Skip to content Skip to navigation

Uykumu Getiren Ne?

M. Bünyamin Yıldırım
17/01/2018 - 17:05

Yemekten sonra bastıran uykuyu hepimiz biliriz. Enerji vermesi gereken besinlerin uykumuzu getirmesi bize biraz garip gelebilir. Peki, bunun sebebini hiç merak ettiniz mi? Besinlerin içindeki kimyasal maddelerden kaynaklanan bu durumun sebeplerini gelin daha yakından inceleyelim.

Triptofan; yemekten sonra bastıran uykunun “olağan şüphelisi” olan bir kimyasal madde. Süt ürünleri, hindi eti, soya fasulyesi, pastırma ve ağırlıklı olarak karbonhidrat içeren besinlerin birçoğunun içinde bulunan triptofan, serotoninin vücutta biyokimyasal tepkimeler sonucu üretilmesi için gerekli olan bir maddedir. Serotonin sinir iletilerinin sinir hücreleri arasında aktarılmasına yardımcı olur. Vücuttaki başka işlevlerinin yanı sıra serotonin duygu durumumuzu da düzenler. Bu nedenle depresyon tedavisinde kullanılır.

Depresyon tedavisinde iki sinir hücresinin bağlantı kurduğu bölgedeki (sinaps olarak isimlendirilir) serotonin miktarı artırılarak depresyonun belirtileri önlenmeye çalışılır. Serotonin ayrıca vücutta melatonin üretimi için gerekli bir maddedir. Melatonin uyku-uyanıklık döngümüzü düzenleyen temel hormondur. Depresyon sürecinde rahat uyuyamayan insanlar olduğunu biliriz. Tedavi sırasında hastaların ilaç kullanımına bağlı olarak uyku problemleri de düzene girer. Triptofan, serotonin üretimi için gerekli bir madde olduğu için, depresyon tedavisi sırasında uyku bozukluklarının düzelmesinin temel sebebi olduğu düşünülüyor. Besinlerde bulunan triptofanın yemek sonrası yaptığı etki de buna benzerdir.

Yemek sonrası uykumuzun gelmesinin başka bir nedeni de kan şekerindeki ani düşüş ve yükselişlerdir. Çünkü tükettiğimiz besinlerde karbonhidrat ve triptofan birlikte bulunuyorsa, karbonhidratlar triptofanın beyne ulaşmasını kolaylaştırdığı için, karşı konulmaz bir uyku isteğine sebep olabilir.

 

Özellikle sabahları bu uykulu halden şikâyetçi iseniz şu besinleri tüketmek faydalı olacaktır:

Yulaf Ezmesi: Her ne kadar güçlü bir karbonhidrat kaynağı olsa da, yulafın enerjiye dönüşümü yavaş olduğu için kan şekerinde ani düşüş ve yükselişlere neden olmayacak, bu da bizi dinç tutacaktır.

Badem: Zengin Vitamin B6 ve magnezyum kaynağı olan badem, kahvaltı için bir vazgeçilmez olabilir. Magnezyumun egzersiz esnasında metabolizma için gerekli olduğunun da altını çizmekte yarar var.

Yumurta: Proteince zengin olan yumurta da güne zinde başlamak için en ideal besinlerden. 

 

İlgili İçerikler

Tıp ve Sağlık

Okulda sınav haftasındasınız ve ders çalışırken sürekli bir şeyler atıştırıyorsunuz. Bu durumda muhtemelen “Stresten yiyorum” cevabını verirsiniz. Bazı insanlar stresli oldukları dönemlerde normalde olduğundan daha fazla yemek yer. Stres bazı insanların ise yeme isteklerinin azalmasına neden olur. Peki, stres yeme alışkanlıklarımızı nasıl etkiliyor?

Tıp ve Sağlık

Sağlıklı gelişebilmeleri için çocukların düzenli bir biçimde aşılanması çok önemli. Ancak bazen aşı kayıtlarında sıkıntılar yaşanabiliyor. Bazen de ebeveynler çocuklarının hangi aşıları olduğunu ya da hangi aşının zamanının geldiğini unutabiliyor.

Tıp ve Sağlık

Aşırı kilo ve obezite 21. yüzyılın önemli sağlık sorunlarından biri. Özellikle çocukları ve gençleri tehdit eden bu küresel sağlık sorunu şehirleşmiş bölgelerde daha yaygın görülüyor. Çocukluk döneminde obez olan kişiler çoğunlukla yetişkin dönemlerinde de obez oluyor. Bu kişilerin genç yaşta diyabet, kalp damar hastalıkları gibi hastalıklara yakalanma ihtimalleri daha yüksek.

Tıp ve Sağlık

Sevdiğiniz bir sanatçının konserinden çıktınız ve kulağınızın çınladığını hissediyorsunuz. Yüksek sesle müzik dinlemek hayli zevkli ancak sesin şiddetinin belirli bir seviyenin üzerine çıkması sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Tıp ve Sağlık

Boston Çocuk Hastanesinde çalışan Timothy Yu arkadaşları, kişiye özel bir tedavi geliştirdi. İlk bulgular, tedavinin olumlu sonuç verdiğini gösteriyor.

Tıp ve Sağlık

Yapılan araştırmalar son yıllarda depresyonun daha da yaygınlaştığını gösteriyor. Ergenlerde depresyon teşhisinin konulması ise yetişkinlere göre daha zor çünkü ergenlikte doğal olarak görülen psikolojik değişimlerle depresyonun belirtileri birbirine benziyor.

Tıp ve Sağlık

Hiç hata yapmamayı mı yoksa çok sayıda deneme ve yanılmadan sonra başarılı olmayı mı tercih edersiniz? Hata yapmak zaman zaman insanlar tarafından bir eksiklik olarak görülse de araştırmalar hata yapmanın öğrenmeyi olumlu etkilediğini gösteriyor.

Tıp ve Sağlık

Mutluluğumuzun nelere bağlı olduğu konusu tarih boyunca insanların ilgisini çekmiştir. 80 yıl süren araştırma mutluluğu belirleyen en önemli faktörün çevremizdeki insanlarla iyi ve olumlu ilişkiler kurmak olduğunu gösteriyor.

Tıp ve Sağlık

Geçtiğimiz on yılda elde edilen bulgular, kızamık aşısının sadece kızamık hastalığına karşı değil uzun vadede diğer hastalıklara karşı da koruma sağladığını göstermişti. Uluslararası bir araştırma grubunun yakın zamanlarda Science’ta yayımladıkları sonuçlar, bağışıklık sistemindeki hafıza kaybı hipotezinin doğru olduğuna işaret ediyor.

Tıp ve Sağlık

Çok yorgun olduğunuzu ve başınızı yastığa koyduğunuzu hayal edin. Tam uykuya dalacaksınız ama o da ne? Gök gürültüsünü andıran bir sesle yerinizden fırlıyorsunuz. Bu, yan odada uyuyan kardeşinizin horlama sesi. Horlamanın sadece horlayan kişinin yakınındaki kişileri olumsuz etkileyen bir durum olduğunu düşünebilirsiniz. Ancak horlamadan en çok etkilenen horlayan kişinin kendisidir.