Skip to content Skip to navigation

Düşündüren Matematik: √7 (Karekök Yedi) Nerede?

Yrd. Doç. Dr. Burak Karabey
15/12/2015 - 15:53

Sayılarla uğraşmak zorlu ve sabır gerektiren bir süreçtir. Bu konuyla ilgili en güzel deneyimim sayı doğrusu üzerinde sayıları bulmaya çalışmak olmuştur. Bu noktada, matematikte kendi kendime yeni bir keşif yaptığımı söyleyebilirim. O da “birim” meselesiyle ilgilidir. Matematiği diğer bilimlerden ayıran ve matematiğin kafamızın içinde delice dolaşmasını sağlayan şey, herhangi bir “birim” ile çalışma zorunluluğu olmamasıdır. Örneğin sayı doğrusu üzerine sayıları yerleştirirken herhangi bir tebeşir, kalem, metre ya da başka bir birim kullanabilirsiniz.

Şimdi elinize herhangi bir cisim, örneğin bir kalem alın. Bu kalemin boyunu bir birim olarak kabul edin ve kalemi bir doğrunun üzerine yerleştirin. Kalemin sol tarafına 0, sağ tarafına 1 yazdığınızda sayı doğrusuna tam sayıları yerleştirmeye başladınız demektir. Bundan sonrası diğer sayıları benzer şekilde sayı doğrusuna yerleştirmek olacaktır. Burada biriminizin kalem boyu olduğunu unutmayın!

Pisagor, ünlü dik üçgen bağıntısında dik kenarların karelerinin toplamının hipotenüsün (en uzun kenarın) karesine eşit olduğunu söylemiştir. Kendisi ile ilgili anlatılan hikâyeye göre,  sayısını asla bulamamış olduğu için (o zamanlar irrasyonel sayılar yok tabii) Pisagor bu sayıyı yok saymıştır.  irrasyonel bir sayıdır ve devretmeyen ondalık açılıma sahiptir. Yerini bulmak da kolay değildir! Öğrenciler gözlemlediğim kadarıyla sonuçların hep tam sayı olmasını ister. Hatta sonuç rasyonel bir sayı çıktığında sorunun doğru olup olmadığını sorgularlar. Ben buna Pisagor etkisi diyorum. Negatif sayılar, rasyonel ve irrasyonel sayılar tam sayılara göre daha az seviliyor sanki!

, sayı doğrusunda nerede yer alır? Bu soru sorulduğunda gelen ilk cevap 1 ile 2 arasında olduğudur. Doğru! Ancak şunu gözden kaçırmayın: o aralıkta sayı doğrusundaki sayılar kadar nokta vardır. Yani çoktur!

Sorumuz şöyle: sayısının tam olarak nerede olduğunu basitçe nasıl bulabiliriz? Ya da bulabilir miyiz?

Yukarıdaki şekli elde etmek için, az önce yaptığınız gibi, bir kalemle tam sayıları sayı doğrusuna yerleştirin. Kaleminizi 1 sayısını yerleştirdiğiniz noktaya dik olarak koyup 0 ile 1’i birleştirdiğinizde bir dik üçgen elde edersiniz. Bu üçgende hipotenüsün uzunluğu olacaktır. Şimdi pergelinizle merkezi 0 olan ve yarıçapı hipotenüs uzunluğunda olan bir çember çizin. Çemberin doğruyu kestiği noktalar  ve  - olacaktır! A noktasından 1 birim daha dik çıkıp yeni bir dik üçgen çizerseniz bu kez karşınıza  çıkacaktır. Artık gerisi size kalmış.

Not: Başlıktaki  sayısını denemeyi unutmayın! İyi eğlenceler.

 

İlgili İçerikler

Matematik

Ayın Matematik Sorusu köşesinde Kasım 2019 sorusunu doğru çözenler belli oldu. Doğru çözümü gönderme zamanına göre sıralanmış bu listedeki ilk 3 kişi ve doğru çözenler arasından kura ile belirlenen 7 kişi TÜBİTAK popüler bilim kitaplarından hediye kazandı.

Matematik

Çiftlikte düzenlenen satranç turnuvasına katılan her cüce ya kırmızı ya da beyaz şapka takıyor. Her cüce ikilisinin kendi aralarında tam olarak bir maç yaptığı bu turnuvada her maçta kazanan...

Matematik

Ayın Matematik Sorusu köşesinde Ekim 2019 sorusunu doğru çözenler belli oldu. Doğru çözümü gönderme zamanına göre sıralanmış bu listedeki ilk 3 kişi ve doğru çözenler arasından kura ile belirlenen 7 kişi TÜBİTAK popüler bilim kitaplarından hediye kazandı.

Matematik

2019 tane benzer madeni paranın 1000 tanesi sahtedir. Her sahte paranın ağırlığı gerçek paranın ağırlığından ya 1 gram daha fazla ya da 1 gram daha azdır. Sol ve sağ kefelerindeki...

Matematik

Ayın Matematik Sorusu köşesinde Eylül 2019 s

Matematik

Tahtaya 1, 2, 3, ... , 100 sayıları yazılmıştır. Bu sayılardan hangi k tanesi silinirse silinsin, kalan sayılardan toplamı 100 sayısına eşit olan k tanesi bulunuyorsa, k’nin alabileceği en büyük değer nedir?

Matematik

Ayın Matematik Sorusu köşesinde Ağustos 2019 sorusunu doğru çözenler belli oldu. Doğru çözümü gönderme zamanına göre sıralanmış bu listedeki ilk 3 kişi ve doğru çözenler arasından kura ile belirlenen 7 kişi TÜBİTAK popüler bilim kitaplarından hediye kazandı.

Matematik

Bir çiftlikte yaşayan altı cüce hasat süresince her hafta bir veya birkaç cüceden oluşan bir grup belirliyor. Seçilen gruptaki cüceler bir hafta boyunca çalışırken diğer cüceler tatil yapıyor. Herhangi bir cücenin...

Matematik

Ayın Matematik Sorusu köşesinde Temmuz 2019 sorusunu doğru çözenler belli oldu. Doğru çözümü gönderme zamanına göre sıralanmış bu listedeki ilk 3 kişi ve doğru çözenler arasından kura ile belirlenen 7 kişi TÜBİTAK popüler bilim kitaplarından hediye kazandı. 

Matematik

Düzlemde koordinatları (1,1), (1,2), (1,3), (1,4), (2,1), (2,2), (2,3), (2,4),(3,1), (3,2), (3,3), (3,4), (4,1), (4,2), (4,3), (4,4) olan 16 nokta işaretlenmiştir. Tüm köşeleri işaretlenmiş noktalarda bulunan...