Skip to content Skip to navigation

Egzoz Dumanını Temizlemek İçin Yeni Bir Katalizör

Dr. Mahir E. Ocak
05/01/2018 - 16:20

Motorlu araçların atmosfere bıraktığı egzoz dumanının çevreye ve sağlığa zarar vermemesi için katalitik dönüştürücüler kullanılıyor. Benzinli ve dizel motorlu araçların temel bir parçası olan bu sistemler, motordan çıkan karbonmonoksiti (CO), hidrokarbonları (karbon ve hidrojenden oluşan bileşikleri) ve azot oksitleri (NxOy); azot gazı (N2), karbondioksit (CO2) ve su buharına dönüştürüyor. Günümüzde kullanılan katalitik dönüştürücüler, 750°C sıcaklıktaki egzoz dumanını bile verimli bir biçimde işlemden geçirebiliyor. Şu an araştırmacıları meşgul eden konuysa sistemleri düşük sıcaklıklarda da verimli hale getirmek. Geçtiğimiz yıllarda geliştirilen yeni motorlar, yakıtı daha verimli bir biçimde kullandığı için egzoz dumanındaki atık enerji miktarı daha az ve dolayısıyla dumanın sıcaklığı daha düşük oluyor. Özellikle motorlar ilk çalıştırıldığında, henüz soğukken egzoz gazının sıcaklığı çok düşük oluyor. Şu an kullanılan katalitik dönüştürücüler, 250°C’nin üzerindeki egzoz sıcaklıklarında verimli çalışıyor. Araştırmacıların ulaşmaya çalıştığı hedefse bu değeri 150°C’ye kadar düşürebilmek.

Bir grup araştırmacı, yakın zamanlarda egzoz dumanını temizlemek için kullanılabilecek yeni bir katalizör geliştirdiklerini açıkladı. Yüzeyinde platinyum atomları bulunan seryum oksitten oluşan katalizörün hem yüksek sıcaklıklara karşı dayanıklı olduğu hem de düşük sıcaklıklarda da verimli olduğu belirtiliyor. Dr. Lie Nie ve arkadaşlarının yaptığı araştırmanın sonuçları Science’ta yayımlandı.

İlgili İçerikler

Kimya

Limon suyu ekşidir. Elimizi yıkamak için kullandığımız sabun ise kaygandır. Bu maddeler sırasıyla asit ve baz olarak sınıflandırılır. Peki, asit ve baz nedir? Okulda kimya dersinde ya da laboratuvarında sıkça karşılaştığımız bu kavramlar neden önemli?

Kimya

2019 yılı Prof. Dr. Fuat Sezgin Yılı olarak ilan edildi. Bilim Genç olarak 2019 yılı boyunca Prof. Dr. Fuat Sezgin’in İslam bilim ve teknoloji tarihine katkılarını farklı yazılarla ele alacağız. Prof. Dr. Fuat Sezgin anısına hazırladığımız diğer yazılara ulaşmak için tıklayın.

Kimya

İdeal gazların hareketlerini ve birbirleriyle etkileşmelerini bilardo ya da pinpon toplarınınkine benzetebiliriz. Bu etkinliğimizde de pipon toplarını kullanarak maddenin gaz hâlinin bir benzetimini yapacağız.

Kimya

Orta Doğu Teknik Üniversitesi tarafından üniversite ve lise öğrencilerine konuşma yapmak üzere Türkiye’ye gelen Nobel ödüllü Prof. Dr. Agre başarı hikâyesini Bilim Genç’e anlattı.

Kimya

Herhangi bir maddenin bir molü atomlarının ya da moleküllerinin belirli bir sayısıdır. Bu değer Avogadro sayısıyla ifade edilir. Avogadro sayısının ismi İtalyan bilim insanı Amedeo Avogadro’dan gelir.

Kimya

Massachusetts Teknoloji Enstitüsünde (MIT) çalışan Kehang Cui ve Brian L. Wardle, bilinen en kara malzemeyi üretti. Malzeme, üzerine düşen ışığın %99,995’inden fazlasını soğuruyor.

Kimya

Kimyacılar, yapılarında meydana gelen değişimleri öğrenmek için genellikle maddeleri ısıtır. Katı hâldeki maddelerin bazıları ısıtıldıklarında erir bazıları sıvı hâle geçmeden doğrudan buharlaşır yani süblimleşir. Sıvılar ise genellikle gaz hâle geçer. Soğutulduklarında eski hâllerine dönerler.

Kimya

Nobel Kimya Ödülü’nün 2019 yılındaki sahipleri, Austin’deki Texas Üniversitesinden John B. Goodenough, New York Eyalet Üniversitesinden M. Stanley Whittingham ve Meijo Üniversitesinden Akira Yoshino oldu. Araştırmacıların lityum iyon pillerin geliştirilmesine yaptıkları önemli katkılar sebebiyle ödüle layık görüldükleri açıklandı.

Kimya

Georgia Teknoloji Enstitüsünden Paul Kohl ve arkadaşları güneş ışığına maruz kaldığında kendiliğinden yok olan bir tür plastik malzeme geliştirdi.

Kimya

Laboratuvar ortamında üretilen bir malzeme tıpkı gerçek bir doku gibi metabolik reaksiyonları gerçekleştirebilir, aynı zamanda vücutla uyumlu olabilir mi? Bilim kurgu filmlerinde karşılaşabileceğimiz bu durum biyolojik nanomalzemeler sayesinde mümkün olabilir.