Skip to content Skip to navigation

Yerli Uyduların Optik Bileşenleri Artık Türkiye’de Üretilecek

Bilim Genç
26/11/2018 - 19:52
TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi (TUG) Bakırlıtepe Yerleşkesi’ndeki T100 Teleskobu
 

Yerli uyduların mercek, prizma ayna gibi optik bileşen ihtiyacını karşılayacak Optik Sistemler Araştırma Laboratuvarı (OPMER) TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (TÜBİTAK UZAY) çatısı altında kuruldu. OPMER’de uzaydaki zorlu koşullarda kullanılabilecek optik bileşenlerin geliştirilmesi amaçlanıyor.

TÜBİTAK UZAY tarafından üretilen RASAT ile Milli Savunma Bakanlığı, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii AŞ, TÜBİTAK UZAY iş birliği ile üretilen GÖKTÜRK-2 yer gözlem uydularımız uzayda görev yapmaya devam ediyor. TÜBİTAK UZAY tarafından yürütülen haberleşme uydusu TÜRKSAT 6A ve yer gözlem uydusu IMECE projelerinde ise ülkemizde geliştirilen ve üretilen ekipmanların ve yazılımların kullanılması planlanıyor. Yerli uydu projelerinde kullanılacak görüntüleme sistemlerinde büyük ölçekte optik bileşenlere ihtiyaç duyuluyor. Örneğin yüksek çözünürlüklü yer gözlem uydumuz İMECE projesinde kullanılacak olan kameranın tasarım, entegrasyon ve testleri TÜBİTAK UZAY tarafından gerçekleştiriliyor.

Geçmişte uydu kameralarında kullanılan ayna, mercek, prizma ve filtre gibi hassas optik bileşenler yurt dışından alınıyordu. İMECE Uydu Sistemleri Altyapı Projesi kapsamında ise yüksek çözünürlüklü uydu kamerası, hiperspektral uydu kamerası, yıldız izler ve güneş algılayıcı gibi optik sistemlerin ülkemizde geliştirilmesine ve üretilmesine yönelik çalışmalar devam ediyor.

Yıldız izler, yıldızların konumunu tespit ederek uyduların konumunu ve yönelimini belirlemek için kullanılan cihazlardır.

TÜBİTAK UZAY Optik Sistemler Araştırma ve Uygulama Laboratuvarı yüksek çözünürlüklü uydu kamerası, yerli astronomik teleskop sistemleri, yüksek güçlü lazer optikleri ve hava ikaz sistemi optiği geliştirilmesi projelerine önemli katkılar sağlayacak.

OPMER sadece optik bileşenler üretilmesi amacıyla kurulan bir laboratuvar değil. Aynı zamanda optik bileşenlerin tasarımı, ölçümleri, entegrasyonu ve testleri OPMER’de gerçekleştirilebilecek. OPMER’de bu amaçla kurulan sekiz tasarım, dört üretim, üç entegrasyon ve test, bir metroloji laboratuvarı bulunuyor.

Büyük ölçekteki hassas optik bileşenler sadece uzay teknolojilerinde değil enerji, savunma gibi farklı alanlarda da ihtiyaç duyulan teknolojilerdir. Geçmişte uydularda kullanılan bu teknolojiler çoğunlukla yurt dışından temin ediliyordu. Ancak bu bileşenler kritik önem taşıdığından maliyetleri yüksektir ve ithal edildikleri ülkeler tarafından kullanımlarıyla ilgili bazı kısıtlamalar uygulanabilir. Bu nedenle hassas optik bileşenlerle ilgili ülkemizde bilgi birikiminin oluşturulması, ihtiyaç duyulan altyapının kurulması ve insan kaynağının yetiştirilmesi, bu alandaki araştırma geliştirme (Ar-Ge) çalışmalarının sürdürülebilirliğinin sağlanması ve bileşenlerin üretilmesi hayli önemlidir. Optik sistemlerle ilgili bu ihtiyaçların karşılanması OPMER ile mümkün olabilecek. Ayrıca üniversiteler, araştırma enstitüleri ve sanayi kuruluşları arasında iş birliğini sağlamak OPMER’in amaçları arasında.

İlgili İçerikler

Gökbilim ve Uzay

James Webb Uzay Teleskobu’nun (JWST) Hubble Uzay Teleskobu’nun yerini alması planlanıyor. Teleskobun adını aldığı James Edwin Webb bir bilim insanı veya mühendis değildi. Ancak James E. Webb 1961-1968 yılları arasında ABD Ulusal Uzay ve Havacılık Dairesi’nin (NASA) yöneticiliğini yaptı.

Gökbilim ve Uzay

Bir grup araştırmacı, uydu verilerini kullanarak nehir havzalarındaki su seviyelerinin değişimini tahmin etmeye imkân veren bir yöntem geliştirdi. Konu ile ilgili bir makale Dr. Eva Boergens ve arkadaşları tarafından Journal of Hydrology’de yayımlandı.

Gökbilim ve Uzay

Dünya’ya 200 milyon ışık yılı uzaklıktaki Herkül Takımyıldızı’nda AT2018cow adı verilen bir gökcismi hızla parlaklaştıktan sonra kısa süre içinde sönükleşmişti. Uluslararası bir araştırma grubu bu olayın bir karadelik ya da bir nötron yıldızı gibi yoğun bir gökcisminin doğumu olduğunu ileri sürdü.

Gökbilim ve Uzay

1 Şubat’ta Ay, Venüs, Jüpiter ve Satürn Güneş’in doğuşundan önce güneydoğu ufkunun üzerinde bir arada olacak. Bir sonraki gün ise yeniay evresine yaklaşan Ay ve Satürn çok yakın görünümde.

Gökbilim ve Uzay

Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde Dr. Öğr. Üyesi Emre Sermutlu, Kepler’in üçüncü yasasını yapay uyduların ve Ay’ın yörünge yarıçapları ve yörüngelerinde dolanma süreleri arasındaki ilişki üzerinden açıklıyor.

Gökbilim ve Uzay

Uzay görevlerinde kullanılacak ekipmanların çok düşük sıcaklık, vakum, yüksek enerjili ışınlar ve parçacıkların zararlı etkileri gibi uzaydaki zorlu koşullarda uygun şekilde çalışması gerekiyor. Bu nedenle bu sistemlerin uzay ortamında kullanılmadan önce test edilmesi gerekiyor.

Gökbilim ve Uzay

Dünyanın en büyük ikinci havacılık festivali olan TEKNOFEST heyecanı yeniden başlıyor. TEKNOFEST’in teknoloji yarışmaları için başvurular 28 Şubat’a kadar devam edecek. Kazanan takımları, toplamda 2 milyon TL’nin üzerinde bir ödül bekliyor.

Gökbilim ve Uzay

Voyager 2, 5 Kasım’da yıldızlararası uzaya girdi. Şu an Dünya’ya yaklaşık 18 milyar kilometre uzaklıkta olan uzay aracının gönderdiği veriler, Voyager 2’nin güneşkürenin dışına çıktığını gösteriyor. Daha önce Voyager 1 de 2012 yılında uzayın başka bir bölgesinde güneşkürenin dışına çıkmıştı.

Gökbilim ve Uzay

2019 yılı Prof. Dr. Fuat Sezgin Yılı olarak ilan edildi. Bilim Genç olarak 2019 yılı boyunca Prof. Dr. Fuat Sezgin’in İslam bilim ve teknoloji tarihine katkılarını farklı yazılarla ele alacağız.

Gökbilim ve Uzay

Dergimizin 31 Aralık 2017 tarihinden beri Yayın Danışma Kurulu Üyeliğini yürüten, Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bö