Skip to content Skip to navigation

Mart Ayında Gökyüzünde Neler Oluyor?

Dr. Tuba Sarıgül
01/03/2018 - 14:57

Cassini Imaging Team, ISS, JPL, ESA, NASA

Bu fotoğraf Satürn ekinoks konumundan ayrıldıktan yaklaşık bir ay sonra çekildi. Fotoğrafta Satürn’ün halkalarının çok ince bir şerit şeklinde gezegenin üzerine düşen gölgesini görebilirsiniz.

Satürn’ün eksen eğikliği 26,7 derecedir. Yani Dünya gibi Satürn’ün de yörünge düzlemi ile ekvator düzlemi çakışmaz. Bu nedenle Güneş etrafındaki yörünge hareketi sırasında Satürn’ün gölgesi halkalarının üzerine, halkalarının gölgesi de gezegenin yüzeyine düşer. Satürn’ün ve halkalarının gölgeleri, yörüngesini yaklaşık 29,5 yılda tamamlayan Satürn’ün Güneş etrafındaki hareketi sırasında güneş ışınlarının geliş açısına göre uzayıp kısalır.

Satürn yaklaşık olarak her 15 yılda bir ekinoks konumuna gelir. Satürn’ün ekvator düzlemi ile halkalarının düzlemi neredeyse çakıştığından ekinoks konumundayken Satürn’ün halkaları güneş ışınlarını doğrudan alır. Bu nedenle ekinoks dönemlerinde Satürn’ün halkaları Dünya’dan bakıldığından neredeyse görünmez olur.

Görselleri büyütmek için üstlerine tıklayın.

Ay 11 Mart’ta yörünge hareketi sırasında Dünya’ya en uzak, 26 Mart’ta ise Dünya’ya en yakın konumda olacak. Bu tarihlerde Ay ile Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 404.680 km ve 369.105 km.

Merkür, ayın ilk günlerinde Güneş’in batışından sonra batı ufkunun üzerinde kısa süreliğine gözlenebilecek. Ayın ilerleyen günlerinde gökyüzünde Güneş’ten giderek uzaklaşan Merkür 15 Mart’ta en büyük doğu uzanımı konumunda.

En büyük doğu uzanımı ve en büyük batı uzanımı konumlarındayken Merkür ile Güneş arasındaki açısal mesafe en büyüktür ve bu konumlarda olduğu tarihler Merkür gözlemi için en uygun zamanlardır. Merkür bu konumlardayken ışık kirliliğinin olmadığı bir yerde, berrak bir gökyüzünde çıplak gözle fark edilebilir. Merkür 15 Mart’ta ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaşacağından bu tarihte 2018 yılı içinde gözlem için en uygun konumda olacak. Merkür 15 Mart’tan sonra tekrar Güneş’e yaklaşmaya başlayacak.

Venüs ve Merkür 5 Mart’ta gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Ancak her iki gezegen Güneş’in batışından yaklaşık bir saat sonra batacak. Venüs ayın ilerleyen günlerinde Güneş’ten gittikçe uzaklaşarak akşam saatlerinde gökyüzünde belirgin şekilde "akşam yıldızı" olarak parlayacak. Zöhre Yıldızı, Çoban Yıldızı ya da Kervankıran olarak da bilenen Venüs, Güneş ve Ay'dan sonra gökyüzünün en parlak üçüncü cismidir.

18 Mart’ta yeniay evresinden bir gün önce ayrılan Ay’ı, Merkür’ü ve Venüs’ü Güneş’in batışından yarım saat sonra batı ufkunun üzerinde birlikte görebilirsiniz.

Mars, mart ayında Güneş’in doğuşundan yaklaşık dört saat önce doğu ufkunun üzerinden doğacak. Mars ay boyunca Satürn ile yakın görünecek. Mars mart ayının başında Satürn’den yaklaşık 70 dakika önce güneydoğu ufkundan doğacak. Ayın ilerleyen günlerinde ise Mars ve Satürn giderek birbirine yaklaşacak.

10 Mart’ta Mars ve Ay gökyüzünde birbirine yakın görünecek.

Jüpiter, mart ayında gece yarısına yakın saatlerde güneydoğu ufkunun üzerinde ortaya çıkacak ve Güneş’in doğuşuna kadar gözlemlenebilecek. 7 Mart’ta Ay ve Jüpiter gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Sondördün evresine yaklaşan Ay’ı ve Jüpiter’i Aslan Takımyıldızı’nda bulabilirsiniz.

Satürn, mart ayının ilk günlerinde Güneş’ten yaklaşık üç saat önce doğu-güneydoğu ufkunun üzerinde ortaya çıkacak ve ayın ilerleyen günlerinde giderek daha erken doğmaya başlayacak. Satürn gün ışığında kaybolmadan önce ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaşacak. 11 Mart’ta Ay ve Satürn gökyüzünde birbirine yakın görünecek.

20 Mart ilkbahar ılımı yani gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu tarih. 

1 Mart saat 23.00, 15 Mart saat 22.00, 31 Mart saat 21.00’de gökyüzünün genel görünümü

 

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Kızıl Gezegen Mars, 31 Temmuz’da 15 yıl aradan sonra Dünya’ya en yakın konumda olacak. Mars 27 Temmuz’da ise karşı konumda. Bu konumdayken Güneş, Dünya ve Mars aynı hizadadır ve Dünya Güneş ile Mars arasında bulunur.

Gökbilim ve Uzay

21 Haziran yaz gündönümü yani gündüz süresinin en uzun, gece süresinin en kısa olduğu zaman.

Gökbilim ve Uzay

NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) kuantum fiziği deneylerinin yapılacağı bir Soğuk Atom Laboratuvarı kurmaya hazırlanıyor. Laboratuvar, kurulumu tamamlandığında evrenin bilinen en soğuk yeri olacak.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilime biraz da olsa ilgi duyuyorsanız sizin de gökyüzünde ilk bakışta fark ettiğiniz yıldızların oluşturduğu şekiller vardır. Gözlem yaptıkça gökyüzündeki daha fazla şekil ve bu şekilleri oluşturan gökcisimleri hakkında bilgi sahibi olursunuz. 

Gökbilim ve Uzay

2018 TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi (TUG) Lisans Öğrencileri Yaz Programı başvuruları 4 Mayıs’ta sona eriyor.

Gökbilim ve Uzay

Karanlık maddenin doğası bugün hâlâ tartışma konusu. Ancak fizikçilerin çoğunun üzerinde anlaştığı bir nokta varsa o da karanlık maddenin gökadaların oluşumu açısından çok önemli olduğudur. 

Gökbilim ve Uzay

2014’ten beri düzenlenen ODTÜ Bilim Günleri bu yıl 28-28 Nisan’da gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilimciler Samanyolu’nun merkezindeki devasa karadeliğin etrafında onlarca karadelik keşfetti. Sonuçlar, yıllar önce öne sürülmüş, çok büyük kütleli karadeliklerin binlerce karadelik tarafından çevrelendiğini öne süren bir kuramı destekliyor. Dr. Charles J. Hailey ve arkadaşlarının konu hakkında yazdığı makale Nature’da yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Güneş ışığı beyazdır fakat içinde birçok farklı rengi barındırır. Bu farklı renkleri, beyaz ışığı bir prizmadan geçirdiğimizde ya da bir gökkuşağı oluştuğu sırada görebiliriz. Güneş’ten gelen beyaz ışık Dünya atmosferinde yol alırken birçok parçacıkla çarpışarak saçılır.

Gökbilim ve Uzay

Ankara Üniversitesi Kreiken Rasathanesi her yıl olduğu gibi bu yıl da kapılarını 7'den 77'ye tüm  gökyüzü meraklılarına açıyor. 21 Nisan’da başlayacak Halk Günü etkinlikleri ekim ayı sonuna kadar devam edecek ve ayda bir gerçekleştirilecek.