Skip to content Skip to navigation

Temmuz Ayında Gökyüzünde Neler Oluyor?

Dr. Tuba Sarıgül
01/07/2018 - 00:00

Kızıl Gezegen Mars, 31 Temmuz’da 15 yıl aradan sonra Dünya’ya en yakın konumda olacak. Mars 27 Temmuz’da ise karşı konumda. Bu konumdayken Güneş, Dünya ve Mars aynı hizadadır ve Dünya Güneş ile Mars arasında bulunur. Karşı konumda olduğu zamanlar Mars gözlemi için en uygun zamanlardır. Temmuz ayında hem Dünya’ya en yakın hem de karşı konumda olan Mars diğer zamanlardan daha parlak ve büyük görünecek. Ancak zaman zaman Mars’ın Dünya’ya en yakın olduğu konumda gökyüzünde Ay kadar büyük görüneceği söylense de bu bilgi doğru değildir.

Güneş Sistemi’ndeki diğer gezegenler gibi Mars ve Dünya Güneş etrafında dolanır. Yörünge hareketleri sırasında Dünya ile Mars arasındaki mesafe sürekli değişir. Bu nedenle Dünya’dan bakıldığında Mars’ı farklı büyüklüklerde görürüz. Mars’ın ve Dünya’nın yörüngeleri görece birbirine yakın olduğundan, Dünya’ya en yakın ve en uzak konumlardayken Mars’ın görünür büyüklüğü belirgin şekilde değişir.

Dünya’nın ve Mars’ın yörüngeleri tam olarak daire şeklinde olmadığından, Güneş ile aralarındaki mesafe yörünge hareketleri sırasında değişir. Bu nedenle Mars’ın karşı konumda olduğu zamanlarda Dünya ile aralarındaki mesafe her zaman aynı değildir.

NASA, ESA, Hubble HeritageTeam (STScI/AURA), J. Bell (Cornell University) ve M. Wolff (Space Science Institute)

Yukarıdaki görsel 1995-2005 yılları arasında Mars karşı konumdayken, Hubble Uzay Teleskobu tarafından çekilen fotoğrafların birleştirilmesiyle oluşturuldu. Görselde karşı konumda olduğu farklı zamanlarda Mars’ın görünür büyüklüğü arasındaki değişimi fark etmek mümkün.

 

Tam Ay Tutulması

2018’in önemli gök olaylarından biri 27 Temmuz’da gerçekleşecek tam Ay tutulması. Türkiye’den gözlemlenebilecek tutulma Ay’ın Türkiye saati ile 20.14’te yarı gölgeye girmesiyle başlayacak ve ertesi gün 02.30’da yarı gölgeden çıkmasıyla sona erecek. Tutulma sırasında Ay güneydoğu-güney ufkunun üzerinde olacak. Tam tutulma 22.28’de başlayacak ve 1 saat 43 dakika sürecek.

Ay, yörünge hareketi sırasında 13 Temmuz’da Dünya’ya en yakın, 27 Temmuz’da ise en uzak konumda olacak. Yerberi ve yeröte konumlarındayken Ay ve Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 357.430 km ve 406.210 km olacak.

National Astronomical Observatory of Japan

Ay 27 Temmuz’da dolunay evresinde. Bu 2018’in en küçük dolunayı. Çünkü 27 Temmuz Ay’ın 2018 yılı içinde Dünya’ya en uzak konumda iken dolunay evresinde olacağı tarih.

Merkür, temmuz ayının ilk günlerinde gün batımından sonra batı ufkunun üzerinde kısa süreliğine gözlemlenebilir. Ayın ilerleyen günlerinde giderek daha erken batmaya başlayan Merkür’ü ayın son günlerinde gözlemlemek zorlaşıyor. Merkür 12 Temmuz’da en büyük doğu uzanımı konumunda.

Venüs, temmuz ayında akşam gökyüzünde olacak. 16 Temmuz’da Venüs ve Ay gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Her iki gökcismi batı ufkunun üzerinde Aslan Takımyıldızı’nda gözlemlenebilir.

Mars, temmuz ayının ilk günlerinde gece yarısından yaklaşık bir saat önce güneydoğu ufkunun üzerinden doğacak. Ayın ilerleyen günlerinde Mars daha erken doğmaya başlıyor ve  parlaklığı artıyor. 31 Temmuz’da ise Dünya’ya en yakın konumda olacak. Bu konumdayken iki gezegen arasındaki mesafe yaklaşık 58 milyon kilometre olacak. Gözlem için en uygun konumda olacağı bu dönemde Mars’ı Oğlak Takımyıldızı’nda bulabilirsiniz.

Jüpiter, Güneş’in batışından sonra güney ufkunun üzerinde ortaya çıkıyor ve gece yarısından kısa süre sonra batıyor. Ayın ilerleyen günlerinde daha erken batmaya başlayan Jüpiter 21 Temmuz’da Ay’la yakın görünümde.

Satürn, temmuz ayında gün batımından sonra güneydoğu ufkunun üzerinde ortaya çıkacak. Gece yarısına yakın saatlerde güney ufkunun üzerinde en yüksek noktaya ulaşacak olan Satürn, gece boyunca gökyüzünde olacak ve gün doğumundan kısa süre önce güneybatı ufkundan batacak.

 

Delta Kova Göktaşı Yağmuru

Delta Kova göktaşı yağmuru 21 Temmuz-23 Ağustos tarihleri arasında etkin olacak. Saçılma noktası (yani göktaşlarının gökyüzünde ortaya çıktığı nokta) Kova Takımyıldızı’nda olduğundan bu şekilde isimlendirilen göktaşı yağmurunun kaynağının 96P/Machholz kuyrukluyıldızı olduğu tahmin ediliyor. Delta Kova göktaşı yağmurunun etkinliğinin en yüksek olduğu tarih ise 29 Temmuz. Ancak bu tarihte Ay’ın dolunay evresine yakın olması göktaşı gözlemini zorlaştırabilir.

 

Temmuz Ayının Önemli Gök Olayları

01 Temmuz Ay ve Mars yakın görünümde

06 Temmuz Dünya Güneş’e en uzak (günöte) konumda (152 milyon km)

09 Temmuz Venüs ve Regulus gün batımında birbirine çok yakın görünümde

16 Temmuz Ay ve Venüs gün batımında yakın görünümde

21 Temmuz Ay ve Jüpiter yakın görünümde

25 Temmuz Ay ve Satürn yakın görünümde

27 Temmuz Ay ve Mars yakın görünümde

 

1 Temmuz saat 23.00, 15 Temmuz saat 22.00 ve 31 Temmuz saat 21.00’de gökyüzünün genel görünümü

 

Kaynaklar:

 

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

James Webb Uzay Teleskobu’nun (JWST) Hubble Uzay Teleskobu’nun yerini alması planlanıyor. Teleskobun adını aldığı James Edwin Webb bir bilim insanı veya mühendis değildi. Ancak James E. Webb 1961-1968 yılları arasında ABD Ulusal Uzay ve Havacılık Dairesi’nin (NASA) yöneticiliğini yaptı.

Gökbilim ve Uzay

Bir grup araştırmacı, uydu verilerini kullanarak nehir havzalarındaki su seviyelerinin değişimini tahmin etmeye imkân veren bir yöntem geliştirdi. Konu ile ilgili bir makale Dr. Eva Boergens ve arkadaşları tarafından Journal of Hydrology’de yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Dünya’ya 200 milyon ışık yılı uzaklıktaki Herkül Takımyıldızı’nda AT2018cow adı verilen bir gökcismi hızla parlaklaştıktan sonra kısa süre içinde sönükleşmişti. Uluslararası bir araştırma grubu bu olayın bir karadelik ya da bir nötron yıldızı gibi yoğun bir gökcisminin doğumu olduğunu ileri sürdü.

Gökbilim ve Uzay

1 Şubat’ta Ay, Venüs, Jüpiter ve Satürn Güneş’in doğuşundan önce güneydoğu ufkunun üzerinde bir arada olacak. Bir sonraki gün ise yeniay evresine yaklaşan Ay ve Satürn çok yakın görünümde.

Gökbilim ve Uzay

Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde Dr. Öğr. Üyesi Emre Sermutlu, Kepler’in üçüncü yasasını yapay uyduların ve Ay’ın yörünge yarıçapları ve yörüngelerinde dolanma süreleri arasındaki ilişki üzerinden açıklıyor.

Gökbilim ve Uzay

Uzay görevlerinde kullanılacak ekipmanların çok düşük sıcaklık, vakum, yüksek enerjili ışınlar ve parçacıkların zararlı etkileri gibi uzaydaki zorlu koşullarda uygun şekilde çalışması gerekiyor. Bu nedenle bu sistemlerin uzay ortamında kullanılmadan önce test edilmesi gerekiyor.

Gökbilim ve Uzay

Dünyanın en büyük ikinci havacılık festivali olan TEKNOFEST heyecanı yeniden başlıyor. TEKNOFEST’in teknoloji yarışmaları için başvurular 28 Şubat’a kadar devam edecek. Kazanan takımları, toplamda 2 milyon TL’nin üzerinde bir ödül bekliyor.

Gökbilim ve Uzay

Voyager 2, 5 Kasım’da yıldızlararası uzaya girdi. Şu an Dünya’ya yaklaşık 18 milyar kilometre uzaklıkta olan uzay aracının gönderdiği veriler, Voyager 2’nin güneşkürenin dışına çıktığını gösteriyor. Daha önce Voyager 1 de 2012 yılında uzayın başka bir bölgesinde güneşkürenin dışına çıkmıştı.

Gökbilim ve Uzay

2019 yılı Prof. Dr. Fuat Sezgin Yılı olarak ilan edildi. Bilim Genç olarak 2019 yılı boyunca Prof. Dr. Fuat Sezgin’in İslam bilim ve teknoloji tarihine katkılarını farklı yazılarla ele alacağız.

Gökbilim ve Uzay

Dergimizin 31 Aralık 2017 tarihinden beri Yayın Danışma Kurulu Üyeliğini yürüten, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bö