Skip to content Skip to navigation

Uzaydaki Gözümüz RASAT 6. Yılını Doldurdu

Dr. Tuba Sarıgül
18/08/2017 - 08:46

TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (TÜBİTAK UZAY) tarafından tamamı Türkiye’de Türk mühendislerce tasarlanıp üretilen ilk yerli üretim yer gözlem uydumuz RASAT bugün yörüngedeki 6. yılını doldurdu. RASAT 17 Ağustos 2011 tarihinde Rusya’daki Yasni Fırlatma Üssü’nden Dnepr roketi ile uzaya gönderilmişti.

Başlangıçta görev süresi üç yıl olarak öngörülen RASAT, yörüngesindeki altı yıl boyunca 32.035 tur attı ve 12.724.200 km2’lik alanı görüntüledi.

Yaklaşık 700 km irtifada Güneş’e eş zamanlı yörüngede hareket eden RASAT, yörünge özelliği sayesinde Dünya’nın her yerinden görüntü alabiliyor. TÜBİTAK UZAY tesislerinde bulunan yer istasyonundan kontrol edilen RASAT günde dört kez Türkiye’nin üzerinden geçiyor.

NASA

Güneş’le eş zamanlı yörüngede hareket eden uzay araçları, Dünya üzerindeki belli bir noktadan yaklaşık olarak aynı yerel güneş saatinde geçer. Bu sayede Güneş’le eş zamanlı yörüngede hareket eden uzay araçlarının görüntülediği bölgelerde güneş ışınlarının geliş açısı yaklaşık olarak sabit kalır (sadece mevsimsel değişimler gözlenir). Böylece örneğin bir bölgedeki iklim değişikliğinin etkileri sağlıklı bir şekilde izlenebilir.

RASAT uydusundaki yerli olarak tasarlanan ve üretilen BiLGE (Geliştirilen Yüksek Performanslı Uçuş Bilgisayarı) isimli uydu görev bilgisayarı, T-REKS (100 Mbps hızında X-bant verici) isimli haberleşme sistemi ve GEZGİN-2 (Gerçek Zamanlı Görüntü İşleme) isimli görüntü işleme modülü ekipmanları ile yerli uçuş ve yer istasyonu yazılımları başarıyla çalıştırılarak ülkemizin uzay teknolojileri alanındaki teknik bilgi birikimi artırıldı. Proje boyunca uydu montaj, entegrasyon ve test laboratuvarları büyütüldü ve uydu tasarım, üretim ve test konularında yüzden fazla uzman yetiştirildi.

Antarktika’daki Horseshoe Adası’nın RASAT tarafından kaydedilen uydu görüntüsü - 21 Nisan 2017

RASAT tarafından elde edilen görüntüler doğal afetlerin örneğin orman yangınlarının, sellerin, depremlerin etkilerinin belirlenmesinde, çevresel değişimlerin takip edilmesinde, haritacılıkta ve şehircilik planlamalarında kullanılıyor.

RASAT’ın Türkiye üzerindeyken kaydettiği tüm görüntülere orijinal çözünürlüğünde GEZGİN portalından ücretsiz olarak ulaşabilirsiniz.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

Antik Çağ’ın Yunan filozoflarından ünlü matematikçi Pisagor, “Tellerin kıpırtısında geometri vardır, küreler arasındaki boşlukların hesaplanmasında da müzik” demiştir. Bundan dolayı, müzik aletlerindeki tellerin uzunluğu ile çıkardıkları sesler arasında bağlantı olduğunu öne süren ilk kişinin de MÖ 6. yüzyılda yaşayan Pisagor olduğu düşünülür.

Gökbilim ve Uzay

2020 yılı Dörtlük (Quadrantid) göktaşı yağmuruyla açılış yapıyor. Yılın ilk göktaşı yağmuru 3-4 Ocak’ta en yüksek etkinliğe ulaşıyor. Dörtlük göktaşı yağmurunun en yüksek etkinliğe ulaştığı tarihte Ay ilkdördün evresinde. Bu tarihte berrak bir gökyüzünde ve şehir ışıklarından uzakta saatte maksimum 120 göktaşı görülebilir.

Gökbilim ve Uzay

Gökbilimci Tycho Brahe’nin ani ölümü özellikle, gökyüzündeki hareketine kimsenin akıl sır erdiremediği Mars’la ilgili gözlemlerine bir süredir devam eden 30 yaşındaki asistanı Johannes Kepler için büyük bir fırsat demekti.

Gökbilim ve Uzay

Kırımlı amatör gökbilimci Gennady Borisov, 30 Ağustos’ta bir kuyrukluyıldız keşfetmişti. Daha sonraları yapılan gözlemler kuyrukluyıldızın yıldızlararası uzaydan gelen bir “ziyaretçi” olduğunu gösterdi.

Gökbilim ve Uzay

Prof. Dr. Berahitdin Albayrak hocamız geçen yıl 13 Aralık’ta gerçekleşen tren kazası sonucu aramızdan ayrılalı tam bir yıl oldu. Bir insanın hayatını kaybetmesi sevenleri ve ailesi için büyük bir üzüntü kaynağı olmasının yanı sıra bilim dünyası için de büyük bir kayıptır.

Gökbilim ve Uzay

Ay’a giden astronotların Ay’a ulaşması yaklaşık üç gün sürmüştü. İnsanların uzaydaki bir sonraki hedefi Mars. Mars’ın ötesindeki gökcisimlerine örneğin Güneş Sistemi’ndeki diğer gezegenlere ya da Güneş Sistemi’nin dışındaki yıldızlara ulaşmak ise çok daha uzun sürecek.

Gökbilim ve Uzay

Hulk çizgi romanında bilim insanı Dr. Bruce Banner laboratuvarda deneyler yaparken bir kaza geçirir ve gama ışınlarına maruz kalan DNA’ları mutasyona uğrar. Bu yüzden Dr. Banner artık her sinirlendiğinde Hulk adı verilen yeşil bir deve dönüşür.

Gökbilim ve Uzay

Türkiye'nin ilk uzay radyasyonu test altyapısı olma özelliği taşıyan ODTÜ Saçılmalı Demet Hattı’nın açılışı yapıldı. Test merkezi Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun Sarayköy Nükleer Araştırma Merkezinde kuruldu.

Gökbilim ve Uzay

Yılın son ayında gökyüzünde çıplak gözle gözleyebileceğiniz beş gezegeni de görme fırsatı bulabilirsiniz. Mars ve Merkür aralık ayında Güneş’in doğuşundan önce gökyüzünde. Ayın ilk yarısında Merkür ve Mars'ı Başak Takımyıldızı’nın en parlak yıldızı Spika ile birlikte doğu-güneydoğu ufkunun üzerinde görebilirsiniz.

Gökbilim ve Uzay

Mars ile Jüpiter’in yörüngeleri arasındaki bölgede yer alan Asteroit Kuşağı’ndaki Hygiea’ın bu dört kriterden ilk üçünü sağladığı biliniyordu. Ancak geçmişte gökcisminin şeklinin tam olarak nasıl olduğu hakkında bir fikir edinilememişti.