Skip to content Skip to navigation

Temmuz Ayında Gökyüzünde Neler Görebilirsiniz?

Dr. Tuba Sarıgül
01/07/2019 - 12:15

Ay’ı Daha Yakından Tanıyalım

Ay, Güneş’ten sonra gökyüzündeki en parlak ikinci gökcismi. Ay gökyüzü gözlemcilerine çıplak gözle gerçekleştirebilecekleri birçok gözlem imkânı sunuyor.

Örneğin her gece gökyüzünde Ay’ı farklı bir şekilde görürüz. Çünkü Dünya etrafındaki yörünge hareketi sırasında Ay’ın Güneş’e göre konumu sürekli değişir.

Ayrıca parlak yıldızların ve gezegenlerin Ay ile yakın göründüğü zamanlarda bu gökcisimlerini gökyüzünde kolayca bulabilirsiniz.

Ay’ın yüzeyinde göktaşlarının çarpması sonucu oluşan binlerce krater bulunuyor. Bunlardan bazılarını çıplak gözle fark etmek mümkün. Çapı yaklaşık 93 km olan Copernicus Krateri’ni, Ay’ın dolunay evresinde olduğu zamanlarda kraterin çevresinden etrafa doğru yayılan parlak çizgilerden tanıyabilirsiniz.

Temmuz ayında, Ay’ın dolunay evresine yakın olduğu tarihlerde Ay’ın yüzeyindeki Copernicus (çapı 93 km), Kepler (çapı 32 km) ve Tycho (çapı 85 km) kraterlerini görmeyi deneyebilirsiniz.

Tutulma olayları da Ay’ın dâhil olduğu, çıplak gözle görülebilen gök olaylarındandır. Ay tutulması sırasında Güneş, Dünya ve Ay aynı hizadadır ve Ay Dünya’nın gölgesinden geçer.

16-17 Temmuz’da gerçekleşecek parçalı Ay tutulması Türkiye’den görülebiliyor. Parçalı Ay tutulması sırasında Ay’ın bir bölümü Dünya’nın gölgesine girer. 16-17 Temmuz’da gerçekleşecek Ay tutulmasında ise Ay’ın yaklaşık %65’i Dünya’nın gölgesinde kalacak. Maksimum tutulma Türkiye saati ile 00.31’de gerçekleşecek.

Temmuz ayında beş parlak gezegenden Jüpiter ve Satürn’ü neredeyse bütün gece gözlemlemek mümkün. Merkür ve Mars temmuz ayının başında gün batımından sonra batı-kuzeybatı ufkunun üzerinde kısa süre gözlemlenebilir. 4 Temmuz’da yeniay evresinden yeni ayrılan Ay, Merkür ve Mars kuzeybatı ufkunun üzerinde birlikte görülebilir.

Venüs ancak temmuz ayının başında, uygun gözlem koşullarında, Güneş’in doğuşundan hemen önce görülebilir. 14 Ağustos’ta Güneş’in arkasından geçecek Venüs bu süreçte yaklaşık iki ay boyunca görülemeyecek.

Temmuz ayında hayli parlak olan Jüpiter, Güneş’in batışından sonra güneydoğu ufkunun üzerinde ortaya çıkıyor ve gece yarısından yaklaşık üç saat sonra güneybatı ufkundan batıyor. Jüpiter ve Ay, 13 Temmuz’da gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Bu tarihte Ay, Jüpiter ve Akrep Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Antares’i birlikte görebilirsiniz. Satürn ise gün batımından yaklaşık bir saat sonra güneydoğu ufkundan doğuyor. Temmuz ayı boyunca bütün gece gökyüzünde olan Satürn, 16 Temmuz’da Ay ile yakın görünümde. Her iki gökcismini Yay Takımyıldızı’nda bulabilirsiniz.

12 Temmuz-23 Ağustos tarihleri arasında etkin olacak Delta Kova göktaşı yağmuru 29-30 Temmuz’da en yüksek etkinliğe ulaşıyor. Bu tarihte göktaşlarının gökyüzünde ortaya çıktığı noktayı güney ufkunun üzerindeki Kova Takımyıldızı’nda bulabilirsiniz.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Mars ile Jüpiter’in yörüngeleri arasındaki bölgede yer alan Asteroit Kuşağı’ndaki Hygiea’ın bu dört kriterden ilk üçünü sağladığı biliniyordu. Ancak geçmişte gökcisminin şeklinin tam olarak nasıl olduğu hakkında bir fikir edinilememişti.

Gökbilim ve Uzay

Yılın son ayında gökyüzünde çıplak gözle gözleyebileceğiniz beş gezegeni de görme fırsatı bulabilirsiniz. Mars ve Merkür aralık ayında Güneş’in doğuşundan önce gökyüzünde. Ayın ilk yarısında Merkür ve Mars'ı Başak Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Spika ile birlikte doğu-güneydoğu ufkunun üzerinde görebilirsiniz.

Gökbilim ve Uzay

Yakın zamanlarda Avrupa Güney Gözlemevi’nde (ESO) kurulu Çok Büyük Teleskop’ta (VLT) bulunan X-shooter tayfçekeri yardımıyla elde edilen tayfları analiz eden araştırmacılar, yeni oluşmuş ağır bir elementi ilk kez gözlemsel olarak tespit etti.

Gökbilim ve Uzay

Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Nükleer Radyasyon Dedektörleri Uygulama ve Araştırma Merkezinde (NÜRDAM) Türk bilim insanları tarafından geliştirilen ve üretilen yerli nükleer radyasyon dedektörleri radyasyon ölçümlerin hassas ve güvenli bir şekilde yapılmasına imkân sağlayabilecek.

Gökbilim ve Uzay

Günümüzde gezegenleri, yıldızları, gökadaları, bulutsuları ve diğer gökcisimlerini gözlemlemek için gelişmiş gözlemevleri yani rasathaneler kullanılıyor. Bu rasathanelerin bazıları yeryüzünde kuruluyken bazıları uzayda görev yapıyor. 

Gökbilim ve Uzay

Satürn hiç de fotoğrafta görüldüğü gibi sakin bir yer değil. Güneş Sistemi’nin bilinen en fazla uyduya sahip gezegeni olan Satürn’ün atmosferinde devasa fırtınalar gerçekleşiyor.

Gökbilim ve Uzay

Kasım ayında nadir gerçekleşen bir gök olayına tanık olabilirsiniz. Merkür, 11 Kasım’da Güneş’in önünden geçiyor. Ancak unutmayın! Geçişi ister çıplak gözle, ister dürbünle, ister teleskopla gözlemleyin, mutlaka uygun bir güneş filtresi kullanmaya dikkat edin. Çünkü Güneş’e doğrudan bakmak gözünüzde kalıcı hasarlara neden olabilir.

Gökbilim ve Uzay

Hawaii’deki Mauna Kea Dağı’ndaki Subaru Teleskobu’yla yapılan gözemler sonucunda Satürn’ün 20 yeni uydusu keşfedildi. Böylece Satürn’ün bilinen uydularının sayısı 82’ye çıktı.

Gökbilim ve Uzay

Mars, 2 Eylül’de yörünge hareketi sırasında Güneş’in arkasından geçmişti. Bu süreçte Güneş ile aralarındaki açısal mesafe küçük olduğundan Mars’ı Güneş’in parlaklığı nedeniyle birkaç hafta boyunca gözlemlemek mümkün olmadı. Mars ekim ayının ortasından itibaren doğu ufkunun üzerinde tekrar ortaya çıkıyor.

Gökbilim ve Uzay

Trigonometri lisede matematik dersinde karşılaştığınız ve belki de anlamakta zorlandığınız konulardan biri. Dik üçgenlerin iç açıları ve kenar uzunlukları arasındaki bağlantılarla ilgili matematiğin bu dalı size soyut gelebilir. Geçmişte insanlar denizcilikte, haritacılıkta ve astronomi yani gökbilimde karşılaştıkları problemleri çözmek için trigonometriden faydalandı.