Skip to content Skip to navigation

Doğada Fotoğraf Çekmek

Prof. Dr. Hüseyin Sarı
27/03/2019 - 14:12

Doğa yürüyüşüne çıkarken yanımıza alacağımız bir fotoğraf makinesi etkinliğimizin sadece o gün ile sınırlı kalmamasını, tanık olduğumuz güzel manzaraların hafızalarımızda uzun süre canlılığını korumasını sağlayabilir. Doğa, özellikle yaşam alanlarından uzak ve doğallığı henüz bozulmamış bakir alanlar, şehir ortamında göremeyeceğimiz türden farklı ve güzel manzaralar sunar.

Bizde hayranlık uyandıran bir manzarayı bütün görkemiyle fotoğrafa yansıtabilmek için temel seviyede fotoğrafçılık bilgisine sahip olmamız faydalı olur. Ayrıca fotoğraf makinemizi tanımamız ve teknik bazı özelliklerini bilmemiz gerekir. Amacımız özellikle fotoğraf çekmek değilse bir doğa etkinliğine giderken yanımıza profesyonel bir fotoğraf makinesi ve ağırlık yapacak diğer fotoğrafçılık ekipmanları, örneğin üçayak (tripod) ve farklı özelliklerdeki objektifler, almamıza gerek yok. Doğada fotoğraf çekmeye uygun özelliklere sahip, hafif bir makine taşımak yeterli olacaktır.

Günümüzde farklı objektiflerin özelliklerini bir arada barındıran kompakt dijital fotoğraf makineleri hayli yaygın ve fiyatları da satın alınabilecek seviyede. Dijital fotoğraf makineleriyle geniş bir manzarayı görüntüleyebilir, çok uzaktaki bir objeyi yakınlaştırarak fotoğraflayabilir ya da yakın çekim ile bir objenin detaylı fotoğrafını çekebiliriz. Bu özelliklerinin yanı sıra dijital makineler sayesinde fotoğraf çekmek daha kolay, pratik ve öğreticidir. Çünkü çektiğimiz bir fotoğrafı anında görerek beğenmediklerimizi silip yenilerini çekebiliriz.

 

Doğada Fotoğraf Çekmek İçin Nasıl Bir Makineye İhtiyacımız Var?

Yabani hayvanların fotoğrafları genellikle telelens adı verilen, odak uzaklığı yüksek objektifler kullanılarak uzaktan çekilir.

Katıldığımız bir doğa etkinliğinde farklı özellikte fotoğraflar çekmek isteyebiliriz. Örneğin bir zirveye çıktığımızda önümüzde uzanan etkileyici bir manzaranın, uzaktan gördüğümüz bir kuş veya ürkek bir yaban hayvanının ya da yolumuzun üstündeki bir çiçeğin fotoğrafını çekmek isteyebiliriz. Bu tür fotoğrafları çekebilmek için farklı özellikte objektiflere ihtiyaç duyulur. Çünkü bu tür fotoğrafları çekebilmek için odak uzaklığı, dolayısıyla görüş açısı ayarlanabilen objektifler (zoom objektif olarak isimlendirilir) kullanmamız gerekir.

Odak uzaklığı değiştirilebilen objektiflerin üzerinde odak uzaklığını gösteren rakamlar bulunur.

Fotoğraf makinesinin objektifinin üzerinde mm olarak yazan değer objektifin odak uzaklığını gösterir. Odak uzaklığı değeri görüntünün ne kadarının fotoğraf karesi içine gireceğini belirler. Odak uzaklığı 50 mm olan bir objektif insan gözünün görüş açısına karşılık gelir. Bu tür objektifler “normal objektif” olarak adlandırılır. 50 mm’den küçük odak uzaklığına sahip objektifler ile gözümüzle gördüğümüzden geniş bir alanı fotoğraf karesine sığdırabiliriz. Odak uzaklığı değeri 50 mm’den büyük olursa görüntüdeki objeleri yakınlaştırarak fotoğraflayabiliriz, ancak daha dar bir alanı görüntülemiş oluruz.

Sığ alan derinliğine sahip bir fotoğraf

Odak uzaklığı değeri ayrıca fotoğrafta net görünen en yakın ve en uzak noktalar arasındaki uzaklığın ölçüsüdür. Yani fotoğrafta net görünen alanın derinliğini ifade eder. Alan derinliği azaltılarak fotoğrafta öne çıkarmak istediğimiz objeyi, örneğin bir çiçeği, net gösterip arka planı flulaştırabiliriz. Böylece fotoğrafa estetik özellik kazandırabiliriz.

Günümüzde akıllı telefonlar artık fotoğraf çekme konusunda hayli başarılı ve bu özelliklere her geçen gün yenileri ekleniyor. Ancak genellikle akıllı telefonların objektifleri odak uzaklığı değiştirilebilen özellikte değildir ve telefonun kamerasına ulaşan ışığın miktarını azaltmak ya da artırmak için kullanılan ayarları kendimiz değiştiremeyiz. Bu da akıllı telefonlar ile çekilen fotoğrafların estetik özelliklerinin ve kalitesinin fotoğraf makineleri ile çekilen fotoğraflarınkine tam olarak ulaşamamasına neden olur.

 

İyi Bir Fotoğraf Çekmek İçin Bazı İpuçları

Doğada çekeceğimiz fotoğraflarda çoğunlukla doğal ışığı yani gün ışığını kullanırız. Bu nedenle ortamda yeterli ışık olduğu sürece fotoğraf çekebiliriz. Fotoğrafları doğal ışık altında çektiğimiz için stüdyo çekimlerinde yapıldığı gibi ışığın parlaklığını, yönünü ve yoğunluğunu ayarlama imkânımız olmaz. Bu nedenle güzel ve etkili bir fotoğraf çekmek için güneş ışığını iyi kullanmamız ve fotoğraf çekmek için uygun açıyı gözetmemiz gerekir.

Yandan gelen ışık, yüzeylerin üzerindeki detayların fotoğrafta daha belirgin görünmesini sağlar.

Öğle saatlerinde güneş ışığı objeleri tam tepeden aydınlattığı için fotoğrafını çekeceğimiz objenin ayrıntıları kaybolur. Bu nedenle etkili bir fotoğraf elde edemeyiz. Güneş ışığı sabah ve öğleden sonraki saatlerde objeleri yandan aydınlattığı için detaylar daha belirgin görünür. Günün bu saatleri fotoğraf çekmek uygun zamanlardır.

Gölge ve aydınlık alanların iç içe olduğu bir görüntüyü fotoğraflarken makinenin ışık ölçümünü hangi noktadan yaptığını bilmemiz gerekir. Eğer makine ışık ölçümünü gölgeli alan üzerinden yapıyorsa görüntüdeki ışığı doğrudan alan aydınlık alanlar fotoğrafta olduğundan daha parlak görünür. Makine ışık ölçümünü aydınlık alandan yapıyorsa bu sefer de gölgeli alanlar fotoğrafta olduğundan daha karanlık görünecektir. Bu tür durumlarda fotoğraf makinemizin ayarlarını, ışık ölçümünü en uygun yerlerden alacak şekilde değiştirmemiz gerekir.

Bir doğa etkinliğinde yanımızda fotoğraf makinemiz için yeterli kapasitede bir hafıza kartı ve yedek batarya bulundurmak faydalı olabilir. Bu sayede “yetersiz hafıza” veya “zayıf batarya” gibi uyarılarla karşılaşmayız. Ayrıca fotoğraf makinemizin bataryasının performansının hava şartlarından etkileneceğini unutmamalıyız. Özellikle kışın yapacağımız doğa etkinliklerinde fotoğraf makinesini ve bataryayı soğukta uzun süre tutmamalıyız.

Doğa her mevsim kendine özgü farklı güzellikler barındırır. Fotoğraf makinemizin özelliklerini tanır ve iyi bir fotoğrafın nasıl çekilebileceğini öğrenirsek hangi mevsim olursa olsun bu güzellikleri görüntüleyip herkesle paylaşabiliriz.

 

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Hüseyin Sarı
Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fizik Mühendisliği Bölümü

 

İlgili İçerikler

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç olarak aralık ayında objektiflerinizi çevrenizdeki hayvanlara odaklamanızı istiyoruz. Fotoğrafınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #HayvanDesenleri etiketini eklemeyi unutmayın.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bitkiler güneş enerjisini fotosentez süreciyle kimyasal enerjiye dönüştürür. Cambridge Üniversitesinden bir grup araştırmacı güneş enerjisini kullanarak karbondioksit ve sudan sentez gazı üreten yapay bir yaprak mekanizması geliştirdi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Arkeologlar, eski yerleşim bölgeleri ve kalıntılar üzerinde çalışmalar yaparak geçmiş dönemde yaşayan insanların hayat tarzları hakkında bilgi toplar. Bir grup arkeolog bu amaçla ABD’nin Philadelphia şehrinde bir nehir kenarında bulunan, 1850’lerden kalma bir konağın önündeki çamur yığınındaki atıkları inceledi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Massachusetts Teknoloji Enstitüsünde çalışan Sahag Voskian ve Alan Hatton, havadaki karbondioksiti yakalamak için yeni bir yöntem geliştirdi. Yeni yöntemin en önemli özelliği, havadaki karbondioksit derişimi ne kadar düşük olursa olsun başarılı olması.

Ekoloji / Çevre Bilim

İnsanların toprağı ekip biçmeyi öğrenmeleri, yerleşik hayata geçip gelişmiş uygarlıklar kurmalarına imkân sağladı. Bu devrim niteliğinde bir değişimdi. Sonraki yıllarda insanların beslenme ihtiyacını karşılamak için tarımsal verimin artırılması amacıyla farklı yöntemler geliştirildi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Tırmanma; yürüme, koşma ve sıçrama gibi insanların hareketle ilgili en temel becerileri arasında yer alır. Aslında tırmanma becerisini hayatımızın çoğu alanında kullanırız. Örneğin evlerde ayaklı merdivenlere, parklarda demir çubuklara, bahçede ağaçlara veya spor salonlarında halatlara tırmanırız.

Ekoloji / Çevre Bilim

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde eylül ayında objektiflerinizi çevrenizdeki tarihî mekânlara odaklamanızı istemiştik. Bu süreçte #TarihîMekânlar etiketiyle Bilim Genç’te paylaştığınız fotoğraflar Bilim Genç ekibi tarafından değerlendirildi. 

Ekoloji / Çevre Bilim

Bir grup araştırmacının Science’ta yayımladıkları bir makaleye göre, iklim değişikliğiyle savaşmanın en iyi yolu ağaç dikmek olabilir. Çünkü ağaçlar fotosentez sırasında atmosferdeki karbondioksiti tüketirken oksijen ve besin üretiyor. 

Ekoloji / Çevre Bilim

İspanya Castilla-La Mancha Üniversitesinden bir grup araştırmacı iklim değişikliğine bağlı olarak dünyanın ortalama sıcaklığı arttıkça İber Yarımadası’ndaki ağaç eşek arılarının vücut ve kanat büyüklüklerinin azaldığı belirlendi.

Ekoloji / Çevre Bilim

Otuzun üzerinde mikrobiyolog yakın zamanlarda Nature Reviews Microbiology’de bir makale yayımladı. Bilim insanları, küresel iklim değişikliği ile ilgili çalışmalarda mikroorganizmaların dikkate alınmamasının büyük bir hata olduğunu söylüyor.