Skip to content Skip to navigation

Türkiye’nin Gece Avcıları Farekulaklı Yarasalar

Ayşenur Okatan
13/12/2018 - 11:47

Mağaralar, ağaç kovukları, madenler, tavan araları ve çatılar... Bunlar tünedikleri yerlerden sadece birkaçı. Geceleri avlanmalarının yanı sıra dünyadaki tek uçan memeli de onlar. Evet, yarasalar! Yarasalar da tıpkı inek, fare, kedi, tavşan, yunus gibi yavrularını emzirerek büyütür. Dünyada 900’ün üzerinde türü bulunan yarasaların 30’dan fazla türü Türkiye’de yaşıyor. Bu türlerden biri de bilimsel adları Myotis olan farekulaklı yarasalar.

Farekulaklı yarasaların farelerinkine benzeyen küçük kulakları vardır. Sırtları kahverengi, karın kısımları gümüşümsü veya beyaz renkli kürkle kaplıdır. Gözleri küçük ve burunları düzdür. Ön ayaklarının ikinci ve üçüncü parmakları arasındaki birleşik doku daha kolay uçmalarını sağlar.

Gün batımıyla tüneklerinden çıkan farekulaklı yarasalar gün doğumuna kadar dışarıda avlanır. Geceleri aktif olan bu avcılar kör olmamalarına rağmen görme duyuları çok gelişmemiştir. Gözlerinde özellikle gece avlanan birçok memelide bulunan tapetum lucidum adı verilen yapı bulunmaz. Bu yüzden geceleri avlanırken duyma yeteneklerini kullanırlar.

Farekulaklı yarasalar da diğer yarasalar gibi asılı halde uyur.

Farekulaklı yarasalar çoğunlukla böceklerle beslenir. Fakat bazı türleri balık da avlar. Geceleri avlanırken çevrelerini farklı frekanslara sahip sesler çıkararak algılarlar. Bu sesler cisimlere çarparak geri döner ve yankı oluşturur. Buna “ekolokasyon” denir. Yarasalar ekolokasyon yeteneklerini kullanarak avlarının büyüklüğünü, uzaklığını, yönünü, hızını ve yerini belirler. Ayrıca geceleri yönlerini de bu şekilde bulurlar.

Kış mevsiminin gelmesiyle yarasaların vücut sıcaklığı düşer ve metabolizmaları yavaşlar. Kış uykusunu geçirmek üzere uygun yer ararlar. Kasım-mart aylarını kış uykusunda geçirdikten sonra uyanırlar. Yaz aylarında tamamen aktif olan bu yarasalar eylül-ekim aylarında çiftleşirler.

Farekulaklı yarasalar genelde koloni halinde yaşar.

Yarasalar çok miktarda böcek tüketir. Hatta bazı türleri bir gecede 3000 böcek yiyebilir. Bu sayede böcek popülasyonunu dengede tutarlar. Dolayısıyla ekosistemin dengesi açısından büyük önem taşırlar.

Bazı yarasa türleri gün geçtikçe azalırken Türkiye’de yaşayan farekulaklı yarasalar, Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından hazırlanan Kırmızı Liste’nin “Asgari Endişe” kategorisinde yer alıyor.

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Biyoloji

Yerel adı Trakya gelengisi olan Avrupa yer sincabı (Spermophilus citellus), Türkiye’de bulunan üç yer sincabı türünden biri. Memeliler sınıfında yer alan bu canlılar doğurarak çoğalır ve yavrularını sütle beslerler. Sincaplarla aynı aileden gelmelerine rağmen farklı yapıdaki kürk, kuyruk ve yaşam şekilleri onları sincaplardan ayıran en önemli özelliklerdendir.

Biyoloji

Günümüzde geleneksel sokak aydınlatmaları yerini yavaş yavaş LED lambaların kullanıldığı yeni sokak aydınlatma teknolojilerine bırakıyor. Bu değişimin doğaya etkisi ise araştırmacıların zihninde yeni soru işaretleri oluşturuyor.

Biyoloji

Kışın gelmesiyle havalar soğur ve çevredeki besin kaynakları azalır. Bu yüzden kış gelince kimi hayvanlar sıcak yerlere göç eder, kimi kış için yuvalarında yiyecek depolar, kimi de kış uykusuna yatar. 

Biyoloji

Bazı kimyasal tepkimelerin sonucu ışık yayılır. Örneğin gündelik hayatta ateşten yayılan alev, yanma tepkimesi sonucu oluşan bir ışık yayılımıdır. Kimyada bu olaya “kimyasal ışıldama” ya da “kemilüminesans” denir. Bir canlı tarafından gerçekleştirilen kimyasal tepkime sonucu ışık yayılmasına ise “biyolüminesans” denir. Yani biyolüminesans da bir çeşit kimyasal ışıldamadır.

Biyoloji

Bir grup araştırmacı tarafından geliştirilen bir program sayesinde artık herhangi birisinin DNA origamiyle herhangi bir şekilde yapılar üretmesi mümkün hale geldi.

Biyoloji

Bir grup bilim insanı artan plastik kirliliğine karşı doğada çözünebilen biyolojik polimer üretmeyi başardı.

Biyoloji

Sürüngenler sınıfı içinde yer alan kertenkele grubunun üyesi olan bukalemunlar ülkemizde nadir bulunan sürüngen türlerinden biri.

Biyoloji

Sizler için derlediğimiz, 2018 yılında bilim ve teknoloji alanında yaşanan önemli gelişmeleri üç bölüm halinde yayınlıyoruz.

Biyoloji

Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ) öğrencileri tarafından düzenlenen uygulamalı laboratuvar etkinliği OpenLAB 14-15 Aralık 2018 tarihlerinde gerçekleştirildi.

Biyoloji

Princeton Üniversitesi’nden Prof. Dr. Bonnie Bassler ve öğrencisi Justin Silpe, VP882 olarak adlandırılan, bakteriler arasındaki iletişimi dinleyen bir virüs keşfetti ve bu virüsü çeşitli bakterileri öldürmek için kullanmayı başardı.