Skip to content Skip to navigation

Sinemanın Sihirli Değneği: Görsel Efektler

Dr. Vedat Güntay
27/09/2018 - 09:25

Sinemada görsel efekt tasarımının sınırları her gün genişliyor. Bizi şaşırtan ve hatta “Yok böyle bir şey, bu kadar da olmaz!” dedirten görüntüleri teknolojik gelişmelerin yaratıcı beyinlere sunduğu olanaklar ve farklı görsel efekt yöntemleri sayesinde sinema salonlarında ve ekran karşısında izleyebiliyoruz. Gerçek hayattaki süreçler fizik kurallarına uymak zorunda olsa da sinemanın kendi değişen kurallarını oluşturduğu söylenebilir. Günümüzde sinema filmlerinde yoğun olarak kullanılan görsel efekt tasarımı uygulamaları gerçek hayatta hiç deneyimlenmemiş hayali evrenleri ve karakterleri karşımıza çıkarıyor. Bu farklı ve yaratıcı uygulamalar, geleceğe dair öngörülerimizi şekillendiriyor. Peki, görsel efekt tasarımı nedir?

Görsel efekt tasarımı sanat ve tasarım alanlarını bilim ve teknoloji ile bir araya getiren bir yöntemdir ve geçmişi yaklaşık yüz yıl öncesine dayanır. Görsel efekt tasarımı uygulamalarının sinemada yaygın olarak kullanılmaya başlanması bilgisayarın icadı ve gelişmesiyle mümkün oldu. Özellikle 1980’li yılların sonrasında kullanılan dijital yöntemler sinemadaki anlatım tarzında yeni bir dönemin başlamasına yol açtı. Görsel efektlerin ilk örneklerinde foto-grafik yöntemler kullanılıyordu. Günümüzde ise görsel efektler tamamen bilgisayar ortamında, uzman tasarımcıların kullandığı özel yazılımlar aracılığıyla ve bilimsel tasarım teknikleri ile yapılıyor. Dijital görsel efekt tasarımı ve animasyonu olarak adlandırılan bu uygulama yöntemi sayesinde geçmişte tasarlanması ve kurgulanması mümkün olmayan fantastik ve kurgusal sahneler oluşturulabiliyor. Animasyon filmlerinden uzun metrajlı filmlere, televizyon yapımlarından reklamlara, bilgisayar oyunlarından sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik gibi etkileşimli uygulamalara, sanat ve bilimi bir araya getiren görsel efekt tasarımı medya ve görsel iletişim tasarımı alanında kilit rol oynuyor.

Geçmişte görsel efektler çoğunlukla büyük bütçeli bilim kurgu ve süper kahraman filmlerinde kullanılıyordu. Günümüzde ise diğer film türlerinde ve çeşitli televizyon yapımlarında yaygın olarak uygulanıyor. Bu uygulamalarda sadece görsel anlatımı zenginleştirmek amaçlanmıyor. Aynı zamanda anlatılan hikâye görsel olarak destekleniyor, üretimi sınırlayan etkenler azaltılabiliyor, filmlerin yapım maliyetleri düşürülebiliyor.

Görsel efekt tasarımının sinema ve televizyonda ne gibi değişimlere yol açtığını, üretim öncesinden son aşamaya kadar yapım aşamalarını, yapımların planlanmasını, yapım bütçesinin oluşturmasını, farklı çekim tekniklerini ve yapım türlerini detaylı bir bakış açısıyla bir yazı dizisi şeklinde ele alacağız.

Görsel efekt tasarımı hakkında genel bilgileri edindiğimiz bu yazıdan sonraki bölümlerde, bu konuyla ilgili detayları sanatsal ve bilimsel yaklaşımla açıklayarak, görsel efekt tasarımını anlamaya çalışacağız. Bir sonraki yazımızda sinemadaki ilk görsel efekt tasarımı denemeleri ve ilk uygulamaların yapım aşamaları hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz.

 

Yazar Hakkında
Dr. Vedat Güntay
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Görsel İletişim Tasarımı Bölümü

İlgili İçerikler

Bilgisayar ve İnternet

TÜBİTAK BİLGEM Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü tarafından lise ve üniversite öğrencilerine yönelik düzenlenen kriptoloji yaz okulları başvuruları 6 Ağustos’a kadar devam ediyor.

Bilgisayar ve İnternet

Özellikle gençlerin yakından takip ettiği, çevrimiçi bir ortam olarak tanımlanan sosyal medya adeta dijital dünyamız haline geldi. Gençler gün boyu -hatta geceleri- sosyal medya aracılığı ile sosyal ilişkiler kuruyor, bilgi ediniyor ve çeşitli konularda paylaşımlarda bulunuyor. Peki, sosyal medyayı bu kadar yoğun kullanmanın, sağladığı çeşitli faydaların yanı sıra, olumsuz etkileri de olabilir mi?

Bilgisayar ve İnternet

Bir grup araştırmacı, yakın zamanlarda Science Advances’ta yayımladıkları bir makalede yapay zekâ yardımıyla çok hızlı bir biçimde yeni metalik camlar tasarlamayı ve üretmeyi başardıklarını açıkladı.

Bilgisayar ve İnternet

Çocuklar nesneleri evirip çevirerek, tutup bırakarak ya da itip çekerek oyunlar oynar. Bu, küçük yaşlardan itibaren fiziksel dünyayı keşfetmelerinin bir yoludur. İşte şimdi Google’a ait DeepMind’dan ve California Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından eğitilen bir yapay zekâ uygulaması bu tür bir oyun davranışının ilk aşamalarını sergiliyor.

Bilgisayar ve İnternet

Ankara Altındağ Cebeci Ortaokulu tarafından bu yıl 2.’si düzenlenen “Oyunumu Kodluyorum Yarışması”nın ödül töreni 12 Nisan 2018 tarihinde Ankara’da gerçekleştirildi. Geçtiğimiz yıl yalnızca Ankara’daki okulların katıldığı yarışmada bu yıl Türkiye genelinden birçok okul yer aldı.

Bilgisayar ve İnternet

2 Nisan’da başlayan 23. Ulusal Ortaokul Bilim Olimpiyatları ve 26. Ulusal Bilim Olimpiyatları birinci aşama sınavı başvuruları 24 Nisan’da sona eriyor.

Bilgisayar ve İnternet

ABD’de bulunan Brain of Things adlı bir şirket “robot ev” adını verdikleri apartman daireleri üzerinde çalıştıklarını duyurdu. Bu daireler çok yoğun olarak algılayıcılarla, otomatik aksesuar ve cihazlarla donatılıyor.

Bilgisayar ve İnternet

Zekâ genel anlamda kavrama, öğrenme, problem çözme, planlama gibi bilişsel özelliklerin kapasitesi olarak tanımlanabilir. Bilgisayarlara bu yeteneklerin kazandırılması olarak nitelendirebileceğimiz yapay zekâ önemli bir araştırma alanı.

Bilgisayar ve İnternet

Bugün ülkemizde internet kullanımının 25. yıl dönümü. 12 Nisan 1993’te TÜBİTAK ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin (ODTÜ) iş birliği ile başlatılan TR-NET projesi kapsamında 64 Kbps kapasiteli bir kiralık hat kullanılarak ODTÜ ile ABD’deki Ulusal Bilim Vakfı Ağı (NSFNet) arasında ilk internet bağlantısı kuruldu.

Bilgisayar ve İnternet

Berkeley’deki (ABD) Kaliforniya Üniversitesi araştırmacıları farklı türlerde, daha önce karşılaşmadığı nesneleri tutup kaldırmayı başaran yeni bir robot tasarladı. Bu basit bir iş gibi görünebilir. Birtakım nesneleri tutup kaldıran robotlar endüstride yaygın olarak kullanılıyor.