Skip to content Skip to navigation

Özgürlük Gemileri Neden Battı?

Başak Tezgör
20/07/2017 - 08:49

Amerika Birleşik Devletleri donanması, II. Dünya Savaşı sırasında Avrupa’ya malzeme taşımak için kargo gemileri üretti. Özgürlük Gemisi (Liberty Ship) adı verilen bu gemilerin, Atlas Okyanusu’ndan geçerek İngiltere’ye yardım götürmesi planlanmıştı. Ancak ilk üretilen gemilerden üçü hiçbir belirti göstermeden ortadan ikiye ayrılarak battı. Bu durum ilk başlarda büyük bir şaşkınlık yaratsa da nedeninin yanlış malzeme kullanımı olduğu kısa sürede anlaşıldı.

Çelik, içerisindeki karbon oranına göre düşük karbonlu, orta karbonlu ve yüksek karbonlu olmak üzere üçe ayrılır. Özgürlük gemilerinin yapımında kullanılan düşük karbonlu çelikler, kaynak olma özellikleri çok yüksek fakat çekme mukavemeti ve sertleştirilebilme özellikleri düşük, sünek kırılma gösteren malzemelerdir. Süneklik, malzemenin belli bir kuvvet altında kırılmadan önce kalıcı şekil değiştirmesi demek. Başka bir deyişle, sünek kırılma gösteren malzemeler normal şartlar altında kırılma gerçekleşmeden çeşitli şekil bozulmaları ile kırılacağının uyarısını verir. Ancak belli bir sıcaklık altında sünek malzemelerin mikro yapısı değişir ve gevrek malzeme özelliği göstermeye başlarlar. Bu geçiş sıcaklığına ise sünek – gevrek geçiş sıcaklığı denir. Gevrek malzemeler ise, belli bir kuvvet altında hiçbir esneklik ve kırılma belirtisi göstermeden aniden kırılır. Bu durumun yaşanmaması için sünek – gevrek geçiş sıcaklığını dikkate alarak malzeme seçmek gerekir.

Özgürlük gemilerinin yapımında düşük karbonlu çelik seçilmesinin başlıca nedeni çeliğin kolay kaynaklanma özelliği. Bu sayede kısa zamanda üretilebilen gemilerde malzemenin diğer özellikleri çok dikkate alınmamış. ABD’de üretilip test edilen gemiler, deniz suyu sıcaklığının çok daha düşük olduğu Atlas Okyanusu’nun kuzey kısımlarına ulaştığında sünek yapıları gevrek yapıya dönüşmüş ve bu yüzden hiçbir belirti göstermeden bir anda ortadan ikiye ayrılarak batmış. Daha sonra üretilen gemilerde ise bu geçiş sıcaklığı dikkate alınmış ve kırılma ihtimali en düşük seviyeye indirilmiş.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Teknoloji

Filmlerde süper kahramanlar kılık değiştirdikten sonra özel güçler kazanır. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü Bilgisayar Bilimleri ve Yapay Zekâ Laboratuvarı (CSAIL) araştırmacıları tarafından geliştirilen mini robot da dış iskeletini değiştirerek farklı işlevler gerçekleştirebiliyor.

Teknoloji

1. Kocaeli Bilişim Fuarı, 23-26 Kasım’da düzenlenecek. Türkiye’de teknolojinin geldiği son noktanın sergileneceği etkinlikte, yerli ve milli projeler öne çıkacak.

Teknoloji

Bu yıl 5’incisi düzenlenen Konya Bilim Festivali bugün başladı. Üç gün sürecek festivalin açılış gününde Bilim Genç dergisi yayın kurulu üyeleri bilim söyleşileri ile yer aldı.

Teknoloji

TÜBİTAK Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı tarafından alternatif enerjilerin kullanımına dikkat çekmek amacıyla düzenlenen TÜBİTAK Alternatif Enerjili Araç Yarışları, Kocaeli Körfez Yarış Pisti'nde tamamlandı.

Teknoloji

SpaceX ve Tesla Motor şirketlerinin sahibi Elon Musk’ın, düşük maliyetle ses hızına yakın hızlarda seyahati mümkün kılmayı amaçlayan projesi hızyuvarın (Hyperloop) ilk testi gerçekleştirildi

Teknoloji

Vantilatörler sıcak yaz günlerinde serinlememize yardımcı olan bir hava akımı oluşturur. Aslında vantilatörler ortamın sıcaklığını azaltmaz. 

Teknoloji

Örümceklerin ağ örerken ürettikleri ipek doğadaki en güçlü malzemelerden biridir. 

Teknoloji

TÜBİTAK tarafından bu yıl ikinci kez düzenlenecek Uluslararası İnsansız Hava Araçları Yarışması, 13-16 Temmuz 2017 tarihlerinde TUSAŞ-TAI Kahramankazan Yerleşkesi’nde gerçekleştirilecek.

Teknoloji

Günümüzde elektrikli araçlarla ilgili en önemli sorunlardan biri menzillerinin kısa olması.

Teknoloji

Silisyum ve kısaca CMOS olarak adlandırılan tamamlayıcı metal-oksit yarı iletkenler kullanılan mikroelektronik cihazlar sayesinde son 40 yılda bilgisayar, telefon ve kamera teknolojilerinde çok önemli gelişmeler yaşandı.