Skip to content Skip to navigation

Mayıs Ayında Gökyüzünde Neler Görebilirsiniz?

Dr. Tuba Sarıgül
01/05/2019 - 09:45

Gökyüzündeki Elmas

Mayıs ayında Başak Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Spika, Çoban Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Arkturus, Aslan Takımyıldızı’nın en parlak ikinci yıldızı Denebola ve Av Köpekleri Takımyıldızı’nın en parlak üçüncü yıldızı Cor Caroli’nin gökyüzünde oluşturduğu elmas şeklini bulmayı deneyebilirsiniz.

Ay, yeniay evresine yakın olduğundan mayıs ayının ilk haftası gökyüzündeki “elması” gözlemlemek için hayli uygun bir zaman.

 

Eta Kova En Yüksek Etkinliğe Ulaşıyor

Her yıl mayıs ayının ilk günlerinde Eta Kova göktaşı yağmuru en yüksek etkinliğe ulaşır. Bu yıl 6 Mayıs’ta sabaha karşı en yüksek etkinliğe ulaşacak. Eta Kova göktaşı yağmuru sırasında gökyüzünde saatte 60 göktaşı görülebilir. Ancak göktaşlarının ortaya çıktığı nokta Güneş’in doğuşuna yakın saatlerde ufkun üzerinde en yüksek noktaya ulaştığından Kuzey Yarımküre’deki gözlemciler daha az sayıda göktaşı görebiliyor. Ay ise bu tarihte yeniay evresinden yeni ayrıldığından göktaşlarının görülmesini zorlaştırmıyor.

Eta Kova göktaşı yağmurunun kaynağı 1P/Halley kuyrukluyıldızı. Halley kuyrukluyıldızı Güneş etrafındaki yörüngesini 76 yılda tamamlar. Halley kuyrukluyıldızı Güneş’e yaklaştıkça yüksek ısının etkisiyle uzaya yayılan parçacıklar Dünya’nın atmosferine girdiğinde göktaşı yağmurunu oluşturur.

Halley kuyrukluyıldızının kaynağı olduğu iki önemli göktaşı yağmuru var: ilki mayıs ayında en yüksek etkinliğe ulaşan Eta Kova, diğeri ise ekim ayında en yüksek etkinliğe ulaşan Avcı göktaşı yağmuru.

Mayıs ayının ilk günlerinde akşam olduktan sonra gökyüzünde ortaya çıkan ilk gezegen Mars. Güneş’in batışından sonra batı ufkunun üzerinde görülebilen Mars yaklaşık üç saat sonra batıyor. Jüpiter ise mayıs ayında gece yarısından önce doğu ufkunun üzerinden doğuyor. Jüpiter gözlem için hayli uygun konumda olacağı ve 10 Haziran’da ulaşacağı karşı konuma (bu konumdayken Güneş, Dünya ve Jüpiter sırasıyla aynı hizadadır) yaklaşmaya devam ediyor. Satürn ise Jüpiter’den yaklaşık iki saat sonra doğuyor. Her iki gezegen sabaha kadar gökyüzünde. Güneş’in doğuşundan yaklaşık bir saat önce doğu ufkundan doğan Venüs ufkun üzerinde çok yükselmediğinden gözlem süresi hayli kısa. Merkür ise ayın ilk yarısında gün doğumundan hemen önce kısa süre görülebilir.

Ay 20 Mayıs’ta Jüpiter, 23 Mayıs’ta ise Satürn ile gökyüzünde birbirleriyle yakın görünümde.

Güneş Sistemi’nin en büyük asteroidi ve en parlak cüce gezegeni olan Ceres bu yıl mayıs ayında gözlem için en uygun konumda. Ceres’i 29 Mayıs gece yarısında Yılancı Takımyıldızı’nda bulabilirsiniz. Ceres’in parlaklığı çıplak gözle fark edilebilecek kadar yüksek olmasa da basit bir teleskop ya da dürbün yardımıyla görebilirsiniz.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Konya Bilim Merkezi tarafından ilki 2018’de düzenlenen Astrofest gökyüzü gözlem etkinliği bu yıl 12-14 Temmuz tarihleri arasında Kapadokya’da gerçekleştirildi. “Herkese biraz gökyüzü!” sloganı ile düzenlenen etkinliğe gençler aileleriyle birlikte katıldı.

Gökbilim ve Uzay

Şili’deki ALMA teleskoplarıyla gözlemler yapan bir grup gökbilimci, Dünya’ya yaklaşık 1500 ışık yılı mesafedeki genç bir yıldızın etrafında tuz molekülleri tespit etti. Dr. A. Ginsburg ve arkadaşları tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Astrophysical Journal’da yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Ay, Güneş’ten sonra gökyüzündeki en parlak ikinci gökcismi. Ay gökyüzü gözlemcilerine çıplak gözle gerçekleştirebilecekleri birçok gözlem imkânı sunuyor. Örneğin her gece gökyüzünde Ay’ı farklı bir şekilde görürüz. Çünkü Dünya etrafındaki yörünge hareketi sırasında Ay’ın Güneş’e göre konumu sürekli değişir.

Gökbilim ve Uzay

“Şu an saat kaç?” sorusuna saatimize hemen cevap verebiliriz. Geçmişteyse zamanı ölçmek hiç de kolay değildi. Usturlap adı verilen alet, Güneş ve yıldız gibi gökcisimlerinin gökyüzündeki konumuna göre zamanı ölçmeyi sağlıyordu.

Gökbilim ve Uzay

Rus-Alman ortaklığı ile inşa edilen Spektrum Röntgen Gama (SRG) Uzay Gözlemevi'nin, 12 Temmuz 2019'da Kazakistan'da bulunan Baykonur Uzay Üssünden Proton roketiyle fırlatılması planlanıyor. Bu görevin temel amacı evrenin şimdiye kadar gerçekleştirilmemiş bir hassasiyetle X-ışını haritasını oluşturmak. 

Gökbilim ve Uzay

MESSENGER uzay aracının topladığı kütleçekim verilerini analiz eden araştırmacılar Merkür’ün büyük, katı bir iç çekirdeğe sahip olması gerektiği sonucuna vardılar.

Gökbilim ve Uzay

Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni Jüpiter, üzerindeki renkli şeritler ve Büyük Kırmızı Leke ile gökyüzü gözlemcilerine hayli ilginç görüntüler sunar. Jüpiter’in atmosferindeki, ekvatora paralel açık ve koyu renklerdeki şeritlerin renginin atmosferdeki gazların türü ve sıcaklığı ile ilişkili olduğu düşünülüyor.

Gökbilim ve Uzay

Günlük hayatta karşılaştığımız pek çok soruna çözümler sunan üç boyutlu yazıcı teknolojisi artık dünya dışında yaşam alanları oluşturma araştırmalarını kolaylaştıracak adımlar atılmasına yardımcı oluyor.

Gökbilim ve Uzay

Bahçenizde, binaların çatılarında, sokakta hatta saçlarınızın arasında bile meteor parçaları olabileceğini biliyor muydunuz? Mikrometeorit adı verilen bu parçacıklar hemen hemen her yerdeler. Peki, nereden geliyor bu mikrometeoritler? Yapılarında ne var? Onları nasıl inceleyebiliriz?

Gökbilim ve Uzay

Uzayda, 4,6 milyar yıl önce Güneş Sistemi’nin içinde oluştuğu toz ve gaz bulutundan kalma kayaç ve metal parçaları bulunur.