Skip to content Skip to navigation

Özgürlük Gemileri Neden Battı?

Başak Tezgör
20/07/2017 - 08:49

Amerika Birleşik Devletleri donanması, II. Dünya Savaşı sırasında Avrupa’ya malzeme taşımak için kargo gemileri üretti. Özgürlük Gemisi (Liberty Ship) adı verilen bu gemilerin, Atlas Okyanusu’ndan geçerek İngiltere’ye yardım götürmesi planlanmıştı. Ancak ilk üretilen gemilerden üçü hiçbir belirti göstermeden ortadan ikiye ayrılarak battı. Bu durum ilk başlarda büyük bir şaşkınlık yaratsa da nedeninin yanlış malzeme kullanımı olduğu kısa sürede anlaşıldı.

Çelik, içerisindeki karbon oranına göre düşük karbonlu, orta karbonlu ve yüksek karbonlu olmak üzere üçe ayrılır. Özgürlük gemilerinin yapımında kullanılan düşük karbonlu çelikler, kaynak olma özellikleri çok yüksek fakat çekme mukavemeti ve sertleştirilebilme özellikleri düşük, sünek kırılma gösteren malzemelerdir. Süneklik, malzemenin belli bir kuvvet altında kırılmadan önce kalıcı şekil değiştirmesi demek. Başka bir deyişle, sünek kırılma gösteren malzemeler normal şartlar altında kırılma gerçekleşmeden çeşitli şekil bozulmaları ile kırılacağının uyarısını verir. Ancak belli bir sıcaklık altında sünek malzemelerin mikro yapısı değişir ve gevrek malzeme özelliği göstermeye başlarlar. Bu geçiş sıcaklığına ise sünek – gevrek geçiş sıcaklığı denir. Gevrek malzemeler ise, belli bir kuvvet altında hiçbir esneklik ve kırılma belirtisi göstermeden aniden kırılır. Bu durumun yaşanmaması için sünek – gevrek geçiş sıcaklığını dikkate alarak malzeme seçmek gerekir.

Özgürlük gemilerinin yapımında düşük karbonlu çelik seçilmesinin başlıca nedeni çeliğin kolay kaynaklanma özelliği. Bu sayede kısa zamanda üretilebilen gemilerde malzemenin diğer özellikleri çok dikkate alınmamış. ABD’de üretilip test edilen gemiler, deniz suyu sıcaklığının çok daha düşük olduğu Atlas Okyanusu’nun kuzey kısımlarına ulaştığında sünek yapıları gevrek yapıya dönüşmüş ve bu yüzden hiçbir belirti göstermeden bir anda ortadan ikiye ayrılarak batmış. Daha sonra üretilen gemilerde ise bu geçiş sıcaklığı dikkate alınmış ve kırılma ihtimali en düşük seviyeye indirilmiş.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Teknoloji

Birleşik Krallık’taki Lancaster Üniversitesi’nden mühendisler yolların yüzeyine gömülecek ve geçen taşıtlardan kaynaklanan titreşimleri elektrik enerjisine dönüştürecek akıllı malzemeler, piezoelektrik özellikli seramikler üzerinde çalışıyor.

Teknoloji

Yıldız Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kulübü tarafından düzenlenen 13. İletişim ve Bilişim Teknolojileri (İLTEK) Günleri 20-22 Mart tarihleri arasında Yıldız Teknik Üniversitesi Davutpaşa Kampüsü Elektrik-Elektronik Fakültesi Konferans Salonu’nda gerçekleştiriliyor.

Teknoloji

TÜBİTAK tarafından 2005 yılından beri üniversite öğrencilerine yönelik olarak düzenlenen Alternatif Enerjili Araç Yarışları (Efficiency Challenge Electric Vehicle) katılımcıları için 17-18 Şubat 2018 tarihlerinde Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsü’nde (TÜSSİDE) iki günlük bir eğitim programı düzenlendi.

Teknoloji

Yıldız Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kulübü tarafından düzenlenen Yıldızlı Projeler Yarışması 2018’in başvuruları başladı. Başvurular 11 Mart’a kadar devam ediyor.

Teknoloji

İnsanların en temel ihtiyaçlarından biri ulaşım. Bu nedenle geçmişten günümüze birçok farklı ulaşım türü ve aracı kullanılmış. Günümüzde ise -özellikle de şehirleşmedeki artışa bağlı olarak- insanların artan ulaşım ihtiyaçlarının karşılanması için yeni çözümlerin bulunması gerekiyor.

Teknoloji

Cornell Üniversitesi’nde çalışan bir grup mühendis, böceklerin beyinlerinin çalışma ilkelerini taklit eden yeni bir programlama yöntemini kullanarak bir süredir robot böcekler üzerinde deneyler yapıyor.

Teknoloji

6-12 Ağustos 2018 tarihlerinde gerçekleştirilecek. Başvurular 10 Ocak 2018’e kadar devam edecek.

Teknoloji

Dıştan bakıldığında bir otomobilin elektrikli mi yoksa petrol yakıtlı mı olduğunu anlayamayabilirsiniz. Çünkü görünüşleri arasındaki tek fark elektrikli araçlarda egzoz borusunun olmayışıdır. Ayrıca elektrikli araçlar petrol yakıtlı araçlara göre çok daha sessizdir.

Teknoloji

Elektrikli araçlara olan ilgi her geçen gün artıyor. Bu alandaki araştırma ve geliştirme çalışmaları devam ettikçe elektrikli araçların tek bir şarjla katettikleri mesafe yani menzilleri artarken, bataryaları tekrar şarj etmek için gerekli şarj istasyonları da yaygınlaşıyor.

Teknoloji

Geleceğin böyle olacağı düşünülmemişti. Çünkü uçan otomobiller 30-40 yıl önce çekilen birçok bilim kurgu filminde -Geleceğe Dönüş bu filmler arasında en bilinenlerden biri- geleceğin teknolojileri arasında gösteriliyordu.