Skip to content Skip to navigation

Eylül Ayında Gökyüzünde Neler Oluyor?

Dr. Tuba Sarıgül
01/09/2018 - 06:00

Ay ve Boğa Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Aldebaran 2 Eylül’ü 3 Eylül’e bağlayan gece birbirine çok yakın görünecek. Sondördün evresindeki Ay ile kırmızı dev Aldebaran’ı Güneş’in doğuşundan yaklaşık iki saat önce birlikte gözlemleyebilirsiniz.

 

Ay, Dünya etrafındaki yörünge hareketi sırasında 8 Eylül’de Dünya’ya en yakın, 20 Eylül’de ise Dünya’ya en uzak konumda olacak. Bu konumlardayken Ay ve Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 361.350 km ve 404.880 km.

Eylül Ayında Gezegenler

Merkür eylül ayının ilk haftasında gün doğumundan önce doğu ufkunun üzerinde gözlemlenebilir. İlerleyen günlerde Güneş’in arkasına doğru hareket eden gezegeni Güneş’in parlaklığı nedeniyle gözlemlemek mümkün değil. Merkür 21 Eylül’de üst kavuşum noktasında olacak.

Venüs gün batımından sonra güney-batı ufkunun üzerinde çok parlak bir şekilde bir akşam yıldızı görülebilir. Ayın ilerleyen günlerinde Venüs’ün parlaklığı artsa da gözlem süresi kısalıyor.

17 Ağustos’ta en büyük doğu uzanımı konumundan ayrılan Venüs Dünya’ya yaklaşmaya devam ediyor. Bu süreçte Venüs’ün parlaklığı ve görünür büyüklüğü artıyor. Venüs 26 Ekim’de alt kavuşum noktasına ulaşacak yani yörünge hareketi sırasında Güneş ile Dünya’nın arasından geçecek. Bu süreçte Venüs birkaç hafta boyunca gözlemlenemeyecek.

 

Venüs’ün Evreleri

Gökyüzünde en parlak görünen gökcisimlerinden biri olan Venüs'ün Ay’a benzer şekilde evreleri gözlemlenebilir.

ESO Avrupa Güney Gözlemevi

Venüs üst kavuşum noktasındayken yani Güneş’in arkasından geçerken “tam aydınlık” evrededir. Ancak bu konumdayken Güneş’le aralarındaki açısal mesafe çok küçük olduğundan Güneş’in parlaklığı nedeniyle gözlemlenemez. Venüs Güneş'ten açısal olarak ayrılmaya başladıkça gökyüzünde tekrar ortaya çıkar. Güneş’le aralarındaki açısal mesafe arttıkça gezegen diskinin aydınlık görünen kısmı büyür ve en büyük doğu uzanımı konumundayken maksimuma ulaşır. Venüs bu konumdan ayrılıp alt kavuşum noktasına doğru yaklaştıkça Dünya ile aralarındaki mesafe azaldığından görünür büyüklüğü ve parlaklığı artar. Gezegen diskinin aydınlık kısmı ise daralarak ince bir yay şeklinde görülmeye başlar.

Eylül ayı boyunca parlaklığı artan ancak görünen kısmı daralan Venüs’ün evrelerini bir teleskop yardımıyla takip edebilirsiniz.

Venüs 2 Eylül’de Başak Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Spika ile yakın görünümde. Spika’yı Venüs’ün kuzeybatısında bulabilirsiniz.

Mars eylül ayı boyunca Güneş’in batışından gece yarısına kadar gökyüzünde olacak. Güneş’in batışından sonra güneydoğu ufkunun üzerinde ortaya çıkacak Kızıl Gezegen gece yarısından kısa süre sonra güneybatı ufkundan batacak. Bir süredir gökyüzündeki en parlak gökcisimlerinden biri olan Mars’ın parlaklığı gün geçtikçe azalıyor ve gezegen daha erken batıyor.

Eylül ayının ilk haftasında Güneş’in batışından sonra Mars, Satürn ve Jüpiter güney-güneybatı ufkunun üzerinde birlikte gözlemlenebilir.

Jüpiter eylül ayında gün batımından sonra güneybatı ufkunun üzerinde Venüs’le birlikte ortaya çıkıyor ve Güneş’ten iki saat sonra batıyor. Terazi Takımyıldızı’ndaki Jüpiter ve Ay 14 Eylül’de birbirine yakın görünecek.

Satürn eylül ayında gün batımından gece yarısına kadar gökyüzünde. Satürn 17 Eylül’de Ay ile yakın görünümde. Yay Takımyıldızı’ndaki Satürn’ü ve Ay’ı Güneş’in batışından sonra güney-batı ufkunun yaklaşık 25 derece üzerinde görebilirsiniz.

23 Eylül, sonbahar ılımı yani gece ve gündüz süreleri eşit olduğu tarih.

1 Eylül saat 23.00, 15 Eylül saat 22.00 ve 30 Eylül saat 21.00’de gökyüzünün genel görünümü

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Gezegenler genç yıldızların etrafında dönen gaz ve toz bulutlarının içinde doğar. Bir araya gelen toz zerreleri giderek büyür; çakıl taşı, kaya ve dağ büyüklüğünde parçalar oluştururlar. 

Gökbilim ve Uzay

Boğa Takımyıldızı’ndaki Ülker (Pleiades) ve Boğa (Hyades) yıldız kümeleri kasım ayında Güneş’in batışından sonra doğu ufkunun üzerinden yükseliyor.

Gökbilim ve Uzay

Enerji kaynağı olarak güneş panellerinin kullanıldığı Vanguard 1 uydusunun fırlatılmasından bugüne güneş panelleri sayesinde uydular uzun yıllar görev yapabildi. Peki, uzay araçlarında kullanılan güneş panelleri uzaydaki zorlayıcı koşullara nasıl dayanabiliyor?

Gökbilim ve Uzay

Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde Prof. Dr. Levent Kurnaz Güneş’te meydana gelen değişimlerin Dünya’nın iklimini nasıl etkilediğini anlatıyor.

Gökbilim ve Uzay

2007-2017 yılları arasında on civarında hızlı radyo dalgası patlaması gözlemlenmişti. Batı Avustralya’daki bir grup araştırmacıysa CSIRO Radyo Teleskobu’nu kullanarak sadece son bir yıl içinde yirmi yeni patlama tespit etti.

Gökbilim ve Uzay

Tuz Gölü, TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü’nün (TÜBİTAK UZAY) girişimleriyle uydular için Dünya üzerindeki sekiz kalibrasyon sahasından biri olarak seçilmişti.  Tuz Gölü’ndeki çalışmalar, ulusal ve uluslararası projeler kapsamında 2009 yılından bu yana devam ediyor. 

Gökbilim ve Uzay

Aralarında Sabancı Üniversitesi'nden Dr. Ünal Ertan ve Dr. Şirin Çalışkan’ın da olduğu uluslararası bir araştırma ekibi RX J0806.4-4123 nötron yıldızından yayılan olağandışı bir kızılötesi ışıma tespit etti. Dr. Ünal Ertan ve Dr. Şirin Çalışkan ile bu önemli çalışma üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Gökbilim ve Uzay

Güneş Sistemi’ndeki dev gezegenlerin arasında dolaşan çok sayıda büyük gökcismi vardır. Centaur’lar olarak adlandırılan bu gökcisimleri sıklıkla olmasa da zaman zaman Güneş Sistemi’nin içlerine doğru yönelir.

Gökbilim ve Uzay

Columbia Üniversitesi’nden bir grup araştırmacı ötegezegen keşfetmek için yaptıkları çalışmalar sırasında Kepler-1625b gezegeninin etrafında dolanan bir uydu keşfetti.

Gökbilim ve Uzay

Hayabusa 2 uzay aracından ayrılan iki keşif aracının Ryugu asteroidinin yüzeyinden çektiği ilk fotoğraflar Dünya’ya ulaştı.