Skip to content Skip to navigation

Kozmik Işınlar Büyük Piramit’te Gizli Bir Oda Ortaya Çıkardı

Dr. Tuba Sarıgül
15/12/2017 - 11:46

Kozmik ışınların atmosferdeki atomlarla çarpışması sonucu açığa çıkan muonlar kullanılarak, Mısır piramitlerinin en büyüğü olan Gize’deki Büyük Piramit’te daha önce bilinmeyen bir oda bulundu.

Keops Piramidi olarak da bilinen Büyük Piramit, MÖ 2566’da ölen Firavun Kufu’nun mezarı olarak inşa edilmişti. 139 metre yüksekliğe ve 230 metre genişliğe sahip piramit, Mısır’ın Gize bölgesindeki en eski ve en büyük piramit. Ancak çeşitli fikirler ileri sürülse de Büyük Piramit’in nasıl inşa edildiği kesin olarak bilinmiyor.

Büyük Piramit’te bilinen üç oda -yeraltında bir oda, içinde taş bir lahit olan Kral Odası ve Kral Odası’ndan daha küçük olan Kraliçe Odası- ve bunları birbirine bağlayan birkaç koridor var. Bu koridorlar arasında en önemlisi Kral ve Kraliçe odalarını birbirine bağlayan Büyük Galeri. Büyük Piramit’teki önemli boşluklar piramidin kuzey-güney doğrultusunda dikey düzlem üzerinde bulunuyor. Bu odalar ve koridorlar 19. yüzyılda keşfedilmişti. Ancak Büyük Piramit’in içinde gizli başka boşluklar olup olmadığı yıllardır merak ediliyordu. Çünkü Firavun Kufu’nun gerçek mezarı henüz bulunamadı. Nagoya Üniversitesi’nden fizikçi Kunihiro Morishima ve arkadaşları bu soruya cevap bulabilmek için muon parçacıklarını algılayabilen dedektörlerden yararlandı.

Kozmik ışınların atmosferin üst katmanlarındaki atomlarla çarpışması sonucu temel bir parçacık olan muonlar açığa çıkar. Muonların madde parçacıklarıyla etkileşimi görece düşük olduğundan kayaçların ve taşların içinde yüzlerce metre ilerleyebilirler. Bilim insanları, muonları geçmişte yanardağların ve 2011 yılında meydana gelen depremde hasar gören Fukuşima nükleer reaktörünün iç yapısı hakkında bilgi sahibi olabilmek için kullandı.

Dakikada yeryüzünün 1 metrekaresine 10.000 muon ulaşır. Muonlar, içinde hareket ettikleri maddenin yoğunluğu ve maddenin içinde katettikleri mesafeyle doğru orantılı olarak enerjilerini kaybederler. Bu sayede yapıların ortalama yoğunlukları ve yoğunluk değişimleri belirlenebilir. Muonlar taşların içindeki boşluklarda nerdeyse hiç etkileşime girmediklerinden taşların içindeki boşlukların tespit edilmesinde kullanılabilirler.

Bir grup bilim insanı Büyük Piramit’in içinde başka boşluklar olup olmadığını belirleyebilmek için, Kraliçe Odası’nın güneybatı köşesine ve Kraliçe Odası’nın doğusuna doğru uzanan dar koridora Nagoya Üniversitesi tarafından geliştirilen muon dedektörlerini yerleştirdi. Gözlemler Aralık 2015’te başladı.

Araştırmacılar elde ettikleri sonuçları Kraliçe Odası’nın güneybatı köşesine ve piramidin kuzey yüzeyine bakacak şekilde dışına yerleştirdikleri muon dedektörlerinden elde ettikleri verilerle karşılaştırdı. Elde edilen veriler incelendiğinde Büyük Galeri’nin üzerinde yaklaşık 30 metre uzunluğa, 8 metre yüksekliğe, 2 metre genişliğe sahip bir boşluk olduğu belirlendi. Her üç gözlemde de aynı konumda daha önce bilinmeyen bir boşluk olması gerektiği anlaşıldı. Bilim insanları boşluğu ScanPyramids Big Void olarak isimlendirdi. Araştırmanın sonuçları Nature dergisinde yayımlandı.

 

ScanPyramid - Benzetimdeki beyaz noktalar yeni keşfedilen boşluğun olası konumunu gösteriyor.

Yeni keşfedilen boşluğun yapısı ve işlevi konusunda ayrıntılı bilgiye sahip değiliz. Araştırmacılar boşluğun farklı bölümlerden oluşabileceğini, yatay ya da eğimli olabileceğini belirtiyor.

Boşluğun işleviyle ilgili çeşitli görüşler var. Bunlardan biri boşluğun Büyük Galeri’nin üzerine taşların ağırlığı nedeniyle binen yükü hafifletmek amacıyla yapının içine koyulmuş olabileceği. Kral Odası’nın üzerinde aynı işleve sahip boşluklar bulunuyor.

Bilim insanları gelecekte yapacakları gözlemlerle boşluğun yapısı konusunda daha ayrıntılı bilgiler elde edebileceklerini düşünüyor.

Aslında 1960’lı yılların sonunda Nobel ödüllü fizikçi Luis Alvarez, Kafre Piramidi’ni muon dedektörleri kullanarak incelemiş ancak incelenen bölgede herhangi bir boşluğa rastlanmamıştı. Yeni boşluğu keşfeden araştırma ekibinden Mehdi Tayoubi, Luiz Alvarez’in yaklaşımının ileri görüşlü olmasına rağmen, o günkü teknolojinin yeterince gelişmemiş olması nedeniyle piramidin içinde herhangi bir boşluk tespit edilememiş olabileceğini söylüyor.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Fizik

Deneyler köşesinin yeni etkinliğinde, nişasta ve su kullanarak hazırladığımız oobleck ile üzerine kuvvet uygulandığında akışkanlığı değişen yani bazen sıvı bazen de katı gibi davranan maddelerin özelliklerini inceliyoruz.

Fizik

Bir önceki yazımızda kuantum bilgisayarlardan bahsetmiştik. Bu yazımızda ise kuatum bilgisayarlarda bilginin kodlandığı ve işlendiği temel birimler olan kübitlere değineceğiz.

Fizik

Yüzeylerine gelen güneş ışığını elektrik enerjisine dönüştüren düzeneklere güneş gözesi adı verilir. Işık enerjisini elektrik enerjisine, elektrik enerjisini de hareket enerjisine dönüştüreceğimiz bir etkinlik ile güneş gözelerinin verimliliğini ölçmeye çalışacağız.

Fizik

Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde şubat ayında objektiflerinizi etrafınızda gerçekleşen değişime ve çevrenizdeki harekete odaklamanızı istemiştik. Oylamalar sonucunda şubat ayının en beğenilen fotoğrafı Ahmet Utkan Ünal’a ait "An"ı Durdurmak oldu.

Fizik

ODTÜ RÜZGEM’in Kurucu Başkanı ve Müdürü olan Prof. Dr. Oğuz Uzol ile RÜZGEM’de gerçekleştirilen araştırmalar ve RÜZGEM’de inşa edilen Büyük Rüzgâr Tüneli Projesi ile ilgili bir söyleşi gerçekleştirdik.

Fizik

Prof. Dr. Fuat Sezgin, İslam Uygarlığında Mimari, Geometri, Fizik, Kimya kitabında karanlık kutu için ayrı bölüm ayırmış. Sezgin, kitabında İbnü’l-Heysem’in karanlık kutu ile ilgili incelemelerine yer veriyor.

Fizik

2019 yılı TÜBİTAK Efficiency Challenge Elektrikli Araç Yarışları başvuruları başladı. Başvurular 7 Mart’a kadar devam edecek. Yarışlar 16-22 Eylül 2019 tarihleri arasında İstanbul Atatürk Havalimanı’nda gerçekleştirilecek.

Fizik

Basit makineler, çok az parçadan oluşan ve genellikle tek bir kuvvetin kullanıldığı araçlardır.

Fizik

Kitap ödüllü Bilim Genç Fotoğraflar köşesinde şubat ayının konusu “Hareket”. Fotoğraflarınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #Hareket etiketini eklemeyi unutmayın!

Fizik

Elektrik ve elektronik mühendisliğinde biyomalzeme tabanlı fotonik aygıtlar konusundaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmalarıyla 2018 yılı TÜBİTAK Teşvik Ödülü’ne layık görülen Dr. Sedat Nizamoğlu ile Bilim Genç ekibi olarak bir söyleşi gerçekleştirdik.