Skip to content Skip to navigation

Türkiye’nin Kırlangıçkuyrukları

Ayşenur Okatan
07/08/2019 - 17:27

Dünyanın birçok yerinde bulunan kırlangıçkuyruklar yaklaşık 560 türe sahip bir kelebek ailesidir. İsimlerini, bazı türlerin kanatlarının altındaki kuyruğa benzer uzantılardan alırlar. Çoğunlukla tropik bölgelerde yaşarlar. Kanatları genellikle parlak siyah, mavi ve yeşil renkte olup üzerlerinde sarı, turuncu, kırmızı, yeşil ve mavi benekler bulunur. Bu renkler dişi ya da erkek olmalarına ve mevsime göre değişebilir. Birçok türü kanat şekillerini, renklerini ve desenlerini zehirli kelebek türlerine benzeterek avcılarını korkutur.

Kırlangıçkuyruklar da diğer kelebekler gibi çiçeklerden topladıkları bal özüyle beslenir.

Türkiye’nin farklı bölgelerinde kırlangıçkuyruk ailesinden birçok kelebek türü bulunur. İşte bu türlerden bazıları:

 

Kırlangıçkuyruk Kelebeği

Kırlangıçkuyruk kelebekleri Avrupa’daki birçok ülkede, Akdeniz kıyılarında, Asya ülkelerinde ve Kuzey Amerika’da yaşar. Türkiye’de ise Marmara, Ege, Akdeniz, Trakya ve İç Anadolu bölgelerinde bulunurlar. Kanat açıklıkları 65-80 mm arasındadır. Kanatlarında siyah çizgilerle çevrili, sarı renkte büyük açıklıklar bulunur. Kanatlarının altında mavi ve kırmızı benekler vardır, üst kısım ise siyah damarlarla bölünmüştür. Kanatlarının uç kısmında kuyruğa benzer yapılar vardır. Kırlangıçkuyruk kelebeklerinin kuyruğa benzer yapıları, erik ve kaplan kırlangıçkuyruk kelebeklerinkinden daha kısadır.

Kozadan çıkmış kırlangıçkuyruk kelebeği

 

Erik Kırlangıçkuyruk Kelebeği

Erik kırlangıçkuyruk kelebeği

 

Erik kırlangıçkuyruk kelebekleri Avrupa, Asya ve Türkiye’nin birçok yerinde yaşar. Kanat açıklıkları erkeklerde 76-82 mm, dişilerde ise 80-86 mm arasındadır. Yavaş ve süzülerek uçarlar. Alpler’de 2000 m yükseklikte bulunabilirler. Kanatları krem ya da açık sarı renkte olup üzerlerinde kaplan postuna benzeyen siyah çizgileri bulunur. Genellikle çakal eriğinin bulunduğu yerlerde, açık ormanlık alanlarda, meyve bahçelerinde ve şehirlerde yaşarlar. Ömürleri 2-3 haftadır. Kırlangıçkuyruk ailesi arasında en uzun kuyruğa benzer yapıya sahip olan türdür.

Parlak renkli larvaları yapraklarla beslenir. Sahip oldukları koku bezleriyse düşmanlarına karşı kötü koku salgılamalarını sağlar.

 

Kaplan Kırlangıçkuyruk Kelebeği

Kaplan kırlangıçkuyruk kelebekleri Güney Amerika, Kuzey Afrika, Asya ve Orta Doğu’da bulunur. Türkiye’de ise Ege, Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz bölgelerinde yaşarlar. Büyük kelebeklerdendir. Kanatları sarımsı renkte olup kanatları üzerlerinde kaplan postuna benzer siyah şeritler bulunur. Kanatlarının üst görünümü ile alt görünümü birbirine çok benzer. Kanatlarının altında diğer kırlangıçkuyruklarda olduğu gibi kuyruğa benzeyen yapılar vardır. Kırlangıçkuyruk kelebekleri ve erik kırlangıçkuyruk kelebeklerinden farklı olarak antenlerinin uçları beyazdır. Yol kenarlarında, açık yamaçlarda, vadi, taşlık ve kayalık alanlarda yaşarlar.

Kaplan kırlangıçkuyruk kelebeği

Kırlangıçkuyrukların Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından hazırlanan Kırmızı Liste’nin “Düşük Riskli” kategorisinde yer alması, tehdit altında olmadıklarını ve doğadaki nüfuslarının yüksek olduğunu gösteriyor.

 

Kaynaklar:

 

 

İlgili İçerikler

Biyoloji

Belki sizi şaşırtabilir ama Türkiye’de bir zamanlar çita, aslan, Hazar kaplanı, pars gibi büyük kediler yaşıyordu. Bunlardan çita en son 13. yüzyılda, aslan 19. yüzyılın başlarında, pars ve Hazar kaplanı ise 1970’li yıllarda ülkemizde görülmüş. Günümüzdeyse kedi ailesinden vaşaklar, yaban kedileri, saz kedisi ve karakulak gibi türler, soyları tehdit altında olsa da, hâlen Türkiye’de yaşıyor.

Biyoloji

Güney Amerika’daki sularda yaşayan 250’den fazla türde balığın yön bulmak ve birbirleriyle iletişim kurmak için elektrik ürettiği biliniyor. Ayrıca görünüşleri yılana benzediği için elektrikli yılan balığı olarak adlandırılan türler avlanmak ve kendilerini savunmak için de elektrik kullanıyor.

Biyoloji

Doğada bazı hayvan türlerinin sayısı kıtlık, aşırı avlanma, iklim değişikliği ya da yaşam alanlarının daralması sonucu azalır. Hatta bu durum soylarının tamamen tükenmesine kadar gidebilir. Fakat bazen soyu tükendi diye düşündüğümüz türler uzun bir aradan sonra tekrar ortaya çıkar. Türkiye’deki bu türlerden biri de balık baykuşudur.

Biyoloji

Daha önce arıların sıfırı kavrayabildiği ve bu yüzden soyut matematikle ilgili kavramları anlamlandırabildiği üzerine gerçekleştirilen araştırmayı yürüten ekip arılar üzerinde çalışmaya devam etti ve arıların sembolleri sayılarla eşleştirebildiğini keşfetti.

Biyoloji

Bilim insanları, kuşların gagalarındaki bazı hücrelerin pusula işlevi gördüğünü ve bu durumun kuşların uzun ve karmaşık rotalarda yaptıkları yolculuklarda yön bulmalarına yardımcı olduğunu düşünüyordu. Fakat yakın zamanda yapılan bir araştırma, kuşların yönlerini kolaylıkla bulabilmesini sağlayan şeyin gözlerinde bulunan bir protein olduğunu gösterdi.

Biyoloji

ABD’deki Utah Sağlık Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacının yaptığı çalışmalar, Clostridia (20-30 ayrı bakteriyi içine alan bir sınıf) ba

Biyoloji

Nanomalzemelere dayalı elektrokimyasal biyosensörler ve aptasensör teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik çalışmaları nedeniyle 2015 yılında TÜBİTAK Bilim Ödülü’ne layık görülen Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan ile bir söyleşi gerçekleştirdik.

Biyoloji

Semenderlerin bacakları koptuğunda yeniden gelişir. Kertenkeleler düşmanlarını yanıltmak için kuyruklarını bırakır, daha sonra yeniden büyütür. Planarya solucanları, denizanaları ve denizşakayıkları ise bütün vücutlarını yeniden büyütebilir. 

Biyoloji

İnsan Genom Projesi ile insanların gen haritasının çıkarılması pek çok gelişmeye kapı araladı. Bunlardan biri de genetik testler. Genetik testler kan, tükürük gibi vücut sıvılarındaki hücrelerden elde edilen DNA’nın incelenmesine dayanıyor.

Biyoloji

Dünyada bilinen örümcek türlerinin sayısı 43.000’den fazladır. Bu örümcek türlerinin birçoğu zehirli olmasına rağmen zehirleri insanı öldürücü nitelikte değildir. Fakat 30 kadar türün zehrinin insanlar için tehlikeli olabileceği düşünülüyor.