Skip to content Skip to navigation

Mart Ayında Gökyüzünde Neler Oluyor?

Dr. Tuba Sarıgül
01/03/2018 - 14:57

Cassini Imaging Team, ISS, JPL, ESA, NASA

Bu fotoğraf Satürn ekinoks konumundan ayrıldıktan yaklaşık bir ay sonra çekildi. Fotoğrafta Satürn’ün halkalarının çok ince bir şerit şeklinde gezegenin üzerine düşen gölgesini görebilirsiniz.

Satürn’ün eksen eğikliği 26,7 derecedir. Yani Dünya gibi Satürn’ün de yörünge düzlemi ile ekvator düzlemi çakışmaz. Bu nedenle Güneş etrafındaki yörünge hareketi sırasında Satürn’ün gölgesi halkalarının üzerine, halkalarının gölgesi de gezegenin yüzeyine düşer. Satürn’ün ve halkalarının gölgeleri, yörüngesini yaklaşık 29,5 yılda tamamlayan Satürn’ün Güneş etrafındaki hareketi sırasında güneş ışınlarının geliş açısına göre uzayıp kısalır.

Satürn yaklaşık olarak her 15 yılda bir ekinoks konumuna gelir. Satürn’ün ekvator düzlemi ile halkalarının düzlemi neredeyse çakıştığından ekinoks konumundayken Satürn’ün halkaları güneş ışınlarını doğrudan alır. Bu nedenle ekinoks dönemlerinde Satürn’ün halkaları Dünya’dan bakıldığından neredeyse görünmez olur.

Görselleri büyütmek için üstlerine tıklayın.

Ay 11 Mart’ta yörünge hareketi sırasında Dünya’ya en uzak, 26 Mart’ta ise Dünya’ya en yakın konumda olacak. Bu tarihlerde Ay ile Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 404.680 km ve 369.105 km.

Merkür, ayın ilk günlerinde Güneş’in batışından sonra batı ufkunun üzerinde kısa süreliğine gözlenebilecek. Ayın ilerleyen günlerinde gökyüzünde Güneş’ten giderek uzaklaşan Merkür 15 Mart’ta en büyük doğu uzanımı konumunda.

En büyük doğu uzanımı ve en büyük batı uzanımı konumlarındayken Merkür ile Güneş arasındaki açısal mesafe en büyüktür ve bu konumlarda olduğu tarihler Merkür gözlemi için en uygun zamanlardır. Merkür bu konumlardayken ışık kirliliğinin olmadığı bir yerde, berrak bir gökyüzünde çıplak gözle fark edilebilir. Merkür 15 Mart’ta ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaşacağından bu tarihte 2018 yılı içinde gözlem için en uygun konumda olacak. Merkür 15 Mart’tan sonra tekrar Güneş’e yaklaşmaya başlayacak.

Venüs ve Merkür 5 Mart’ta gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Ancak her iki gezegen Güneş’in batışından yaklaşık bir saat sonra batacak. Venüs ayın ilerleyen günlerinde Güneş’ten gittikçe uzaklaşarak akşam saatlerinde gökyüzünde belirgin şekilde "akşam yıldızı" olarak parlayacak. Zöhre Yıldızı, Çoban Yıldızı ya da Kervankıran olarak da bilenen Venüs, Güneş ve Ay'dan sonra gökyüzünün en parlak üçüncü cismidir.

18 Mart’ta yeniay evresinden bir gün önce ayrılan Ay’ı, Merkür’ü ve Venüs’ü Güneş’in batışından yarım saat sonra batı ufkunun üzerinde birlikte görebilirsiniz.

Mars, mart ayında Güneş’in doğuşundan yaklaşık dört saat önce doğu ufkunun üzerinden doğacak. Mars ay boyunca Satürn ile yakın görünecek. Mars mart ayının başında Satürn’den yaklaşık 70 dakika önce güneydoğu ufkundan doğacak. Ayın ilerleyen günlerinde ise Mars ve Satürn giderek birbirine yaklaşacak.

10 Mart’ta Mars ve Ay gökyüzünde birbirine yakın görünecek.

Jüpiter, mart ayında gece yarısına yakın saatlerde güneydoğu ufkunun üzerinde ortaya çıkacak ve Güneş’in doğuşuna kadar gözlemlenebilecek. 7 Mart’ta Ay ve Jüpiter gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Sondördün evresine yaklaşan Ay’ı ve Jüpiter’i Aslan Takımyıldızı’nda bulabilirsiniz.

Satürn, mart ayının ilk günlerinde Güneş’ten yaklaşık üç saat önce doğu-güneydoğu ufkunun üzerinde ortaya çıkacak ve ayın ilerleyen günlerinde giderek daha erken doğmaya başlayacak. Satürn gün ışığında kaybolmadan önce ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaşacak. 11 Mart’ta Ay ve Satürn gökyüzünde birbirine yakın görünecek.

20 Mart ilkbahar ılımı yani gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu tarih. 

1 Mart saat 23.00, 15 Mart saat 22.00, 31 Mart saat 21.00’de gökyüzünün genel görünümü

 

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Gezegenler genç yıldızların etrafında dönen gaz ve toz bulutlarının içinde doğar. Bir araya gelen toz zerreleri giderek büyür; çakıl taşı, kaya ve dağ büyüklüğünde parçalar oluştururlar. 

Gökbilim ve Uzay

Boğa Takımyıldızı’ndaki Ülker (Pleiades) ve Boğa (Hyades) yıldız kümeleri kasım ayında Güneş’in batışından sonra doğu ufkunun üzerinden yükseliyor.

Gökbilim ve Uzay

Enerji kaynağı olarak güneş panellerinin kullanıldığı Vanguard 1 uydusunun fırlatılmasından bugüne güneş panelleri sayesinde uydular uzun yıllar görev yapabildi. Peki, uzay araçlarında kullanılan güneş panelleri uzaydaki zorlayıcı koşullara nasıl dayanabiliyor?

Gökbilim ve Uzay

Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde Prof. Dr. Levent Kurnaz Güneş’te meydana gelen değişimlerin Dünya’nın iklimini nasıl etkilediğini anlatıyor.

Gökbilim ve Uzay

2007-2017 yılları arasında on civarında hızlı radyo dalgası patlaması gözlemlenmişti. Batı Avustralya’daki bir grup araştırmacıysa CSIRO Radyo Teleskobu’nu kullanarak sadece son bir yıl içinde yirmi yeni patlama tespit etti.

Gökbilim ve Uzay

Tuz Gölü, TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü’nün (TÜBİTAK UZAY) girişimleriyle uydular için Dünya üzerindeki sekiz kalibrasyon sahasından biri olarak seçilmişti.  Tuz Gölü’ndeki çalışmalar, ulusal ve uluslararası projeler kapsamında 2009 yılından bu yana devam ediyor. 

Gökbilim ve Uzay

Aralarında Sabancı Üniversitesi'nden Dr. Ünal Ertan ve Dr. Şirin Çalışkan’ın da olduğu uluslararası bir araştırma ekibi RX J0806.4-4123 nötron yıldızından yayılan olağandışı bir kızılötesi ışıma tespit etti. Dr. Ünal Ertan ve Dr. Şirin Çalışkan ile bu önemli çalışma üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Gökbilim ve Uzay

Güneş Sistemi’ndeki dev gezegenlerin arasında dolaşan çok sayıda büyük gökcismi vardır. Centaur’lar olarak adlandırılan bu gökcisimleri sıklıkla olmasa da zaman zaman Güneş Sistemi’nin içlerine doğru yönelir.

Gökbilim ve Uzay

Columbia Üniversitesi’nden bir grup araştırmacı ötegezegen keşfetmek için yaptıkları çalışmalar sırasında Kepler-1625b gezegeninin etrafında dolanan bir uydu keşfetti.

Gökbilim ve Uzay

Hayabusa 2 uzay aracından ayrılan iki keşif aracının Ryugu asteroidinin yüzeyinden çektiği ilk fotoğraflar Dünya’ya ulaştı.