Skip to content Skip to navigation

Manyetik Kuzey Kutbu Hızla Sürükleniyor

Dr. Mahir E. Ocak
11/03/2019 - 17:45

Dünya’nın manyetik kutupları sabit değildir, zamanla konum değiştirirler. Manyetik kuzey kutbu, 1831 yılında ilk kez konumu tespit edildiğinde Kuzey Kutbu’nun Kanada sınırları içinde kalan bir bölgesindeydi. Aradan geçen zamanda yaklaşık 2300 kilometre Sibirya’ya doğru sürüklendi. Sürüklenme hızı 2000’lerin başlarında yılda yaklaşık 15 kilometreydi. Günümüzdeyse manyetik kuzey kutbu yılda yaklaşık 55 kilometre hızla sürükleniyor.

Dünya’nın manyetik alanını, dış çekirdekteki sıvı demirin konveksiyonu üretir. Sürüklenmenin hızlanmasının nedeniyse dış çekirdekteki türbülans (düzensiz hareketler) ile bağlantılı olabilir.

Manyetik kutupların konumu pek çok alanda önemlidir. Örneğin hava ve deniz araçlarında, manyetik kuzey kutbunun konumundan yararlanan navigasyon sistemleri bulunur. Havalimanlarındaki pistler de manyetik kuzey kutbuna olan yönelimlerine göre isimlendirir. Örneğin bir pistin başına “4” yazılmışsa, bu durum pistin doğrultusuyla manyetik kuzey kutbunun doğrultusu arasında 40 derecelik bir açı olduğu anlamına gelir. Manyetik kutupların sürekli yer değiştirmesi, pistlere verilen isimlerin zaman zaman güncellenmesini gerektirir.

Geçmişte manyetik kuzey kutbunun konumuyla ilgili güncellemeler her beş yılda bir aralık ayında yapılıyordu. Ancak sürüklenme hızındaki aşırı artış sebebiyle geçtiğimiz aralık ayında, dört yıl aradan sonra güncelleme yapılması gerekti.

Manyetik kuzey ve güney kutuplarının geçmişte, en sonuncusu yaklaşık 780.000 yıl önce olmak üzere, birkaç kez yer değiştirdiği biliniyor. Gelecekte de benzer yer değiştirmelerin yaşanması bekleniyor. Çünkü Dünya’nın manyetik alanı giderek zayıflıyor. Ancak bin yıldan fazla bir süreye yayılması beklenen bu olayın ne zaman gerçekleşeceği tam olarak bilinmiyor. Sürüklenme hızının son zamanlarda giderek artması, manyetik kutupların yer değiştirmesinin beklenenden çok daha erken gerçekleşebileceğine dair bir işaret olarak yorumlanıyor.

İlgili İçerikler

Sosyal Bilimler

1960’lı yıllarda sinema endüstrisinde büyük değişimler yaşandı. Adlarını sinema tarihine kazımış, vizyona girdikleri dönemde yoğun ilgi gören filmlerin üretildiği bu dönem “Sinemada Yeni Hollywood” olarak anılır.

Sosyal Bilimler

Bir şehrin, bir sarayın ya da bir evin… Türk kültüründe ve tarihinde kapılar büyük öneme sahip. Dünyanın önemli şehirlerinde de olağanüstü güzellikte farklı tarihî kapılar var. Bu kapılar hem tasarımları hem de üzerlerindeki desenler ve işlemelerle dikkat çekiyor. Biz de Bilim Genç olarak kasım ayında objektiflerinizi çevrenizdeki ilgi çekici kapılara odaklamanızı istiyoruz.

Sosyal Bilimler

TÜBİTAK’ın bilim kültürünün ve iletişiminin toplumda yaygınlaştırılmasını amaçlayan 4004 Doğa Eğitimi ve Bilim Okulları, 4005 Yenilikçi Eğitim Uygulamaları ve 4007 Bilim Şenlikleri Destekleme Programı proje başvuruları başladı.

Sosyal Bilimler

Biz de Bilim Genç olarak ekim ayında objektiflerinizi çevrenizdeki müze ve bilim merkezlerine odaklamanızı istiyoruz. Fotoğrafınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #MüzelerveBilimMerkezleri etiketini eklemeyi unutmayın. 

Sosyal Bilimler

1950’li yıllardan 1960’lara gelinirken değişen sinema seyircisi ve salonlar sinemanın bugüne kadar olan dönüşümünün de habercisi olmuştu. Aynı dönemde özellikle bilim kurgu türündeki filmlerin sayısında artış yaşandı.

Sosyal Bilimler

2019 yılı güz dönemi için başvurular başladı. Konuşmacı olmak isteyen bilim insanları ve etkinliklere ev sahipliği yapmak isteyen kurumlar 07 Ekim 2019’a kadar TÜBİTAK Bilim Söyleşileri’ne başvurabilirler.

Sosyal Bilimler

Bilim tarihi alanında doğa bilimleri ve tıp tarihi konularındaki uluslararası düzeyde üstün nitelikli çalışmaları nedeniyle TÜBİTAK tarafından 2019 Yılı Prof. Dr. Fuat Sezgin Bilim Tarihi Ödülü’ne layık görülen Ankara Üniversitesi’nin emekli öğretim üyelerinden Prof. Dr. Esin Kahya ile bir söyleşi gerçekleştirdik.

Sosyal Bilimler

Kültürel gelişim ve yaratıcılığa yatırım yapan şehirlerin arasındaki bağı güçlendirmek için kurulan Yaratıcı Şehirler Ağı’na üye şehirlerin belediye başkanlarını ve üst düzey yöneticilerini bi araya getiren UNESCO Yaratıcı Şehirler Konferansı’na 2021 yılında İstanbul ev sahipliği yapacak.

Sosyal Bilimler

Bilgi ve iletişim teknolojilerinin sunduğu avantajlardan en etkili şekilde yararlanabilmek ve bu teknolojileri kullanırken karşı karşıya kalınabilecek riskleri azaltmak için dijital medya okuryazarlığı becerisine sahip olmak gerekiyor.

Sosyal Bilimler

Eylül ayında okula dönüş heyecanını fotoğraflarınıza yansıtmanızı istiyoruz. Fotoğrafınızı Bilim Genç’te paylaşırken açıklama bölümüne #OkulaDönüş etiketini eklemeyi unutmayın.