Skip to content Skip to navigation

Beyinciğin Hareketleri Kontrol Etmekten Daha Fazla Görevi Olabilir

Mehmet Şen
26/02/2019 - 16:36

Diğer dillerde de Türkçede olduğu gibi “küçük beyin” anlamına gelen, beynimizin altında yer alan beyincik organı günümüze kadar denge ve hareket olaylarını kontrol eden yapı olarak biliniyordu. Fakat son zamanlarda yapılan araştırmalar beyinciğin bilinenden daha fazla işlevinin olabileceğini ortaya koyuyor.

Beyinciğin dengemizi sağlamada rolü vardır.

Araştırmacılar beynimizdeki sinir hücrelerinin yarısından fazlasının beyincikte bulunduğunu tahmin ediyor. Sinir hücrelerinin bu kadar yoğun bulunduğu beyincik organının sadece denge olaylarında rol alması araştırmacılar tarafından çok anlamlı bulunmadı. Bu nedenle beyinciğin muhtemel diğer görevleri ile ilgili araştırma yapmaya başladılar.

Araştırmacılar öncelikle beynin merkezinde yer alan ventral tegmantal alan (VTA) isimli bölgenin beynin diğer bölgeleriyle bağlantısını araştırdı. VTA bölgesi ödül beklentisi durumunda heyecanlanmamızı sağlıyor. Araştırmacılar fareler ile yaptıkları deneyde farelerin beyinciklerinden VTA bölgesine doğrudan sinir hücrelerinin gönderildiğini tespit ettiler.

Fareler başka fareler ile aynı ortama konulduğunda beyinciklerinden VTA bölgesine giden bu hücrelerin aktif olduğu gözlemlendi ve hayvanların birlikte daha fazla zaman geçirdikleri belirlendi. Beyincikten VTA bölgesine giden sinir hücrelerinin etkinliği ışık yardımıyla yapay olarak engellendiğinde ise farelerin grup halinde hareket etmedikleri ve tek başlarına daha fazla zaman geçirdikleri tespit edildi.

Farenin beyinciğinden VTA bölgesine giden hücreler aktif olduğunda diğer fareyle daha fazla zaman geçiriyor.

Araştırmacılar bu sonuçların beyincikten VTA bölgesine giden sinir hücrelerinin, hayvanların sosyal davranışlarını olumlu yönde etkilediğinin göstergesi olduğunu düşünüyor.

Beyincik ve sosyal davranış arasındaki bağlantı beyinciğin otizm ile de ilişkili olabileceğini ortaya koyuyor. Beyinciği hasar gören bireylerde otizm görülme riski artıyor. Otizm, şizofreni gibi mental bozukluklara sahip olan bireylerin beyinciklerinde işlevsel problemler olduğunu gösteren araştırmalar var.

Sinirbilimcilere göre beyinciği hasar gören bireyler denge problemlerinin yanı sıra hatırlama, planlama, aynı anda birden fazla iş yapma, yaratıcı olma ve dili kullanma becerilerinde de sorun yaşıyor. Beyincik diğer insanların duygularını fark etmemize de yardımcı oluyor. Örneğin yapılan bir araştırmada beyinciğinin çalışması güçlü mıknatıslarla engellenen bireylerin karşılarındaki insanların yüz ifadelerini tanıyamadıkları belirlendi.

Beyinciğinin çalışması engellendiğinde bireyler karşılarındaki insanların yüz ifadelerini tanıyamayabiliyor.

Bütün bu bilgiler beyinciğin bilinenden farklı birçok işlevinin olduğuna işaret ediyor. Bu konuda gerçekleştirilen bilimsel araştırmaların sayısı arttıkça beyinciğin bilmediğimiz başka işlevleri de zamanla ortaya çıkabilir.

Kaynaklar:

 

Yazar Hakkında:
Mehmet Şen
Orta Doğu Teknik Üniversitesi İlköğretim Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü
Araştırma Görevlisi

İlgili İçerikler

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Mayıs 2019 probleminin çözümüne ve Haziran 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Uluslararası bir araştırma grubu, farelerin gözlerine nanoparçacıklar (boyutları metrenin milyarda biri ölçeğinde olan parçacıklar) enjekte ederek kızılötesi ışığı algılamalarını sağladı. Çalışma ile ilgili makale Dr. Yuqian Ma ve arkadaşları tarafından Cell’de yayımlandı.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Nisan 2019 probleminin çözümüne ve Mayıs 2019 problemine yer veriyoruz.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Mart 2019 probleminin çözümüne ve Nisan 2019 problemine yer veriyoruz.

Beyin ve Sinir Bilim

Columbia Üniversitesi’nde çalışan bir grup mühendis, insan düşüncesini sese çeviren bir teknoloji geliştirdi. Beyin sinyallerini takip eden sistem, algıladığı kelimeleri anlaşılır bir biçimde telaffuz edebiliyor. Gelecekte, konuşma sorunları yaşayan insanların bu teknoloji sayesinde iletişim kurması mümkün olabilir.

Beyin ve Sinir Bilim

Yeni bilgiler öğrenmek ya da yeni bir hobi edinmek konusunda uzman olan beynimizde bu süreçte birtakım değişiklikler meydana geldiğini biliyor muydunuz? Gelin, bu süreci daha yakından inceleyelim.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Şubat 2019 probleminin çözümüne ve Mart 2019 problemine yer veriyoruz.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Ocak 2019 probleminin çözümüne ve Şubat 2019 problemine yer veriyoruz.

Beyin ve Sinir Bilim

 Türkiye Zekâ Vakfı (TZV) tarafından düzenlenen 24. Türkiye Zekâ Oyunları Yarışması Oyun 2019’un başvuruları bugün başladı.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Aralık 2018 probleminin çözümüne ve Ocak 2019 problemine yer veriyoruz.