Skip to content Skip to navigation

Türkiye’nin Vahşi Kedisi: Karakulak

Ayşenur Okatan
10/10/2019 - 17:24

Belki sizi şaşırtabilir ama Türkiye’de bir zamanlar çita, aslan, Hazar kaplanı, pars gibi büyük kediler yaşıyordu. Bunlardan çita en son 13. yüzyılda, aslan 19. yüzyılın başlarında, pars ve Hazar kaplanı ise 1970’li yıllarda ülkemizde görülmüş. Günümüzdeyse kedi ailesinden vaşaklar, yaban kedileri, saz kedisi ve karakulak gibi türler, soyları tehdit altında olsa da, hâlen Türkiye’de yaşıyor.

Karakulakların sırt kısımları kırmızımsı kahverengi; boyun, karın ve bacaklarının iç kısmıysa beyaz renktedir. Ağızlarının kenarlarında geniş siyah bir benek bulunur. Gözlerinden burunlarına kadar siyah bir çizgi uzanır. Gözlerinin çevresi beyaz renktedir. Kulakları vaşaklarınkine benzer şekilde yukarı doğru uzayan yapıdadır. Kulaklarının ucunda siyah püsküle benzeyen tüyler bulunur. Bacakları hayli uzundur. Özellikle arka bacakları ön bacaklarına göre daha uzun ve kaslıdır. Karakulakların kuyrukları kısadır. Gözleriyse altın, bakır, yeşil ya da gri renkte olabilir. Vaşaklardan ayrılan en önemli özellikleri, ayaklarının daha ince, gövdelerininse daha uzun ve silindirik olmasıdır.

Karakulaklar genellikle kayalık alanlar, yamaçlar, bozkır ve çalılıkların olduğu sıcak ve kurak iklime sahip yerlerde yaşar. Yabani kedilere göre daha sıcak koşullara dayanabilirler. Fakat nadir olarak çöllerde ve tropik iklim koşullarında bulunurlar. Geceleri aktif olan karakulaklar kemiriciler, tavşanlar ve kuşlar ile beslenirler. Kendilerinden 2-3 kat büyük olan hayvanlara saldırabilirler. Özellikle kuş avlarken yükseğe sıçramalarıyla bilinirler. Afrika’da yaşayan türlerinin böcekten antiloba kadar her türlü hayvanı avladığı biliniyor.

Karakulaklar step vaşağı ya da çöl vaşağı olarak da bilinir. Bulundukları alanı terk etmez ve savunurlar. Üreme zamanı ve yavrularını büyüttükleri süre dışında yalnız yaşarlar. Dişilerin kütlesi 13 kg kadar olabilirken erkeklerinki 20 kg’a ulaşabilir. Boyları ise 80-125 cm arasında değişir. Yılda bir kere yavrular ve her defasında 1-6 yavru dünyaya getirirler.

Karakulaklar dünyada Afrika, Orta Asya ve Güneybatı Asya çevresinde yaşar. Türkiye’de ise Doğu Anadolu, Doğu Karadeniz ve Trakya dışında her bölgede görülebilirler. Ancak son zamanlarda yalnızca Toroslar’da görüldüklerine dair kayıtlar var.

Karakulakların, Dünya Doğayı Koruma Birliği (IUCN) tarafından hazırlanan Kırmızı Liste’nin “Düşük Riskli” kategorisinde yer alması, tehdit altında olmadıklarını ve doğadaki nüfuslarının yüksek olduğunu gösterse de hızlı nüfus artışı, yeni yerleşim alanlarının açılması, endüstriyel ve tarımsal faaliyetlerin artması, insanların yeni yerler keşfetme isteği, turizm etkinlikleri gibi etkenler günümüzde sayılarının azalmasına neden oluyor.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Biyoloji

Biyofloresan canlının ışığı soğurması ve farklı renkte tekrar yaymasıdır. Bu olay denizlerde ve karalarda yaşayan bazı canlı türlerinde görülen biyolüminesans olayından farklıdır. Biyofloresan, canlıların derilerinde veya dokularında bulunan ve ışığı soğuran proteinler sayesinde gerçekleşir.

Biyoloji

Oxford Üniversitesinden bilim insanları, şempanzelerin yüzlerini tanımak ve onları doğal yaşam ortamlarında izlemek için yeni bir yapay zekâ teknolojisi geliştirdi. Araştırmanın sonuçları Science Advances dergisinde yayımlandı.

Biyoloji

Fosfat, şeker ve azot içeren baz (adenin, guanin, sitozin ve timin) gruplarının bir araya gelmesiyle oluşan DNA hücrelerimizde kalıtsal bilgiyi taşıyan moleküldür. DNA birbirine sarmal şekilde bağlanmış iki zincirden meydana gelir. Her bir zincir nükleotid olarak isimlendirilen molekül birimlerinin bir araya gelmesiyle oluşur.

Biyoloji

Adli tıp araştırmalarında olay yerinden alınan DNA örneklerinden suçluların belirlenmeye çalışıldığına polisiye dizilerde ya da filmlerde tanık olmuşsunuzdur. DNA dizisindeki kişiye özgü sıralamaları analiz ederek bir DNA örneğinin kime ait olduğunu belirlemeye yarayan yöntem DNA parmak izi olarak isimlendiriliyor. Peki, bu yöntem nasıl çalışıyor?

Biyoloji

Güney Amerika’daki sularda yaşayan 250’den fazla türde balığın yön bulmak ve birbirleriyle iletişim kurmak için elektrik ürettiği biliniyor. Ayrıca görünüşleri yılana benzediği için elektrikli yılan balığı olarak adlandırılan türler avlanmak ve kendilerini savunmak için de elektrik kullanıyor.

Biyoloji

Doğada bazı hayvan türlerinin sayısı kıtlık, aşırı avlanma, iklim değişikliği ya da yaşam alanlarının daralması sonucu azalır. Hatta bu durum soylarının tamamen tükenmesine kadar gidebilir. Fakat bazen soyu tükendi diye düşündüğümüz türler uzun bir aradan sonra tekrar ortaya çıkar. Türkiye’deki bu türlerden biri de balık baykuşudur.

Biyoloji

Daha önce arıların sıfırı kavrayabildiği ve bu yüzden soyut matematikle ilgili kavramları anlamlandırabildiği üzerine gerçekleştirilen araştırmayı yürüten ekip arılar üzerinde çalışmaya devam etti ve arıların sembolleri sayılarla eşleştirebildiğini keşfetti.

Biyoloji

Bilim insanları, kuşların gagalarındaki bazı hücrelerin pusula işlevi gördüğünü ve bu durumun kuşların uzun ve karmaşık rotalarda yaptıkları yolculuklarda yön bulmalarına yardımcı olduğunu düşünüyordu. Fakat yakın zamanda yapılan bir araştırma, kuşların yönlerini kolaylıkla bulabilmesini sağlayan şeyin gözlerinde bulunan bir protein olduğunu gösterdi.

Biyoloji

ABD’deki Utah Sağlık Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacının yaptığı çalışmalar, Clostridia (20-30 ayrı bakteriyi içine alan bir sınıf) ba

Biyoloji

Dünyanın birçok yerinde bulunan kırlangıçkuyruklar yaklaşık 560 türe sahip bir kelebek ailesidir. İsimlerini, bazı türlerin kanatlarının altındaki kuyruğa benzer uzantılardan alırlar. Çoğunlukla tropik bölgelerde yaşarlar.