denizlerle çevrili Türkiye binlerce deniz canlısı türüne ev sahipliği yapıyor. Bu canlılardan biri de denizanası. Ülkemizdeki denizlerde sekiz denizanası türü yaşıyor. Bu türler ay denizanası, pusula denizanası, maviş denizanası, mor sokar denizanası, deniz ciğeri denizanası, ters-düz denizanası, göçmen denizanası ve beyaz noktalı denizanası.

Biyoloji

Papağanlar ve kargalar, vücutlarının büyüklüklerine nazaran görece büyük beyinlere sahiptir ve sosyal zekâya sahip olmalarıyla bilinir. Geçmişte yapılan bilimsel çalışmalar kargaların birbirleriyle yardımlaşmadığını göstermişti. Yakın zamanda yapılan araştırmada ise bu kez papağanların birbirleriyle yardımlaşıp yardımlaşmadığı incelenmiş.

Biyoloji

Göz renginiz annenizden, saç şekliniz ise babanızdan... Peki ama bu özellikler nesilden nesile nasıl aktarılıyor?

Biyoloji

Günümüzde birçok canlı şehirleşme, tarım, endüstri gibi nedenlerle yaşam alanlarını kaybediyor. Bu canlılardan biri de Toros kurbağaları (Rana holtzi).

Biyoloji

Mitokondrilerin hücrelerin enerji santralleri olduğu biliniyordu. Yakın zamanlarda yapılan araştırmalar, mitokondrilerin daha önceleri bilinmeyen yeni bir işlevini ortaya çıkardı. Dr. Zheng Wu ve arkadaşlarının Nature Metabolism’de yayımladıkları sonuçlara göre, mitokondriler DNA’ya zarar veren etkenleri algılayarak çekirdekteki DNA’nın daha iyi korunmasını sağlıyor.

Biyoloji

Uluslararası bir araştırma grubu sıradan nesnelerin içinde bilgi depolamak için bir yöntem geliştirdi. Dr. Julian Koch ve arkadaşları tarafından yapılan araştırma Nature Biotechnology’de yayımlandı.

Biyoloji

“Birincil düzenleme” adı verilen yeni yöntem DNA sarmalındaki iplikçiklerin ikisinin birden kesilmesini gerektirmiyor. Üstelik bu yöntem temel düzenleme gibi sadece belirli türdeki nokta mutasyonları değil herhangi bir türdeki nokta mutasyonu düzeltmek için kullanılabiliyor.

Biyoloji

2017’de Madagaskar’da keşfettiği yeni çekirge türleri ile tanınan, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Zooloji Anabilim Dalı’nda öğretim üyesi olan Prof. Dr. Mustafa Ünal ile araştırmaları üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Biyoloji

DNA yani deoksiribonükleik asit bütün canlı organizmaların hücrelerinde bulunan ve canlının tüm genetik özelliklerini taşıyan moleküldür. DNA ikili sarmal yapıdadır. Yani DNA’nın yapısında birbirine dolanmış şekilde iki zincir bulunur.

Biyoloji

Yıldız Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kulübü tarafından düzenlenen 7. BioForm etkinliği, 27-29 Kasım tarihleri arasında Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kampüsü Elektrik-Elektronik Fakültesi Konferans Salonu’nda gerçekleştiriliyor.