Skip to content Skip to navigation

Satranç - Kasım 2018

Kıvanç Çefle
01/11/2018 - 10:21

Sevgili gençler,

Her zaman olduğu gibi geçen ay çözümünü size bıraktığımız problemle başlayalım:

Israel Schiffmann
Svenska Dagbladet, 1929

İki hamlede mat

Çözüm:

1. Fh4! (bekleme hamlesi)
  1. 1...Fg7 (fil kalenin yolunu kesti)  2. Vf7 mat
  2. 1...Kg7(kale filin yolunu kesti)  2. Vh6 mat
  3. 1...Kg6 (kale g6’yı bloke etti)  2. Vf3 mat
  4. 1...Kh8 2. Vf7 mat
  5. 1...F≈ 2. V(x)h6 mat

Bu problemde “a” ve “b” varyantlarında siyah fil ve kalenin kritik bir kare üzerinde (g7) birbirlerinin yolunu kestiklerini ve beyazın bundan yararlanarak mat ettiğini görüyoruz. Yani Grimshaw kesişimi kullanılmış.

Şimdi, başka bir probleme geçelim.

R.A. Batchelor
The Problemist, 1964

İki hamlede mat

Çözüm:

1. Fd3! (Tehdit 2.Ve4 mat ya da 2. Ve3 mat)
a. 1...Şxd3 2. Şe7 mat
b. 1...Ke8 2. Şxc6 mat
c. 1...Fxd3 2. Fe3 mat
d. 1...Kxd3 2. Vg4 mat

 

Anahtar hamlenin özelliği, hem siyaha bir kaçış karesi vermesi (d3) hem de çifte mat ile tehdit etmesi (2. Ve4 ya da 2. Ve3 mat). Bu iki matı önlemek için siyah, kale ya da filiyle d3’teki beyaz fili almalı. Ama o zaman da kale ve fil birbirinin yolunu kesiyor (hem de d3’ü bloke ederek kendi şahlarının kaçışına engel oluyorlar). Burada da Grimshaw’a benzer bir durum var değil mi? Fark şu ki, bu kez beyaz kendi taşlarından birini kritik kare (d3) üzerinde feda ederek siyahı bu kesişime zorluyor. İşte buna Novotny kesişimi deniyor. Çünkü bu fikri ilk kez Çek kurgucu Antonin Novotny (1827-1871) kullanmış.

“a” ve “b” varyantlarında beyaz şahın bizzat devreye girmesi ve “açarak şah” ile mat etmesi probleme ayrı bir renk katıyor.

Aşağıdaki problemin çözümünü de size bırakıyoruz. Bir ay sonra görüşmek üzere...

John Hugh Barrows
The Granthanm Journal, 1926
Birincilik Ödülü

İki hamlede mat

 

Yazar Hakkında:
Prof. Dr. Kıvanç Çefle, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi öğretim üyesidir. Boş zamanlarında satranç problemleri kurmaktadır. Bunlardan bazıları önemli uluslararası problem dergilerinde yayımlanmıştır.
 
1

İlgili İçerikler

Beyin ve Sinir Bilim

Beynimiz duyu organlarımız aracılığıyla çevreden bilgi toplar ve hafızaya kaydeder. Bu bilgiler de çevreyi algılama, problem çözme ve davranış geliştirme gibi işleri gerçekleştirmek için kullanılır. Bilgileri bazen anlık olarak, bazen kısa, bazen de uzun süre hafızamızda tutarız.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Aralık 2019 probleminin çözümüne ve Ocak 2020 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Yeni doğan bebeklerde görülen genetik sağlık sorunlarından biri, sinir hücrelerinin etrafında miyelin kılıfın olmamasıdır. Sinir hücrelerinin işlevlerini yerine getirmesine yardımcı olan bu koruyucu kalkan olmadan doğan bebeklerin el ve ayaklarında kısmi felç ortaya çıkabilir.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Kasım 2019 probleminin çözümüne ve Aralık 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

San Francisco’daki Kaliforniya Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacı, insanların hiçbir sağlık sorunu yaşamadan az uykuyla yetinebilmesini sağlayan bir genetik mutasyon keşfetti.

Beyin ve Sinir Bilim

Heyecanlandığımızda ya da kaygılandığımızda beynimizdeki amigdala bölgesi, tıpkı bir tehlike ile karşılaştığımızdakine benzer şekilde, stres-heyecan sistemi olarak da bilinen sempatik sinir sistemini etkinleştirir ve adrenalin salgılamaya başlar.

Beyin ve Sinir Bilim

Satranç köşesinde bu ay Ekim 2019 probleminin çözümüne ve Kasım 2019 problemine yer veriyoruz. 

Beyin ve Sinir Bilim

Beynimiz hiç mola vermez, sürekli çalışır. Hayati fonksiyonları düzenler, çevreden algılanan uyarıları değerlendirir ve bilişsel becerilerden sorumludur. Beynimizde farklı işlevler için farklı sinir hücreleri vardır. Hafıza da özel bir grup sinir hücresinin yeniden etkinleşmesiyle oluşur. Peki, bu özel sinir hücrelerini diğerlerinden ayıran nedir?

Beyin ve Sinir Bilim

Anılar ve yaşam tecrübeleri sanki ayrılmaz ikililermiş gibi görünür. Ancak bir grup araştırmacı, yakın zamanlarda Nature Neuroscience’ta yayımladıkları bir makalede, beyinlerindeki sinir hücrelerini uyararak laboratuvar hayvanlarının zihninde yapay anılar oluşturmayı başardıklarını açıkladı.

Beyin ve Sinir Bilim

Bazı resim ya da fotoğraflara baktığımızda onları aslında olduklarından farklı şekilde algılarız. Görsel yanılsama ya da optik illüzyon adı verilen bu olay ışık, objenin rengi ve deseni gibi faktörlerin etkisiyle ortaya çıkar. Yani bir anlamda beynimiz kandırılır.