Skip to content Skip to navigation

Uzaydaki Gözümüz RASAT 6. Yılını Doldurdu

Dr. Tuba Sarıgül
18/08/2017 - 08:46

TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (TÜBİTAK UZAY) tarafından tamamı Türkiye’de Türk mühendislerce tasarlanıp üretilen ilk yerli üretim yer gözlem uydumuz RASAT bugün yörüngedeki 6. yılını doldurdu. RASAT 17 Ağustos 2011 tarihinde Rusya’daki Yasni Fırlatma Üssü’nden Dnepr roketi ile uzaya gönderilmişti.

Başlangıçta görev süresi üç yıl olarak öngörülen RASAT, yörüngesindeki altı yıl boyunca 32.035 tur attı ve 12.724.200 km2’lik alanı görüntüledi.

Yaklaşık 700 km irtifada Güneş’e eş zamanlı yörüngede hareket eden RASAT, yörünge özelliği sayesinde Dünya’nın her yerinden görüntü alabiliyor. TÜBİTAK UZAY tesislerinde bulunan yer istasyonundan kontrol edilen RASAT günde dört kez Türkiye’nin üzerinden geçiyor.

NASA

Güneş’le eş zamanlı yörüngede hareket eden uzay araçları, Dünya üzerindeki belli bir noktadan yaklaşık olarak aynı yerel güneş saatinde geçer. Bu sayede Güneş’le eş zamanlı yörüngede hareket eden uzay araçlarının görüntülediği bölgelerde güneş ışınlarının geliş açısı yaklaşık olarak sabit kalır (sadece mevsimsel değişimler gözlenir). Böylece örneğin bir bölgedeki iklim değişikliğinin etkileri sağlıklı bir şekilde izlenebilir.

RASAT uydusundaki yerli olarak tasarlanan ve üretilen BiLGE (Geliştirilen Yüksek Performanslı Uçuş Bilgisayarı) isimli uydu görev bilgisayarı, T-REKS (100 Mbps hızında X-bant verici) isimli haberleşme sistemi ve GEZGİN-2 (Gerçek Zamanlı Görüntü İşleme) isimli görüntü işleme modülü ekipmanları ile yerli uçuş ve yer istasyonu yazılımları başarıyla çalıştırılarak ülkemizin uzay teknolojileri alanındaki teknik bilgi birikimi artırıldı. Proje boyunca uydu montaj, entegrasyon ve test laboratuvarları büyütüldü ve uydu tasarım, üretim ve test konularında yüzden fazla uzman yetiştirildi.

Antarktika’daki Horseshoe Adası’nın RASAT tarafından kaydedilen uydu görüntüsü - 21 Nisan 2017

RASAT tarafından elde edilen görüntüler doğal afetlerin örneğin orman yangınlarının, sellerin, depremlerin etkilerinin belirlenmesinde, çevresel değişimlerin takip edilmesinde, haritacılıkta ve şehircilik planlamalarında kullanılıyor.

RASAT’ın Türkiye üzerindeyken kaydettiği tüm görüntülere orijinal çözünürlüğünde GEZGİN portalından ücretsiz olarak ulaşabilirsiniz.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Satürn ve ilkdördün evresindeki Ay 8 Eylül’de gökyüzünde birlikte görülebilir. 20 Eylül’de ise Ay ve Boğa Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Aldebaran yakın görünümde. Her iki gökcismini gece yarısına yakın saatlerde batı ufkunun üzerinde görebilirsiniz. 23 Eylül sonbahar ılımı yani gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu tarih.

Gökbilim ve Uzay

Maden cevherlerinden metalleri özütlemek için mikroorganizmalardan yararlanılan yöntemler biyomadencilik olarak adlandırılır. Biyomadenciliğin yeryüzündeki tarihi 1950’lere kadar gider. Günümüzde bazı araştırmacılar Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) uzayda biyomadencilikle ilgili çalışmalar yapıyor.

Gökbilim ve Uzay

Türkiye’de tasarlanıp üretilen ilk yer gözlem uydusu olan RASAT, sekiz yıldır Dünya’nın çevresindeki yörüngesinde dolanarak görüntü almaya devam ediyor. TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (TÜBİTAK UZAY) mühendisleri tarafından tasarlanıp büyük ölçüde ülkemizde üretilen RASAT, 17 Ağustos 2011’de Rusya’daki Yasny Fırlatma Üssü’nden uzaya fırlatılmıştı.

Gökbilim ve Uzay

Gezegenler yıldızların, uydular da gezegenlerin etrafında dolanır. Peki büyük uyduların küçük uydulara sahip olması da mümkün müdür? Eğer bu tür “altuydular” sadece etrafında dolandıkları uydunun kütleçekimi etkisinde hareket etseydi cevap kesinlikle evet olurdu. 

Gökbilim ve Uzay

Merkür, ağustos ayında, yıl içinde gün doğumundan önce gözlemlendiği zamanlar arasında en parlak görünümde. Jüpiter ve Satürn ise Güneş’in batışından sonra gökyüzünde görülebilir.

Gökbilim ve Uzay

Teknoloji mağazalarından bile kolayca satın alınabilen küçük boyuttaki döner kanatlı İHA’ların devasa yolcu uçaklarına büyük hasarlar vererek uçuş güvenliğini tehlikeye atabileceğini biliyor muydunuz?

Gökbilim ve Uzay

Konya Bilim Merkezi tarafından ilki 2018’de düzenlenen Astrofest gökyüzü gözlem etkinliği bu yıl 12-14 Temmuz tarihleri arasında Kapadokya’da gerçekleştirildi. “Herkese biraz gökyüzü!” sloganı ile düzenlenen etkinliğe gençler aileleriyle birlikte katıldı.

Gökbilim ve Uzay

20 yıldır Dünya’nın çevresindeki yörüngesinde dolanan Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) geçmişten günümüze birçok araştırmacı astronota ev sahipliği yapıyor. Çoğunlukla altı ay süren görevleri boyunca Dünya’dan uzakta kalan astronotlar, su ve hava gibi temel ihtiyaçlarını karşılamak için ISS’nin özel sistemlerinden yararlanıyor.

Gökbilim ve Uzay

Şili’deki ALMA teleskoplarıyla gözlemler yapan bir grup gökbilimci, Dünya’ya yaklaşık 1500 ışık yılı mesafedeki genç bir yıldızın etrafında tuz molekülleri tespit etti. Dr. A. Ginsburg ve arkadaşları tarafından yapılan araştırmanın sonuçları Astrophysical Journal’da yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Ay, Güneş’ten sonra gökyüzündeki en parlak ikinci gökcismi. Ay gökyüzü gözlemcilerine çıplak gözle gerçekleştirebilecekleri birçok gözlem imkânı sunuyor. Örneğin her gece gökyüzünde Ay’ı farklı bir şekilde görürüz. Çünkü Dünya etrafındaki yörünge hareketi sırasında Ay’ın Güneş’e göre konumu sürekli değişir.