Skip to content Skip to navigation

Haziran Ayında Gökyüzünde Neler Görebilirsiniz?

Dr. Tuba Sarıgül
01/06/2019 - 09:00

NASA/JPL/Space Science Institute - Jüpiter’in NASA’ya ait Cassini uzay aracı tarafından Aralık 2000’de çekilen fotoğrafı

Jüpiter’in Rengindeki Değişimi Gözlemleyin

Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni Jüpiter, üzerindeki renkli şeritler ve Büyük Kırmızı Leke ile gökyüzü gözlemcilerine hayli ilginç görüntüler sunar. Jüpiter’in atmosferindeki, ekvatora paralel açık ve koyu renklerdeki şeritlerin renginin atmosferdeki gazların türü ve sıcaklığı ile ilişkili olduğu düşünülüyor.

Jüpiter’in ekvator bölgesi genellikle beyaz renkte görünür. Ancak geçmişte yapılan gözlemler bu bölgenin renginin bazı zamanlar sarı-kahverengiye döndüğünü gösteriyor. Yakın zamanda sonuçları yayımlanan bir araştırma ise yaklaşık olarak her 6-7 yılda bir Jüpiter’in ekvator bölgesinin renginin beyazdan sarı-kahverengiye döndüğünü gösteriyor. Araştırmacılar 2019-2021 yıllarında bu bölgenin renginde bir değişim meydana geleceğini tahmin ediyor.

Jüpiter’in atmosferindeki sıcaklığı düşük bölgelerde amonyak yükseldikçe soğur ve yoğunlaşarak donmuş amonyak kristalleri içeren ve beyaz renkte görünen bulutları oluşturur. Jüpiter’in atmosferindeki sıcak bölgelerdeyse amonyak bulutları buharlaşır ve atmosferdeki fosfor, kükürt ve karbon atomlarının oluşturduğu bileşiklerin sarı-kahve renkleri ortaya çıkar.

 

Akşam Gökyüzünde Dört Parlak Gezegen

Haziran ayında Merkür, Mars, Jüpiter ve Satürn gece yarısından önce gökyüzünde. Merkür ay boyunca Güneş’in batışından sonra batı-kuzeybatı ufkunun üzerinde görülebilir. Günler ilerledikçe Merkür’ün gözlem süresi uzuyor. Gezegen 24 Haziran’da gözlem için hayli uygun konumda olduğu en büyük doğu uzanımına geliyor. Haziran ayında Güneş’in batışından sonra gökyüzünü süsleyen diğer gezegen Mars. Her geçen gün Mars ufkun üzerinde alçalırken Merkür yükseliyor. 18 Haziran’da ise her iki gezegen birbirine değecek kadar yakın görünümde.

Haziran boyunca neredeyse bütün gece gökyüzünde olan Jüpiter hayli parlak. Ayın başında gün batımından kısa süre sonra doğu ufkundan doğan gezegen, ilerleyen günlerde Güneş battığında doğu ufkunun üzerinde bulunuyor. Satürn ise Jüpiter’den yaklaşık iki saat sonra doğu ufkundan doğuyor ve gün doğumuna kadar gökyüzünde kalıyor. Satürn’ü, gökyüzünde çaydanlığa benzeyen şekliyle tanıyabileceğiniz Yay Takımyıldızı’nın yakınlarında bulabilirsiniz.

Venüs ise haziran ayında gün doğumundan önce kısa süreliğine görülebilir. Ancak gezegen ufkun üzerinde alçalmaya devam ettiğinden haziran ayının sonunda görülmesi hayli zorlaşıyor.

Ay 8 Haziran’da hava karardıktan sonra batı ufkunun üzerinde Aslan Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Regulus ile birlikte görülebilir. 15 Haziran’da ise dolunay evresine yaklaşan Ay, Jüpiter ve Akrep Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Antares’in gökyüzünde oluşturduğu üçgen şeklini güney ufkunun üzerinde bulmayı deneyebilirsiniz.

16 Haziran’da Jüpiter, 18 Haziran’da Satürn ile gökyüzünde yakınlaşacak olan Ay’ı 17 Haziran’da her iki gezegenin ortasında bulabilirsiniz.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Şili’deki ALMA teleskoplarıyla gözlemler yapan bir grup gökbilimci, Dünya’ya yaklaşık 1500 ışık yılı mesafedeki genç bir yıldızın etrafında tuz molekülleri tespit etti. Dr. A. Ginsburg ve arkadaşları tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Astrophysical Journal’da yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Ay, Güneş’ten sonra gökyüzündeki en parlak ikinci gökcismi. Ay gökyüzü gözlemcilerine çıplak gözle gerçekleştirebilecekleri birçok gözlem imkânı sunuyor. Örneğin her gece gökyüzünde Ay’ı farklı bir şekilde görürüz. Çünkü Dünya etrafındaki yörünge hareketi sırasında Ay’ın Güneş’e göre konumu sürekli değişir.

Gökbilim ve Uzay

“Şu an saat kaç?” sorusuna saatimize hemen cevap verebiliriz. Geçmişteyse zamanı ölçmek hiç de kolay değildi. Usturlap adı verilen alet, Güneş ve yıldız gibi gökcisimlerinin gökyüzündeki konumuna göre zamanı ölçmeyi sağlıyordu.

Gökbilim ve Uzay

Rus-Alman ortaklığı ile inşa edilen Spektrum Röntgen Gama (SRG) Uzay Gözlemevi'nin, 12 Temmuz 2019'da Kazakistan'da bulunan Baykonur Uzay Üssünden Proton roketiyle fırlatılması planlanıyor. Bu görevin temel amacı evrenin şimdiye kadar gerçekleştirilmemiş bir hassasiyetle X-ışını haritasını oluşturmak. 

Gökbilim ve Uzay

MESSENGER uzay aracının topladığı kütleçekim verilerini analiz eden araştırmacılar Merkür’ün büyük, katı bir iç çekirdeğe sahip olması gerektiği sonucuna vardılar.

Gökbilim ve Uzay

Günlük hayatta karşılaştığımız pek çok soruna çözümler sunan üç boyutlu yazıcı teknolojisi artık dünya dışında yaşam alanları oluşturma araştırmalarını kolaylaştıracak adımlar atılmasına yardımcı oluyor.

Gökbilim ve Uzay

Her yıl mayıs ayının ilk günlerinde Eta Kova göktaşı yağmuru en yüksek etkinliğe ulaşır. Bu yıl 6 Mayıs’ta sabaha karşı en yüksek etkinliğe ulaşacak Eta Kova göktaşı yağmuru sırasında gökyüzünde saatte 60 göktaşı görülebilir.

Gökbilim ve Uzay

Bahçenizde, binaların çatılarında, sokakta hatta saçlarınızın arasında bile meteor parçaları olabileceğini biliyor muydunuz? Mikrometeorit adı verilen bu parçacıklar hemen hemen her yerdeler. Peki, nereden geliyor bu mikrometeoritler? Yapılarında ne var? Onları nasıl inceleyebiliriz?

Gökbilim ve Uzay

Uzayda, 4,6 milyar yıl önce Güneş Sistemi’nin içinde oluştuğu toz ve gaz bulutundan kalma kayaç ve metal parçaları bulunur.

Gökbilim ve Uzay

Güneş benzeri yıldızlar, yakıtlarını tükettiklerinde patlayarak dış kabuklarını atar ve yıldızın etrafı gezegenimsi bulutsu adı verilen toz ve gaz bulutuyla çevrelenir. Geriye ise "beyaz cüce" olarak adlandırılan çekirdekleri kalır.