Skip to content Skip to navigation

Özgürlük Gemileri Neden Battı?

Başak Tezgör
20/07/2017 - 08:49

Amerika Birleşik Devletleri donanması, II. Dünya Savaşı sırasında Avrupa’ya malzeme taşımak için kargo gemileri üretti. Özgürlük Gemisi (Liberty Ship) adı verilen bu gemilerin, Atlas Okyanusu’ndan geçerek İngiltere’ye yardım götürmesi planlanmıştı. Ancak ilk üretilen gemilerden üçü hiçbir belirti göstermeden ortadan ikiye ayrılarak battı. Bu durum ilk başlarda büyük bir şaşkınlık yaratsa da nedeninin yanlış malzeme kullanımı olduğu kısa sürede anlaşıldı.

Çelik, içerisindeki karbon oranına göre düşük karbonlu, orta karbonlu ve yüksek karbonlu olmak üzere üçe ayrılır. Özgürlük gemilerinin yapımında kullanılan düşük karbonlu çelikler, kaynak olma özellikleri çok yüksek fakat çekme mukavemeti ve sertleştirilebilme özellikleri düşük, sünek kırılma gösteren malzemelerdir. Süneklik, malzemenin belli bir kuvvet altında kırılmadan önce kalıcı şekil değiştirmesi demek. Başka bir deyişle, sünek kırılma gösteren malzemeler normal şartlar altında kırılma gerçekleşmeden çeşitli şekil bozulmaları ile kırılacağının uyarısını verir. Ancak belli bir sıcaklık altında sünek malzemelerin mikro yapısı değişir ve gevrek malzeme özelliği göstermeye başlarlar. Bu geçiş sıcaklığına ise sünek – gevrek geçiş sıcaklığı denir. Gevrek malzemeler ise, belli bir kuvvet altında hiçbir esneklik ve kırılma belirtisi göstermeden aniden kırılır. Bu durumun yaşanmaması için sünek – gevrek geçiş sıcaklığını dikkate alarak malzeme seçmek gerekir.

Özgürlük gemilerinin yapımında düşük karbonlu çelik seçilmesinin başlıca nedeni çeliğin kolay kaynaklanma özelliği. Bu sayede kısa zamanda üretilebilen gemilerde malzemenin diğer özellikleri çok dikkate alınmamış. ABD’de üretilip test edilen gemiler, deniz suyu sıcaklığının çok daha düşük olduğu Atlas Okyanusu’nun kuzey kısımlarına ulaştığında sünek yapıları gevrek yapıya dönüşmüş ve bu yüzden hiçbir belirti göstermeden bir anda ortadan ikiye ayrılarak batmış. Daha sonra üretilen gemilerde ise bu geçiş sıcaklığı dikkate alınmış ve kırılma ihtimali en düşük seviyeye indirilmiş.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Teknoloji

Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü ve Zürih Federal Teknoloji Enstitüsü’nde çalışan bir grup araştırmacı herhangi bir motor ya da güç kaynağı olmadan yol alabilen bir mini denizaltı geliştirdi. Robotik cihaz, sudaki sıcaklık değişimlerinden yararlanarak kürek çekiyor.

Teknoloji

Massachussetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) çalışan bir grup mühendis, bir tür robot planör tasarladı.

Teknoloji

ABD’deki Carnegie Mellon Üniversitesi’nden bilim insanları düşük maliyetli bir biyoyazıcı sistemi geliştirdi.

Teknoloji

Sürücüsüz araçlar konusunda önemli gelişmeler kaydedildi. Ancak bu araçların yolculuk etme konusundaki yetilerinin, insanlarla karşılaştırıldığında, hâlâ çok zayıf olduğu söylenebilir. Bilmedikleri bir yere yolculuk ederken araç kullanan insanlar yolculuğun büyük kısmında sadece yola bakar, yanlış yollara sapmamak için ara sıra haritalardan yardım alırlar.

Teknoloji

Yıldırım bir uçağa çarptığında hiç zarar vermeyebileceği gibi ciddi hasarlara da yol açabilir. Yıldırımların sebep olduğu son kaza 1988 yılında meydana geldi. Sonraki yıllarda ise yıldırımların uçaklar üzerinde etkilerinin belirlenmesi sayesinde etkin koruma teknikleri geliştirildi.

Teknoloji

Birleşik Krallık’taki Lancaster Üniversitesi’nden mühendisler yolların yüzeyine gömülecek ve geçen taşıtlardan kaynaklanan titreşimleri elektrik enerjisine dönüştürecek akıllı malzemeler, piezoelektrik özellikli seramikler üzerinde çalışıyor.

Teknoloji

Yıldız Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kulübü tarafından düzenlenen 13. İletişim ve Bilişim Teknolojileri (İLTEK) Günleri 20-22 Mart tarihleri arasında Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kampüsü Elektrik-Elektronik Fakültesi Konferans Salonu’nda gerçekleştiriliyor.

Teknoloji

TÜBİTAK tarafından 2005 yılından beri üniversite öğrencilerine yönelik olarak düzenlenen Alternatif Enerjili Araç Yarışları (Efficiency Challenge Electric Vehicle) katılımcıları için 17-18 Şubat 2018 tarihlerinde Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsü’nde (TÜSSİDE) iki günlük bir eğitim programı düzenlendi.

Teknoloji

Kaldırma kuvveti uçakların havada kalmasını sağlayan kuvvettir. Uçak kanatlarının üst kısmı alt kısmına göre daha bombelidir. Bu nedenle kanadın üst kısmından geçen hava, alt kısmından geçen havadan daha hızlı hareket eder.

Teknoloji

Yıldız Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kulübü tarafından düzenlenen Yıldızlı Projeler Yarışması 2018’in başvuruları başladı. Başvurular 11 Mart’a kadar devam ediyor.