Skip to content Skip to navigation

Türkiye’nin Zehirli Örümcekleri

Ayşenur Okatan
10/07/2019 - 15:56

Uğurböceği örümceği Güneydoğu, Doğu Anadolu, Akdeniz ve İç Anadolu bölgelerinde yaşar.

Dünyada bilinen örümcek türlerinin sayısı 43.000’den fazladır. Bu örümcek türlerinin birçoğu zehirli olmasına rağmen zehirleri insanı öldürücü nitelikte değildir. Fakat 30 kadar türün zehrinin insanlar için tehlikeli olabileceği düşünülüyor.

Eklembacaklılar şubesinin üyesi olan örümcekler genellikle böceklerle karıştırılır. Fakat onları böceklerden ayıran en önemli özellikleri, kafalarına bağlı sekiz bacağın olması ve kanatlarının olmamasıdır. Birçok örümcekte sekiz göz bulunur fakat bazı örümceklerde altı, dört veya iki göz bulunabilir. Mağarada yaşayan bazı örümceklerinse gözleri tümüyle körelmiştir. Gözlerin vücut üzerindeki dizilişleri örümcek türlerinin birbirinden ayrılmasında kullanılır.

Tespih böceği örümceğinin göz dizilimi.

Çoğu örümcek türü böcek ve küçük eklembacaklılarla beslenir. Avlanmak için ağ örme ve zehirleme gibi yöntemler kullanırlar. Yemek boruları dar olduğu ve besinleri parçalayacak organları bulunmadığı için vücut dışında sindirim yaparlar. Bu yüzden avlarını önce yakalar ardından zehirlerinde bulunan çeşitli enzimlerle parçalayıp emerler. Zehirlerini avlarını yakalamanın yanı sıra düşmanlarından korunmak için de kullanırlar.

Orta Amerika’da bulunan bir tür sıçrayan örümceğin akasya ağacı özüyle de beslendiği keşfedildi.

 

Türkiye’de bulunan zehirli örümcek türlerinden bazıları şunlardır:

 

Akdeniz Karadul Örümceği

Karadul örümcekleri dünyanın en zehirli örümcek türlerinden biridir. Akdeniz ülkelerinin birçoğunda yaşarlar. Türkiye’de yaşayan türünün adıysa Akdeniz karadul örümceğidir. İstanbul, Ankara, Adana, Mardin, Van ve Kars’ta kayıtlara geçmiş bir türdür.

Akdeniz karadul örümceği ağını örerken...

Siyah renklidir ve üzerinde 13 benek bulunur. Benekler genelde dişilerde kırmızı, erkeklerde beyaz renktedir. Fakat bazen sarı veya turuncu da olabilir. Steplerde, çayırlarda, kümeslerde, taş ve odun yığınlarının arasında yaşarlar. Isırıkları nefes darlığına, kas ağrılarına, kramplara ve kas spazmlarına sebep olur. Zehirleri çocuklar ve yaşlılar için ölümcül olabilir.

 

Akdeniz Münzevi Örümceği

Akdeniz münzevi örümceği Türkiye’de Muğla, Hatay, Kahramanmaraş ve Mardin’de kaydedilmiştir. Vücut renkleri genelde soluk veya parlak turuncu kahverengi tonlarında olur. Kulübelerde, mahzenlerde ve atölyelerde yaşarlar. Isırıkları sonucu ciltte açık yaralar meydana gelir.

Akdeniz münzevi örümceği başka bir örümceği avlarken...

 

Sarı Kese Örümceği

Kese örümceği olarak da bilinen bu tür Türkiye’de Marmara, İç Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde görülür. Vücutları sarımsı veya kırmızımsı turuncu renklerdedir. Daha çok tarla ve bahçelerde yaprakların arasında, mahzenlerde, atölyelerde, evlerin içinde ve çevresinde bulunurlar.

Örümcekler her ne kadar küçük canlılar olsa da doğaya birçok fayda sağlarlar. Örneğin ekinlere, sebzelere ve meyve ağaçlarına saldıran zararlı böcekleri tüketerek tarımda kullanılan böcek ilacı miktarını azaltırlar. Bu yüzden örümcekler potansiyel biyolojik kontrol etmeni olarak görülüyor.

 

Kaynaklar:

İlgili İçerikler

Biyoloji

Belki sizi şaşırtabilir ama Türkiye’de bir zamanlar çita, aslan, Hazar kaplanı, pars gibi büyük kediler yaşıyordu. Bunlardan çita en son 13. yüzyılda, aslan 19. yüzyılın başlarında, pars ve Hazar kaplanı ise 1970’li yıllarda ülkemizde görülmüş. Günümüzdeyse kedi ailesinden vaşaklar, yaban kedileri, saz kedisi ve karakulak gibi türler, soyları tehdit altında olsa da, hâlen Türkiye’de yaşıyor.

Biyoloji

Güney Amerika’daki sularda yaşayan 250’den fazla türde balığın yön bulmak ve birbirleriyle iletişim kurmak için elektrik ürettiği biliniyor. Ayrıca görünüşleri yılana benzediği için elektrikli yılan balığı olarak adlandırılan türler avlanmak ve kendilerini savunmak için de elektrik kullanıyor.

Biyoloji

Doğada bazı hayvan türlerinin sayısı kıtlık, aşırı avlanma, iklim değişikliği ya da yaşam alanlarının daralması sonucu azalır. Hatta bu durum soylarının tamamen tükenmesine kadar gidebilir. Fakat bazen soyu tükendi diye düşündüğümüz türler uzun bir aradan sonra tekrar ortaya çıkar. Türkiye’deki bu türlerden biri de balık baykuşudur.

Biyoloji

Daha önce arıların sıfırı kavrayabildiği ve bu yüzden soyut matematikle ilgili kavramları anlamlandırabildiği üzerine gerçekleştirilen araştırmayı yürüten ekip arılar üzerinde çalışmaya devam etti ve arıların sembolleri sayılarla eşleştirebildiğini keşfetti.

Biyoloji

Bilim insanları, kuşların gagalarındaki bazı hücrelerin pusula işlevi gördüğünü ve bu durumun kuşların uzun ve karmaşık rotalarda yaptıkları yolculuklarda yön bulmalarına yardımcı olduğunu düşünüyordu. Fakat yakın zamanda yapılan bir araştırma, kuşların yönlerini kolaylıkla bulabilmesini sağlayan şeyin gözlerinde bulunan bir protein olduğunu gösterdi.

Biyoloji

ABD’deki Utah Sağlık Üniversitesinde çalışan bir grup araştırmacının yaptığı çalışmalar, Clostridia (20-30 ayrı bakteriyi içine alan bir sınıf) ba

Biyoloji

Dünyanın birçok yerinde bulunan kırlangıçkuyruklar yaklaşık 560 türe sahip bir kelebek ailesidir. İsimlerini, bazı türlerin kanatlarının altındaki kuyruğa benzer uzantılardan alırlar. Çoğunlukla tropik bölgelerde yaşarlar.

Biyoloji

Nanomalzemelere dayalı elektrokimyasal biyosensörler ve aptasensör teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik çalışmaları nedeniyle 2015 yılında TÜBİTAK Bilim Ödülü’ne layık görülen Prof. Dr. K. Arzum Erdem Gürsan ile bir söyleşi gerçekleştirdik.

Biyoloji

Semenderlerin bacakları koptuğunda yeniden gelişir. Kertenkeleler düşmanlarını yanıltmak için kuyruklarını bırakır, daha sonra yeniden büyütür. Planarya solucanları, denizanaları ve denizşakayıkları ise bütün vücutlarını yeniden büyütebilir. 

Biyoloji

İnsan Genom Projesi ile insanların gen haritasının çıkarılması pek çok gelişmeye kapı araladı. Bunlardan biri de genetik testler. Genetik testler kan, tükürük gibi vücut sıvılarındaki hücrelerden elde edilen DNA’nın incelenmesine dayanıyor.