Skip to content Skip to navigation

En Eski Çizim Keşfedildi

Dr. Mahir E. Ocak
26/09/2018 - 14:21

Bolombos Mağarası’nda bulunan silikatlı kaya parçası ve üzerindeki soyut çizim

Bilinen en eski soyut çizim Güney Afrika’daki Bolombos Mağarası’nda keşfedildi. Günümüzden 70.000 yıl öncesine tarihlendirilen aşı boyalı (içine karışan demir hidroksit miktarına göre pas sarısı, kızıl veya koyu esmer renk almış gevrek kil) figür, daha önceleri bilinen en eski soyut çizimden 30.000 yıl daha eski.

Tarih öncesine ait çizimlere bakıldığında neyin sembol olduğuna karar vermek hayli zordur. Figüratif bir sembol zannettiğimiz bir çizim amaçsızca yapılmış basit bir karalamadan ibaret de olabilir. Geçmişte ilk sembollerin günümüzden yaklaşık 40.000 yıl önce insanlar Avrupa’ya yayılmaya başladıktan sonra ortaya çıktığı düşünülürdü. Ancak Afrika, Avrupa ve Asya’da yapılan arkeolojik keşifler bu tarihten çok daha önceleri de sembollerin kullanıldığını gösterdi. Örneğin Endonezya’daki Java Adası’nda keşfedilen bir tatlı su midyesinin kabuğuna oyulmuş zikzak biçimli figür günümüzden 540.000 yıl öncesine tarihlendiriliyor. Afrika’daki çeşitli ören yerlerinde de günümüzden 70.000-120.000 yıl öncesine tarihlendirilen süs eşyaları keşfedildi.

Wim Lustenhouwer, VU University Amsterdam - Java Adası’nda keşfedilen bir tatlı su midyesinin kabuğuna oyulmuş zikzak biçimli figür

Yakın zamanlarda keşfedilen çizim, Bolombos Mağarası’nda yapılan kazılarda çıkarılan taş aletler incelenirken fark edilmiş. Dokuz ince çizgiden oluşan soyut figürün üzerinde bulunduğu silikatlı kaya parçası, günümüzden 73.000 yıl öncesine ait arkeolojik bir katmandan toplanmış.

Bu tarz keşiflerle ilgili en önemli zorluk, figürün amaçsız yapılmış basit bir karalama değil de kasten çizilmiş bir sembol olduğunu doğrulamaktır. Araştırmacılar bu amaçla çeşitli analiz yöntemlerine başvurmuş, çeşitli yoğunlukta aşı boyalarıyla kendi çizdikleri figürleri mağarada keşfettikleriyle karşılaştırmışlar. Sonuçlar, soyut figürün sivri uçlu bir tür aletle kasten çizildiğine işaret ediyor. Konu ile ilgili bir makale yakın zamanlarda Dr. Christopher S. Henshilwood ve arkadaşları tarafından Nature’da yayımlandı.

 

 

İlgili İçerikler

Yerbilimleri

Volkanik patlamalar sonucu ağaçlar, evler, tarlalar, yollar ve fabrikalar zarar görebilir. Hatta can kayıpları bile yaşanabilir. Peki tarihten bu yana birçok yeri yaşanmaz hale getiren bu doğal afet nasıl gerçekleşiyor?

Yerbilimleri

Binlerce yıl toprak altında kaldıktan sonra gün yüzüne çıkarılan arkeolojik eserlerin yüzeylerindeki doğal aşınmalar arkeologlar ve yazıt bilimciler için eserleri incelemeyi zorlaştırabiliyor. Peki, araştırmacılar bu zorluğu aşmak için neler yapıyor, hangi yöntemleri uyguluyor?

Yerbilimleri

Princeton Üniversitesi’nde çalışan bir grup araştırmacının yaptığı çalışmalar yeryüzünün 660 kilometre altındaki, yukarı manto ile aşağı mantoyu birbirinden ayıran katmanda devasa “dağlar” olduğuna işaret ediyor. Wenbo Wu, Sidao Ni ve Jessica Irving tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Science’ta yayımlandı.

Yerbilimleri

Deprem konusunda uluslararası düzeydeki üstün nitelikli çalışmalarıyla 2018 yılı TÜBİTAK Bilim Ödülü’ne layık görülen Prof. Dr. Mustafa Erdik ile deprem ve Türkiye’deki deprem çalışmalarıyla ilgili bir söyleşi gerçekleştirdik.

Yerbilimleri

Fotoğrafta gördüğünüz neredeyse dikdörtgen prizma biçimindeki beyaz yapı tamamen doğal yollarla oluşmuş bir buzdağı.

Yerbilimleri

Geçmişte  Britanya Adası’nın iki antik kıtanın çarpışması sonucunda oluştuğu düşünülürdü. Ancak Plymouth Üniversitesi’nden bir grup araştırmacının yaptığı çalışmalar Britanya Adası’nın iki değil üç antik kıtanın çarpışması sonucunda oluştuğuna işaret ediyor.

Yerbilimleri

Mavi delikler, deniz seviyesinin günümüzden daha düşük olduğu buz devirlerinde oluşmuş obruklardır. Genellikle kenarları dik, ağzı daire biçimdeki bu çukurlar deniz seviyesi yükseldikten sonra su altında kalmış.

Yerbilimleri

Colorado ve Montana üniversitelerinden bilim insanları büyük depremlerin sıklığı ile Dünya’nın dönüş hızındaki çok küçük değişimler arasında bir b

Yerbilimleri

Yazar ve fotoğrafçı Anthony Murphy, İrlanda’daki Boyne Vadisi’nin yakınındaki arkeolojik bölgede binlerce yıldır gizli kalmış antik bir yapı keşfetti. Murphy, bölgeyi döner kanatlı insansız hava aracı (drone) ile görüntüledi.

Yerbilimleri

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde haziran ayında objektiflerinizi çevrenizde gördüğünüz doğal oluşumlara odaklamanızı istemiştik.