Skip to content Skip to navigation

Temmuz Ayında Gökyüzünde Neler Görebilirsiniz?

Dr. Tuba Sarıgül
01/07/2019 - 12:15

Ay’ı Daha Yakından Tanıyalım

Ay, Güneş’ten sonra gökyüzündeki en parlak ikinci gökcismi. Ay gökyüzü gözlemcilerine çıplak gözle gerçekleştirebilecekleri birçok gözlem imkânı sunuyor.

Örneğin her gece gökyüzünde Ay’ı farklı bir şekilde görürüz. Çünkü Dünya etrafındaki yörünge hareketi sırasında Ay’ın Güneş’e göre konumu sürekli değişir.

Ayrıca parlak yıldızların ve gezegenlerin Ay ile yakın göründüğü zamanlarda bu gökcisimlerini gökyüzünde kolayca bulabilirsiniz.

Ay’ın yüzeyinde göktaşlarının çarpması sonucu oluşan binlerce krater bulunuyor. Bunlardan bazılarını çıplak gözle fark etmek mümkün. Çapı yaklaşık 93 km olan Copernicus Krateri’ni, Ay’ın dolunay evresinde olduğu zamanlarda kraterin çevresinden etrafa doğru yayılan parlak çizgilerden tanıyabilirsiniz.

Temmuz ayında, Ay’ın dolunay evresine yakın olduğu tarihlerde Ay’ın yüzeyindeki Copernicus (çapı 93 km), Kepler (çapı 32 km) ve Tycho (çapı 85 km) kraterlerini görmeyi deneyebilirsiniz.

Tutulma olayları da Ay’ın dâhil olduğu, çıplak gözle görülebilen gök olaylarındandır. Ay tutulması sırasında Güneş, Dünya ve Ay aynı hizadadır ve Ay Dünya’nın gölgesinden geçer.

16-17 Temmuz’da gerçekleşecek parçalı Ay tutulması Türkiye’den görülebiliyor. Parçalı Ay tutulması sırasında Ay’ın bir bölümü Dünya’nın gölgesine girer. 16-17 Temmuz’da gerçekleşecek Ay tutulmasında ise Ay’ın yaklaşık %65’i Dünya’nın gölgesinde kalacak. Maksimum tutulma Türkiye saati ile 00.31’de gerçekleşecek.

Temmuz ayında beş parlak gezegenden Jüpiter ve Satürn’ü neredeyse bütün gece gözlemlemek mümkün. Merkür ve Mars temmuz ayının başında gün batımından sonra batı-kuzeybatı ufkunun üzerinde kısa süre gözlemlenebilir. 4 Temmuz’da yeniay evresinden yeni ayrılan Ay, Merkür ve Mars kuzeybatı ufkunun üzerinde birlikte görülebilir.

Venüs ancak temmuz ayının başında, uygun gözlem koşullarında, Güneş’in doğuşundan hemen önce görülebilir. 14 Ağustos’ta Güneş’in arkasından geçecek Venüs bu süreçte yaklaşık iki ay boyunca görülemeyecek.

Temmuz ayında hayli parlak olan Jüpiter, Güneş’in batışından sonra güneydoğu ufkunun üzerinde ortaya çıkıyor ve gece yarısından yaklaşık üç saat sonra güneybatı ufkundan batıyor. Jüpiter ve Ay, 13 Temmuz’da gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Bu tarihte Ay, Jüpiter ve Akrep Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Antares’i birlikte görebilirsiniz. Satürn ise gün batımından yaklaşık bir saat sonra güneydoğu ufkundan doğuyor. Temmuz ayı boyunca bütün gece gökyüzünde olan Satürn, 16 Temmuz’da Ay ile yakın görünümde. Her iki gökcismini Yay Takımyıldızı’nda bulabilirsiniz.

12 Temmuz-23 Ağustos tarihleri arasında etkin olacak Delta Kova göktaşı yağmuru 29-30 Temmuz’da en yüksek etkinliğe ulaşıyor. Bu tarihte göktaşlarının gökyüzünde ortaya çıktığı noktayı güney ufkunun üzerindeki Kova Takımyıldızı’nda bulabilirsiniz.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Scott S. Sheppard, David Jewitt ve Jan Kleyna, Hawaii’deki Mauna Kea Dağı’ndaki Subaru Teleskobu’yla yaptıkları gözemler sonucunda Satürn’ün 20 yeni uydusunu keşfetti. Böylece Satürn’ün bilinen uydularının sayısı 82’ye çıktı.

Gökbilim ve Uzay

Mars, 2 Eylül’de yörünge hareketi sırasında Güneş’in arkasından geçmişti. Bu süreçte Güneş ile aralarındaki açısal mesafe küçük olduğundan Mars’ı Güneş’in parlaklığı nedeniyle birkaç hafta boyunca gözlemlemek mümkün olmadı. Mars ekim ayının ortasından itibaren doğu ufkunun üzerinde tekrar ortaya çıkıyor.

Gökbilim ve Uzay

Trigonometri lisede matematik dersinde karşılaştığınız ve belki de anlamakta zorlandığınız konulardan biri. Dik üçgenlerin iç açıları ve kenar uzunlukları arasındaki bağlantılarla ilgili matematiğin bu dalı size soyut gelebilir. Geçmişte insanlar denizcilikte, haritacılıkta ve astronomi yani gökbilimde karşılaştıkları problemleri çözmek için trigonometriden faydalandı. 

Gökbilim ve Uzay

İlk kez geçtiğimiz yıl düzenlenen TEKNOFEST İstanbul Havacılık, Uzay ve Teknoloji Festivali, 17-22 Eylül tarihleri arasında Atatürk Havalimanı’nda gerçekleştirildi. Bu yıl 1.720.000 kişinin katıldığı etkinlik dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali oldu.

Gökbilim ve Uzay

NASA Space Apps Challenge’ın (NASA Uluslararası Uzay Uygulamaları Yarışması) Türkiye ayağı bu yıl Ankara, Elazığ ve Şanlıurfa’da düzenleniyor. Ankara’daki organizasyona 19-20 Ekim tarihlerinde ODTÜ Genç Girişimciler Topluluğu ev sahipliği yapıyor.

Gökbilim ve Uzay

Geçmişten günümüze birçok araç uçsuz bucaksız evreni keşfetmek için uzaya gönderildi. Bu araçlar Merkür, Venüs, Mars, Neptün, Satürn, Plüton ve Ay hakkında veriler topladı ve bugün de toplamaya devam ediyor. 

Gökbilim ve Uzay

Satürn ve ilkdördün evresindeki Ay 8 Eylül’de gökyüzünde birlikte görülebilir. 20 Eylül’de ise Ay ve Boğa Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Aldebaran yakın görünümde. Her iki gökcismini gece yarısına yakın saatlerde batı ufkunun üzerinde görebilirsiniz. 23 Eylül sonbahar ılımı yani gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu tarih.

Gökbilim ve Uzay

Maden cevherlerinden metalleri özütlemek için mikroorganizmalardan yararlanılan yöntemler biyomadencilik olarak adlandırılır. Biyomadenciliğin yeryüzündeki tarihi 1950’lere kadar gider. Günümüzde bazı araştırmacılar Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) uzayda biyomadencilikle ilgili çalışmalar yapıyor.

Gökbilim ve Uzay

Türkiye’de tasarlanıp üretilen ilk yer gözlem uydusu olan RASAT, sekiz yıldır Dünya’nın çevresindeki yörüngesinde dolanarak görüntü almaya devam ediyor. TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (TÜBİTAK UZAY) mühendisleri tarafından tasarlanıp büyük ölçüde ülkemizde üretilen RASAT, 17 Ağustos 2011’de Rusya’daki Yasny Fırlatma Üssü’nden uzaya fırlatılmıştı.

Gökbilim ve Uzay

Gezegenler yıldızların, uydular da gezegenlerin etrafında dolanır. Peki büyük uyduların küçük uydulara sahip olması da mümkün müdür? Eğer bu tür “altuydular” sadece etrafında dolandıkları uydunun kütleçekimi etkisinde hareket etseydi cevap kesinlikle evet olurdu.