Skip to content Skip to navigation

Karaların En Hızlısı: Kaliforniyalı Bir Mayt

İlay Çelik
22/09/2014 - 11:59

En hızlı canlı denince aklımıza hemen çita gelir. Birim zamanda katedilen mesafe bakımından düşünüldüğünde bu doğru. Ancak birim zamanda katedilen mesafenin, canlının vücut uzunluğunun kaç katı olduğu, yani canlının görece hızı dikkate alındığında çita bu rekorunu hiç akla gelmeyen başka canlılara kaptırıyor. Rekorun kısa bir süre önce belirlenen son sahibi susam tanesi büyüklüğündeki bir mayt türü. Paratorsotomus macropalpis adlı mayt saniyede yaklaşık 30 santimetre yol alarak bir saniyede vücut uzunluğunun 322 katı kadar mesafe katedebiliyor. Çitanın bir saniyede katettiği mesafe ise vücut uzunluğunun sadece 16 katı kadar. Rekorun daha önceki sahibi saniyede 171 vücut uzunluğu kadar mesafe katedebilen Avustralya kaplan böceğiydi.

Güney Kaliforniya’daki yerli bir tür olan mayt aslında 1916’da keşfedilmiş, ancak hakkında pek fazla şey bilinmiyormuş. Maytın rekor hızı, kas fizyolojisi konusunda çalışan bir araştırma ekibi tarafından tesadüfen tespit edilmiş. Araştırmacılar maytın hızını yüksek hızlı kameralar yardımıyla ölçmüş. Ayrıca, incelemeleri sırasında maytın başka bir sıradışı özelliğini daha keşfetmişler. Mayt, sıcaklığı 60°C’ye varan beton zemin üzerinde yürüyebiliyor. Normalde bu, çoğu canlıyı öldürebilecek kadar yüksek bir sıcaklık.

 

Maytı ekibiyle birlikte keşfeden Jonathan Wright maytlarla, kas biyokimyasının hayvanların bacak hareket hızı üzerindeki etkilerini araştırırken ilgilenmeye başlamış.  Wright ve ekibi görece hızın ya da adım atma sıklığının üst sınırını araştırıyor. Hayvanlarda boyut küçüldükçe hem görece hızın hem de adım atma sıklığının arttığı biliniyor. Kuramsal olaraksa kas fizyolojisinin bir bacağın hareket edebilme hızını bir noktada sınırlaması bekleniyor.

Araştırmacılar maytların bu hızlı hareket yeteneğinin fiziksel açıdan incelenmesinin, gelecekte robotlar ya da doğa esinli cihazların yeni tasarımları için farklı bakış açıları sağlayabileceğini düşünüyor. Hızlı mayt ayrıca çok hızlı bir şekilde durup yön değiştirebiliyor. Araştırmacılar biyomühendislik uygulamaları için fayda sağlayabileceğini düşündükleri bu özellikleri de mercek altına almış.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Biyoloji

TÜBİTAK Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı, 2014’ten beri yürüttüğü ve 40.000’den fazla öğrenciye ulaştığı TÜBİTAK Bilim Söyleşileri’ni tüm Türkiye’ye ulaştırmak için bir portal hazırladı.

Biyoloji

Kemiriciler takımında yer alan su kemesi (Arvicola terrestris), Avrupa’dan Batı Sibirya ve Güneybatı Asya’ya kadar geniş bir bölgede yaşar. Ülkemizde de birçok bölgede görülür. Su kemesi yarı sucul yani su kenarında yaşayan fakat suya doğrudan bağımlı olmayan bir kemirici türüdür. 

Biyoloji

Atmacagiller ailesinin bir üyesi olan şah kartal dünyada Kıbrıs da dâhil olmak üzere Güney Avrupa’dan Güney Rusya’ya kadar geniş bir alanda yaşar. Türkiye’de ise özellikle İç Anadolu ve Ege taraflarında görülür.

Biyoloji

Chicago Illinois Üniversitesi’nden iki araştırmacı artan karbondioksit miktarını azaltmak için yapay yaprakların doğal ortamda da fotosentez yapabilmesi sağlayan yeni bir yöntem geliştirdi. 

Biyoloji

Bir besin zincirinin halkalarını farklı canlı grupları oluşturur. Zincirin ilk halkasında her zaman kendi besinlerini kendileri üreten canlılar vardır. Bitkilerin fotosentez adını verdiğimiz bir olayla besin ürettiğini biliyoruz. Peki, fotosentez için bitkiler neye ihtiyaç duyar? Fotosentez sonucunda hangi ürünler oluşur? “Fotosentez ve Gazların Dansı” adlı etkinliğimizde bu soruların cevaplarını bulmaya çalışacağız.

Biyoloji

Finlandiya’daki Aalto Ünivesitesi’nden Dr. Matilda Backholm ve Almanya’daki Max Plank Enstitüsü’nden Dr. Oliver Baumchen, canlı hücrelerin ve mikroorganizmaların uyguladığı kuvvetleri ölçmek için bir yöntem geliştirdi. 

Biyoloji

Yediğimiz birçok meyvenin çekirdeği içindedir. Peki öyleyse çileği ikiye böldüğümüzde ortaya çıkması gereken çekirdek nerede?

Biyoloji

Washington Üniversitesi’nden araştırmacılar havadaki kloroformu ve benzeni uzaklaştırabilen, genetiği değiştirilmiş bir ev bitkisi üretti.

Biyoloji

Hayvanlar neden göç eder? Göçlerini bu kadar ilginç kılan nedir; hayvanların uzun mesafeler katetmesi mi yoksa sürüler halinde hareket etmesi mi?

Biyoloji

Yerel adı Trakya gelengisi olan Avrupa yer sincabı (Spermophilus citellus), Türkiye’de bulunan üç yer sincabı türünden biri. Dünyada Kuzey Amerika, Asya ve Avrupa’da yaşayan Avrupa yer sincabı Türkiye’de de İç Anadolu, Trakya ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde görülür.