Skip to content Skip to navigation

Dünyanın En Ağır Organizması Küçülüyor

Dr. Mahir. E. Ocak
26/10/2018 - 10:40

ABD’nin Utah eyaletindeki Pando ya da diğer adıyla Titreyen Dev yeryüzündeki en ağır organizma. Dışarıdan bakıldığında 100 futbol sahası büyüklüğünde bir alana yayılmış bir ormana benziyor, ancak içindeki her bir titrek kavak ağacı aynı DNA’ya sahip ve yeraltındaki karmaşık kök sistemiyle kolonideki diğer ağaçlara bağlı. Titreyen Dev’in toplam kütlesinin 6000 tonun üzerinde olduğu düşünülüyor.

Titreyen Dev benzeri titrek kavak ormanları iki şekilde çoğalır. Birincisi, yetişkin ağaçların yere bıraktığı tohumların zamanla büyüyerek ağaca dönüşmesidir. İkincisi, titrek kavak ve bazı diğer ağaç türleri köklerinden filiz vererek de çoğalır.

Titreyen Dev’in küçülmeye başladığı ilk olarak 1990’lı yılların sonlarında fark edilmişti. İlk tahminler bu durumun sebebinin yeni çıkmış filizlerin sığırlar ve geyikler tarafından yenilmesi olduğu yönündeydi.

Utah Eyalet Üniversitesi’nden Paul Rogers ve arkadaşları Titreyen Dev’in küçülmesinin sebeplerini belirlemek için bir çalışma yürütmüş. Araştırmacılar ormanı üç bölgeye ayırmışlar. Birinci bölgeye hiçbir müdahalede bulunulmamış, hayvanların serbestçe dolaşmasına ve beslenmesine imkân tanınmış. İkinci bölge, büyük hayvanların içine giremeyeceği biçimde çitle çevrilmiş ve kendi haline bırakılmış. Çitle çevrilen üçüncü bölgede ise bitkilerin gelişimine yardımcı olmak için çalıların yolunması ya da kontrollü biçimde yakılması gibi uygulamalara başvurulmuş. Araştırmacıların PLoS One’da yayımladıkları sonuçlar Titreyen Dev’in yeniden gelişmeye başlamasını sağlamak için geyikleri ortamdan uzak tutmanın yeterli olduğunu gösteriyor. Çitle çevrili ancak çalıların yakılması gibi uygulamaların yapılmadığı bölgede bile genç ağaçların irileştiği görülmüş. Araştırmacılar, Titreyen Dev’in küçülmeye başlamasının insanların bölgede yaşamaya ve ev kurmaya başladığı döneme rastladığını söylüyor. Avlanmanın yasaklanması ve geyiklerle beslenen kurt gibi yırtıcı hayvanların bölgeden uzaklaşmasıyla birlikte geyik popülasyonu aşırı büyümeye başladı. Titreyen Dev’i çitle çevirmek daha fazla küçülmesini engellemek için bir çözüm olabilir, ancak bir doğal güzelliğin çitle çevrilmesinin uygun olmayacağı düşünülüyor. Araştırmacılar, en iyi çözümün bölgedeki geyiklerin bir kısmını başka bölgelere aktarmak olacağını söylüyor.

 

İlgili İçerikler

Biyoloji

Türkiye doğasında zehirli ve zehirsiz birçok büyük mantar türü bulunuyor. Mantarların zehirli olup olmadığını anlamak ise hiç kolay değil. Çünkü aynı ortamda yaşayabilen mantarlar şekillerine, renklerine ve kokularına göre kolayca ayırt edilemezler.

Biyoloji

Hücrelerimizde genetik bilgiyi taşıyan molekül olan DNA’nın keşfinden bu zamana kadar hayli yol alındı. Bu yıl 66.’sı kutlanan 25 Nisan DNA Günü’nde, 1860’lardan bugüne kadar genler üzerinde yapılan araştırmalara ve bu alanda yürütülen büyük projelere göz atmaya ne dersiniz? 

Biyoloji

TÜBİTAK Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı, 2014’ten beri yürüttüğü ve 40.000’den fazla öğrenciye ulaştığı TÜBİTAK Bilim Söyleşileri’ni tüm Türkiye’ye ulaştırmak için bir portal hazırladı.

Biyoloji

Kemiriciler takımında yer alan su kemesi (Arvicola terrestris), Avrupa’dan Batı Sibirya ve Güneybatı Asya’ya kadar geniş bir bölgede yaşar. Ülkemizde de birçok bölgede görülür. Su kemesi yarı sucul yani su kenarında yaşayan fakat suya doğrudan bağımlı olmayan bir kemirici türüdür. 

Biyoloji

Atmacagiller ailesinin bir üyesi olan şah kartal dünyada Kıbrıs da dâhil olmak üzere Güney Avrupa’dan Güney Rusya’ya kadar geniş bir alanda yaşar. Türkiye’de ise özellikle İç Anadolu ve Ege taraflarında görülür.

Biyoloji

Chicago Illinois Üniversitesi’nden iki araştırmacı artan karbondioksit miktarını azaltmak için yapay yaprakların doğal ortamda da fotosentez yapabilmesi sağlayan yeni bir yöntem geliştirdi. 

Biyoloji

Bir besin zincirinin halkalarını farklı canlı grupları oluşturur. Zincirin ilk halkasında her zaman kendi besinlerini kendileri üreten canlılar vardır. Bitkilerin fotosentez adını verdiğimiz bir olayla besin ürettiğini biliyoruz. Peki, fotosentez için bitkiler neye ihtiyaç duyar? Fotosentez sonucunda hangi ürünler oluşur? “Fotosentez ve Gazların Dansı” adlı etkinliğimizde bu soruların cevaplarını bulmaya çalışacağız.

Biyoloji

Finlandiya’daki Aalto Ünivesitesi’nden Dr. Matilda Backholm ve Almanya’daki Max Plank Enstitüsü’nden Dr. Oliver Baumchen, canlı hücrelerin ve mikroorganizmaların uyguladığı kuvvetleri ölçmek için bir yöntem geliştirdi. 

Biyoloji

Yediğimiz birçok meyvenin çekirdeği içindedir. Peki öyleyse çileği ikiye böldüğümüzde ortaya çıkması gereken çekirdek nerede?

Biyoloji

Washington Üniversitesi’nden araştırmacılar havadaki kloroformu ve benzeni uzaklaştırabilen, genetiği değiştirilmiş bir ev bitkisi üretti.