Skip to content Skip to navigation

Temmuz Ayında Gökyüzünde Neler Oluyor?

Dr. Tuba Sarıgül
01/07/2018 - 00:00

Kızıl Gezegen Mars, 31 Temmuz’da 15 yıl aradan sonra Dünya’ya en yakın konumda olacak. Mars 27 Temmuz’da ise karşı konumda. Bu konumdayken Güneş, Dünya ve Mars aynı hizadadır ve Dünya Güneş ile Mars arasında bulunur. Karşı konumda olduğu zamanlar Mars gözlemi için en uygun zamanlardır. Temmuz ayında hem Dünya’ya en yakın hem de karşı konumda olan Mars diğer zamanlardan daha parlak ve büyük görünecek. Ancak zaman zaman Mars’ın Dünya’ya en yakın olduğu konumda gökyüzünde Ay kadar büyük görüneceği söylense de bu bilgi doğru değildir.

Güneş Sistemi’ndeki diğer gezegenler gibi Mars ve Dünya Güneş etrafında dolanır. Yörünge hareketleri sırasında Dünya ile Mars arasındaki mesafe sürekli değişir. Bu nedenle Dünya’dan bakıldığında Mars’ı farklı büyüklüklerde görürüz. Mars’ın ve Dünya’nın yörüngeleri görece birbirine yakın olduğundan, Dünya’ya en yakın ve en uzak konumlardayken Mars’ın görünür büyüklüğü belirgin şekilde değişir.

Dünya’nın ve Mars’ın yörüngeleri tam olarak daire şeklinde olmadığından, Güneş ile aralarındaki mesafe yörünge hareketleri sırasında değişir. Bu nedenle Mars’ın karşı konumda olduğu zamanlarda Dünya ile aralarındaki mesafe her zaman aynı değildir.

NASA, ESA, Hubble HeritageTeam (STScI/AURA), J. Bell (Cornell University) ve M. Wolff (Space Science Institute)

Yukarıdaki görsel 1995-2005 yılları arasında Mars karşı konumdayken, Hubble Uzay Teleskobu tarafından çekilen fotoğrafların birleştirilmesiyle oluşturuldu. Görselde karşı konumda olduğu farklı zamanlarda Mars’ın görünür büyüklüğü arasındaki değişimi fark etmek mümkün.

 

Tam Ay Tutulması

2018’in önemli gök olaylarından biri 27 Temmuz’da gerçekleşecek tam Ay tutulması. Türkiye’den gözlemlenebilecek tutulma Ay’ın Türkiye saati ile 20.14’te yarı gölgeye girmesiyle başlayacak ve ertesi gün 02.30’da yarı gölgeden çıkmasıyla sona erecek. Tutulma sırasında Ay güneydoğu-güney ufkunun üzerinde olacak. Tam tutulma 22.28’de başlayacak ve 1 saat 43 dakika sürecek.

Ay, yörünge hareketi sırasında 13 Temmuz’da Dünya’ya en yakın, 27 Temmuz’da ise en uzak konumda olacak. Yerberi ve yeröte konumlarındayken Ay ve Dünya arasındaki mesafe sırasıyla 357.430 km ve 406.210 km olacak.

National Astronomical Observatory of Japan

Ay 27 Temmuz’da dolunay evresinde. Bu 2018’in en küçük dolunayı. Çünkü 27 Temmuz Ay’ın 2018 yılı içinde Dünya’ya en uzak konumda iken dolunay evresinde olacağı tarih.

Merkür, temmuz ayının ilk günlerinde gün batımından sonra batı ufkunun üzerinde kısa süreliğine gözlemlenebilir. Ayın ilerleyen günlerinde giderek daha erken batmaya başlayan Merkür’ü ayın son günlerinde gözlemlemek zorlaşıyor. Merkür 12 Temmuz’da en büyük doğu uzanımı konumunda.

Venüs, temmuz ayında akşam gökyüzünde olacak. 16 Temmuz’da Venüs ve Ay gökyüzünde birbirine yakın görünecek. Her iki gökcismi batı ufkunun üzerinde Aslan Takımyıldızı’nda gözlemlenebilir.

Mars, temmuz ayının ilk günlerinde gece yarısından yaklaşık bir saat önce güneydoğu ufkunun üzerinden doğacak. Ayın ilerleyen günlerinde Mars daha erken doğmaya başlıyor ve  parlaklığı artıyor. 31 Temmuz’da ise Dünya’ya en yakın konumda olacak. Bu konumdayken iki gezegen arasındaki mesafe yaklaşık 58 milyon kilometre olacak. Gözlem için en uygun konumda olacağı bu dönemde Mars’ı Oğlak Takımyıldızı’nda bulabilirsiniz.

Jüpiter, Güneş’in batışından sonra güney ufkunun üzerinde ortaya çıkıyor ve gece yarısından kısa süre sonra batıyor. Ayın ilerleyen günlerinde daha erken batmaya başlayan Jüpiter 21 Temmuz’da Ay’la yakın görünümde.

Satürn, temmuz ayında gün batımından sonra güneydoğu ufkunun üzerinde ortaya çıkacak. Gece yarısına yakın saatlerde güney ufkunun üzerinde en yüksek noktaya ulaşacak olan Satürn, gece boyunca gökyüzünde olacak ve gün doğumundan kısa süre önce güneybatı ufkundan batacak.

 

Delta Kova Göktaşı Yağmuru

Delta Kova göktaşı yağmuru 21 Temmuz-23 Ağustos tarihleri arasında etkin olacak. Saçılma noktası (yani göktaşlarının gökyüzünde ortaya çıktığı nokta) Kova Takımyıldızı’nda olduğundan bu şekilde isimlendirilen göktaşı yağmurunun kaynağının 96P/Machholz kuyrukluyıldızı olduğu tahmin ediliyor. Delta Kova göktaşı yağmurunun etkinliğinin en yüksek olduğu tarih ise 29 Temmuz. Ancak bu tarihte Ay’ın dolunay evresine yakın olması göktaşı gözlemini zorlaştırabilir.

 

Temmuz Ayının Önemli Gök Olayları

01 Temmuz Ay ve Mars yakın görünümde

06 Temmuz Dünya Güneş’e en uzak (günöte) konumda (152 milyon km)

09 Temmuz Venüs ve Regulus gün batımında birbirine çok yakın görünümde

16 Temmuz Ay ve Venüs gün batımında yakın görünümde

21 Temmuz Ay ve Jüpiter yakın görünümde

25 Temmuz Ay ve Satürn yakın görünümde

27 Temmuz Ay ve Mars yakın görünümde

 

1 Temmuz saat 23.00, 15 Temmuz saat 22.00 ve 31 Temmuz saat 21.00’de gökyüzünün genel görünümü

 

Kaynaklar:

 

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

2011 yılında uzay mekikleri emekliye ayrıldığından beri NASA astronotları Rusya’nın Soyuz uzay araçları ile uzaya gidiyor. SpaceX şirketinin geliştirdiği Dragon uzay aracı ile yakın zamanda bu durum değişebilir.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilimciler önümüzdeki yıllarda Güneş ile ilgili araştırmaların altın çağının yaşanacağını düşünüyor. Hem yakın geçmişte hayata geçirilen hem de yakın gelecekte hayata geçirilmesi planlanan projeler sayesinde Güneş bugüne kadar eşi benzeri görülmemiş bir hassasiyetle incelenebilecek.

Gökbilim ve Uzay

1. TÜBİTAK Liseler Arası İnsansız Hava Araçları Yarışması’nın başvuruları başladı. Başvuru için son tarih 23 Mart 2020.

Gökbilim ve Uzay

5. TÜBİTAK Uluslararası İnsansız Hava Araçları Yarışması başvuruları başladı. Başvurular 23 Mart’a kadar devam edecek ve bu yıldan itibaren çevrimiçi olarak yapılacak. Yarışma 15 - 20 Eylül 2020 tarihleri arasında Gaziantep Alleben Göleti’nde gerçekleştirilecek.

Gökbilim ve Uzay

Bu yıl 23.’sü düzenlenen Uluslararası Gökyüzü Gözlem Şenliği’nin başvuruları başladı. Başvurular 31 Mart’a kadar devam edecek. Etkinliğe bu yıl ilk defa yurt dışından da başvuru yapılabilecek. Şenliğe katılacak 1000 kişi nisan ayının ikinci haftasında kura ile belirlenecek.

Gökbilim ve Uzay

Şubat ayında Merkür ve Venüs, Güneş’in batışından sonra gökyüzünde. Mars, Jüpiter ve Satürn ise Güneş’in doğuşundan önce görülebilir. Merkür, şubat ayının ilk yarısında gün batımından sonra Venüs’le birlikte güneybatı ufkunun üzerinde görülebilir. Merkür, 10 Şubat’ta en büyük doğu uzanımı konumuna ulaşıyor. 

Gökbilim ve Uzay

1666 yılının Ocak ayında çevrenizdeki herkesin konuştuğu, Robert Hooke’un bitler, pireler ve benzer canlıların mikroskop altında görünümünü zengin görsellerle anlatan Micrographia kitabını almış olsaydınız muhtemelen yazarın araya sıkıştırdığı birkaç ilgisiz konuya bakıp şaşırabilirdiniz. 

Gökbilim ve Uzay

Çin’in Chang'e-4 uzay aracı geçtiğimiz yıl ocak ayında Ay’ın karanlık yüzüne iniş yaptı. Bugünlerde ise daha ileri bir teknolojiye sahip Chang’e-5 Ay’a yolculuk için gün sayıyor. Chang’e-5, Çin’in Ay’dan örnek getirmek üzere planlanan ilk uzay görevi.

Gökbilim ve Uzay

Nisan 2019’da ilk kez bir karadeliği doğrudan görüntülemeyi başaran 200 kişilik ekipte yer alan Prof. Dr. Feryal Özel ile Bilim Genç ekibi olarak bir söyleşi gerçekleştirdik.

Gökbilim ve Uzay

Erboğa Takımyıldızı’nın bir üyesi olan Proxima Centauri, Güneş Sistemi’ne en yakın yıldızdır. 2016 yılında gökbilim alanında yaşanan en önemli gelişmelerden biri, yıldızın etrafında dolanan bir gezegen keşfedilmesi olmuştu. Üstelik Proxima b adı verilen gezenin yaşama elverişli koşullara sahip olma ihtimali de var.